ವಾಟರ್ (೨೦೦೫ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ)

ವಾಟರ್
ವಾಟರ್
ನಿರ್ದೇಶನ	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ
ನಿರ್ಮಾಪಕ	ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್
ಚಿತ್ರಕಥೆ	ಅನುರಾಗ್ ಕಾಶ್ಯಪ್
ಕಥೆ	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ
ಪಾತ್ರವರ್ಗ	ಸೀಮಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್; ಲೈಸಾ ರೇ; ಜಾನ್ ಅಬ್ರಹಾಂ; ಸರಳಾ ಕಾರಿಯವಸಂ; ಮನೋರಮಾ
ಸಂಗೀತ	ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ:; ಮೈಕೆಲ್ ಡಾನಾ; ಗೀತೆಗಳು:; ಎ. ಆರ್. ರಹಮಾನ್
ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ	ಗೈಲ್ಸ್ ನಟ್ಜೆನ್ಸ್
ಸಂಕಲನ	ಕೊಲಿನ್ ಮೋನಿ
ಸ್ಟುಡಿಯೋ	ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್
ವಿತರಕರು	ಮೊಂಗ್ರೆಲ್ ಮೀಡಿಯಾ (ಕೆನಡಾ); ಫಾಕ್ಸ್ ಸರ್ಚ್ಲೈಟ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್); ಬಿ.ಆರ್. ಫಿಲಂಸ್ (ಭಾರತ)
ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು	9 September 2005 (ಟೊರೊಂಟೊ); 9 March 2007 (ಭಾರತ);
ಅವಧಿ	114 ನಿಮಿಷಗಳು
ದೇಶ	ಕೆನಡಾ; ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್; ಭಾರತ
ಭಾಷೆ	ಹಿಂದಿ; ಇಂಗ್ಲಿಷ್
ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್	$10.4 ದಶಲಕ್ಷ

ವಾಟರ್ (Hindi: जल, romanized: Jal) ಎಂಬುದು 2005 ರ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅನುರಾಗ್ ಕಾಶ್ಯಪ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು 1938 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಒಂದು ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿನ ವಿಧವೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಮೆಹ್ತಾರ ಎಲಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಟ್ರಿಲಜಿಯ ಮೂರನೆಯ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಭಾಗವೂ ಆಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಫೈರ್ (1996) ಮತ್ತು ಅರ್ಥ್ (1998) ಬಂದಿದ್ದವು. ಲೇಖಕಿ ಬಾಪ್ಸಿ ಸಿಧ್ವಾ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ 2006 ರಲ್ಲಿ ವಾಟರ್: ಎ ನವೆಲ್ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆದರು, ಇದನ್ನು ಮಿಲ್ಕ್ವೀಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಸಿಧ್ವಾರ ಹಿಂದಿನ ಕಾದಂಬರಿ ಕ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ ಟ್ರಿಲಜಿಯ ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರವಾದ ಅರ್ಥ್ಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿತ್ತು.

ವಾಟರ್ 1940 ರ ದಶಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತೀಯ ವಿಧವೆಯರ ಕಥೆಗಳ ಒಂದು ಗಾಢ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ, ಸ್ತ್ರೀ ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಬಹಿಷ್ಕಾರದಂತಹ ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.^[೩] ಈ ಚಿತ್ರವು 2005 ರ ಟೊರೊಂಟೊ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನಾ ರಾತ್ರಿ ಗಾಲಾ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.^[೪] ಇದನ್ನು 9 ಮಾರ್ಚ್ 2007 ರಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.^[೫]

ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೀಮಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್, ಲೈಸಾ ರೇ, ಜಾನ್ ಅಬ್ರಹಾಂ ಮತ್ತು ಸರಳಾ ಕಾರಿಯವಸಂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಮನೋರಮಾ, ಕುಲ್ಭೂಷಣ್ ಖರ್ಬಂದಾ, ವಹೀದಾ ರೆಹಮಾನ್, ರಘುವೀರ್ ಯಾದವ್ ಮತ್ತು ವಿನಯ್ ಪಾಠಕ್ ಸಹಾಯಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಎ. ಆರ್. ರಹಮಾನ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಗೀತರಚನೆ ಸುಖ್ವಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ರಕೀಬ್ ಆಲಂ ಅವರದ್ದಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ವಿವಾದದ ನಂತರ ರಹಮಾನ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ನಂತರ,^[೬] ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮೈಕೆಲ್ ಡಾನಾ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರೂ, ರಹಮಾನ್ ನಿರ್ಗಮಿಸುವ ಮೊದಲು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.

2008 ರಲ್ಲಿ, ಈ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ದಿಲೀಪ್ ಮೆಹ್ತಾ ಭಾರತದ ವಿಧವೆಯರ ಕುರಿತು ದಿ ಫಾರ್ಗಾಟನ್ ವುಮನ್ ಎಂಬ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಹ ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.^[೭]

ವಾಟರ್ ಅನ್ನು 79ನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫೀಚರ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕೆನಡಾದ ನಮೂದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ.

ಕಥಾವಸ್ತು

1938 ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಚುಯಿಯಾ ಎಂಟು ವರ್ಷದ ಹುಡುಗಿ. ಆಕೆಯ ಗಂಡನು ಹಠಾತ್ ಮರಣಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ವಿಧವೆಯರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಅವಳನ್ನು ಬಿಳಿ ಸೀರೆ ಧರಿಸಿ, ತಲೆಯ ಕೂದಲು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಒಂದು ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ತನ್ನ ಉಳಿದ ಜೀವನವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಸಂನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಲು. ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಕರ್ಮದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು, ಆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮಹಿಳೆಯರು ಆ ಜೀರ್ಣವಾದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಆಶ್ರಮವನ್ನು 70ರ ಹರೆಯದ ಗರ್ವಿತಳಾದ ಮಧುಮತಿ ಆಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಏಕೈಕ ಸ್ನೇಹಿತ ಗುಲಾಬಿ ಎಂಬ ದಳ್ಳಾಳಿ, ಒಬ್ಬ ಮಂಗಳಮುಖಿ ಮತ್ತು ಅವಳು ಮಧುಮತಿಗೆ ಗಾಂಜಾ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೆ ಒಂದು ಅಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರವೂ ಇದೆ: ಗುಲಾಬಿಯು ಸುಂದರವಾದ ಯುವ ವಿಧವೆ ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಗಂಗಾನದಿಯ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ದೋಣಿ ಹುಯ್ಯುವ ಮೂಲಕ ಮಧುಮತಿಗೆ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಲು ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು ಹದಿಹರೆಯದಲ್ಲಿಯೇ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗೆ ನೂಕಲಾಗಿತ್ತು.

ಶಕುಂತಳ ಈ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ರಹಸ್ಯಮಯಿ. ಚುಟಿಕೆ ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವಳು, ಓದಬಲ್ಲ ಕೆಲವೇ ವಿಧವೆಯರಲ್ಲಿ ಅವಳೂ ಒಬ್ಬಳು. ಅವಳು ಹೊರಸೂಸುವ ಕೋಪವು ಮಧುಮತಿಯೂ ಅವಳನ್ನು ಸದಾ ದೂರವಿಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಕುಂತಳ ದೇವರನ್ನು ಭಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುವ, ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ವಿಧವೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವುದು ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಸದಾನಂದ ಎಂಬ ಪುರೋಹಿತರ ಸಲಹೆ ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ, ಅವರು ಅವಳ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಅಪವಿತ್ರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವಳಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚುಯಿಯಾ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಅವಳು ಚುಯಿಯಾಳಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.

ಚುಯಿಯಾ ತನ್ನ ತಾಯಿ ತನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಬರುವವರೆಗೆ ತನ್ನ ಇರುವಿಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಎಂದು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ ಆದರೆ ತನ್ನ ಹೊಸ ಜೀವನಕ್ಕೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು ಸ್ನೇಹಿತಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯ ಅನುಯಾಯಿ, ಸುಂದರ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಯುವಕ ನಾರಾಯಣನೊಂದಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ಮೊಗ್ಗು ಬಿಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆರಂಭದ ಹಿಂಜರಿಕೆಯ ನಂತರ, ಕಲ್ಯಾಣಿಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವನ ಕಲ್ಕತ್ತಾಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಜೀವನದ ಕನಸನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹೊರಡಲು ಅವಳು ಒಪ್ಪುತ್ತಾಳೆ.

ಮಧುಮತಿಗೆ ಚುಯಿಯಾ ಅವರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಾನೇ ಅರಿಯದೆಯೇ ಬಯಲುಮಾಡಿದಾಗ, ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ಯೋಜನೆ ಭಗ್ನವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಯದ ಮೂಲವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಪಮಾನದ ಭಯದಿಂದ, ಮಧುಮತಿಯು ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೆ ತಳ್ಳಿ ಬೀಗ ಹಾಕುತ್ತಾಳೆ. ಎಲ್ಲರ ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ, ದೇವಭಕ್ತಿ ಉಳ್ಳ ಶಕುಂತಳ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ, ಅವನು ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ನದಿ ದಾಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ನಾರಾಯಣನ ಉಪ್ಪರಿಗೆ ಮನೆಯನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಗುರುತಿಸಿದಾಗ, ತನಗೆ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗೆ ನೂಕಲ್ಪಟ್ಟ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನ ಮಗ ನಾರಾಯಣನೆಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಆಘಾತದಿಂದ, ಅವಳು ತನ್ನನ್ನು ಮರಳಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ನಾರಾಯಣನು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ಕ್ರಮಗಳ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅಸಹ್ಯಭಾವದಿಂದ, ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಹೋದಾಗ, ಕಲ್ಯಾಣಿಯು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ.

ಕಲ್ಯಾಣಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಚುಯಿಯಾಳನ್ನು ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಮಧುಮತಿ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಕುಂತಳ ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಆದರೆ ಅವಳು ತಡವಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಶಕುಂತಳ ಚುಯಿಯಾಳನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ಚುಯಿಯಾ ಆಳವಾಗಿ ಆಘಾತಗೊಂಡು ಸ್ಥಂಭಿತ ಚಿತ್ತಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಚುಯಿಯಾಳನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು, ಶಕುಂತಳ ನದಿ ತಟದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಚುಯಿಯಾಳನ್ನು ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಗಾಂಧಿಯವರು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲಿದ್ದಾರೆಂದೂ, ಪಟ್ಟಣ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದೂ ಜನರ ಮಾತು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯಲು ಅವಳು ಜನಸಂದಣಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ರೈಲು ಹೊರಡಲು ಶುರುವಾದಾಗ, ನಿರಾಶೆಯಲ್ಲಿ ಶಕುಂತಳ ರೈಲಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಓಡಿ, ಜನರಿಗೆ ಚುಯಿಯಾಳನ್ನು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಚುಯಿಯಾಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ರೈಲು ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಚುಯಿಯಾಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ನೆನೆದ ಶಕುಂತಳಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಪಾತ್ರವರ್ಗ

ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Cast listing

ನಿರ್ಮಾಣ

ವಾಟರ್ ಕೆನಡಾ, ಭಾರತ^[೮] ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್^[೯] ನಡುವಿನ ಒಂದು ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣ.

ಬಿಡುಗಡೆ

ಈ ಚಿತ್ರವು 8 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2005 ರಂದು ಟೊರೊಂಟೊ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳ ನಂತರ, ಭಾರತೀಯ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳಿಗಳು ಚಿತ್ರವನ್ನು "ಯು" ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ದಾಟಿಸಿದವು. ಇದು 9 ಮಾರ್ಚ್ 2007 ರಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.^[೧೦]

ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್

ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರವು 38 ದಿನಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ರೂ. 4.2 ಕೋಟಿ (42 ದಶಲಕ್ಷ) ಗಳಿಸಿತು.^[೧೧]

ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ

ವಾಟರ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ರಾಟನ್ ಟೊಮೇಟೋಸ್ನಲ್ಲಿ 96 ವಿಮರ್ಶಕರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 91% ಅನುಮೋದನಾ ರೇಟಿಂಗ್ ಇದೆ, ಇದರ ಸರಾಸರಿ ರೇಟಿಂಗ್ 10 ರಲ್ಲಿ 7.6 ಆಗಿದೆ. ಈ ಸೈಟ್ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೆಂದರೆ "ಈ ಕರುಣೆಯುಳ್ಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಯು ಅದರ ಲಾಲಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರವರ್ಗದ ಕಾರಣ ಉಜ್ವಲವಾಗಿದೆ".^[೧೨] ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್ನಲ್ಲಿ 25 ವಿಮರ್ಶಕರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 100 ರಲ್ಲಿ 77 ತೂಕಿತ ಸರಾಸರಿ ಸ್ಕೋರ್ ಇದೆ, ಇದು "ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನುಕೂಲಕರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು" ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.^[೧೩]

ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ ಕೆವಿನ್ ಥಾಮಸ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ನೀಡಿದರು:

ಒಬ್ಬ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಕಡುಬದ್ಧತೆ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಮೆಹ್ತಾ ಎಂದಿಗೂ ಉಪದೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಬದಲಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಂಧಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 1938 ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಾಟರ್, ಪವಿತ್ರ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿನ ಅದರ ಸುಂದರ ನೆಲೆಯು ವಿಧವೆಯರ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಿಕೆಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಸುಂದರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಯಾನಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಅವರ ದುರ್ದಶೆಯ ಮೇಲೆ ಕೋಪದಿಂದ ಕುದಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಎಂದಿಗೂ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಒಂದು ಗೇಯ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗಂಗೆಯಂತೆಯೇ, ಜೀವನವು ಹರಿಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಏನೇ ಆದರೂ. ಮೆಹ್ತಾ ತನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿರುವ ಮತ್ತು ಕುರುಡರಾಗಿರುವ, ಪುರಾತನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಧವೆಯರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹೊರೆಯಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕುಟುಂಬದ ಆಸೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅರಿವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾಗಿ ರಚಿತವಾದ ಕಥನದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಟರ್ ಅಸಾಧಾರಣ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಮಿಂಚುತ್ತದೆ.^[೧೪]

ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ನ ಜೀನೆಟ್ ಕ್ಯಾಟ್ಸೌಲಿಸ್ ವಾಟರ್ ಅನ್ನು NYT ವಿಮರ್ಶಕರ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು "ಅಪೂರ್ವ" ಎಂದು ಕರೆದರು: "ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದರೂ ಒಳಗೆ ಕುದಿಯುತ್ತಿರುವ, ಈ ಚಿತ್ರವು ಹಿಂದೂ ಮೂಲಭೂತತೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧವೆಯರ ದುರ್ದಶೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ದುರ್ದಶೆಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ".^[೧೫]

ಚಿಕಾಗೊ ಸನ್-ಟೈಮ್ಸ್ನ ರೋಜರ್ ಎಬರ್ಟ್ ಹೇಳಿದರು: "ಈ ಚಿತ್ರವು ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಾಟರ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂಶಗಳು ಆ ಹುಡುಗಿಯ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೂಲಕ ಕಂಡ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇಡೀ ಚಿತ್ರವೇ ಅವಳ ಕಥೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿ ಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.^[೧೬] ದ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ ಇನ್ಕ್ವೈರರ್ನ ಕ್ಯಾರಿ ರಿಕೆ ಮೆಹ್ತಾರ ಟ್ರಿಲಜಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾ "ಗಂಭೀರ, ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಸಲಾಗದ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ವಾಟರ್, ನಿರ್ದೇಶಕಿ ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾರ "ಎಲಿಮೆಂಟ್ಸ್" ಟ್ರಿಲಜಿಯ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ, ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.^[೧೭]

ಡಿಸೆಂಬರ್ 2005 ರಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಟೊರೊಂಟೊ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ವಾರ್ಷಿಕ ಕೆನಡಾದ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.^[೧೮]

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಸಮಾರಂಭದ ದಿನಾಂಕ	ಪ್ರಶಸ್ತಿ	ವರ್ಗ	ಪುರಸ್ಕೃತರು	ಫಲಿತಾಂಶ
25 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007	79ನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು	ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ (ಕೆನಡಾ)	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ
13 ಮಾರ್ಚ್ 2006	ಜೀನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು	ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ	ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್	ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ
		ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ
		ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ	ಸೀಮಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್^[೧೯]	ಗೆಲುವು
		[[ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಸಿನೆಮಾ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಚೀವ್ಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಆರ್ಟ್ ಡೈರೆಕ್ಷನ್/ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಡಿಸೈನ್\|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ವಿನ್ಯಾಸ]]	ದಿಲೀಪ್ ಮೆಹ್ತಾ	ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ
		ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ	ಗೈಲ್ಸ್ ನಟ್ಜೆನ್ಸ್	ಗೆಲುವು
		ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕಥೆ	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ
		ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಪಾದನೆ	ಕೊಲಿನ್ ಮೋನಿ	ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ
		[[ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಸಿನೆಮಾ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಚೀವ್ಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ – ಆರಿಜಿನಲ್ ಸ್ಕೋರ್\|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೂಲ ಸಂಗೀತ]]	ಮೈಕೆಲ್ ಡಾನಾ	ಗೆಲುವು
17 ಫೆಬ್ರವರಿ 2006	ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ	ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೋಲ್ಡನ್ ಕಿನ್ನರೀ ಚಲನಚಿತ್ರ^[೨೦]	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ಗೆಲುವು
20 ಜನವರಿ 2007	ಬ್ರಾಡ್ಕಾಸ್ಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್	ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ
17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007	ಡಲ್ಲಾಸ್-ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್	ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ
23 ಜೂನ್ 2007	ಇಟಾಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಜರ್ನಲಿಸ್ಟ್ಸ್	ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯುರೋಪಿಯೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ
9 ಜನವರಿ 2007	ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ರಿವ್ಯೂ	ಅಗ್ರ 5 ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ಗೆಲುವು
9 ಜನವರಿ 2007	ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ರಿವ್ಯೂ	NBR ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ (ವರ್ಲ್ಡ್ ಟ್ರೇಡ್ ಸೆಂಟರ್ಗಾಗಿ ಆಲಿವರ್ ಸ್ಟೋನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ)	ಗೆಲುವು
11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006	ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಓನ್ಲೈನ್	ಅಗ್ರ 10 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ಗೆಲುವು
11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006	ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಓನ್ಲೈನ್	NYFCO ಮಾನವೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ಗೆಲುವು
14 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006	ಓಸ್ಲೋ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ದ ಸೌತ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್	ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿಲ್ವರ್ ಮಿರರ್ ಫೀಚರ್ ಫಿಲ್ಮ್	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ಗೆಲುವು
20 ಮಾರ್ಚ್ 2006	ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏಷ್ಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್	ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಥಾತ್ಮಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ಗೆಲುವು
17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006	ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು	ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ
21 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005	ವಲ್ಲಡೋಲಿಡ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ	ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯುವ ನ್ಯಾಯ ಮಂಡಳಿ ಚಲನಚಿತ್ರ – ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ಗೆಲುವು
21 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005	ವಲ್ಲಡೋಲಿಡ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ	ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೋಲ್ಡನ್ ಸ್ಪೈಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರ – ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ
7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2006	ವ್ಯಾಂಕೋವರ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಸರ್ಕಲ್	ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೆನೆಡಿಯನ್ ನಿರ್ದೇಶಕ	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ಗೆಲುವು
7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2006	ವ್ಯಾಂಕೋವರ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಸರ್ಕಲ್	ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೆನೆಡಿಯನ್ ನಟಿ	ಲೈಸಾ ರೇ	ಗೆಲುವು
10 ಮಾರ್ಚ್ 2007	ಯಂಗ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು	ಫೀಚರ್ ಫಿಲ್ಮ್ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಮುಖ ಯುವ ನಟಿ	ಸರಳಾ ಕಾರಿಯವಸಂ	ಗೆಲುವು
10 ಮಾರ್ಚ್ 2007	ಯಂಗ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು	ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಫೀಚರ್ ಫಿಲ್ಮ್	ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ	ಗೆಲುವು

ವಿವಾದಗಳು

ಮೆಹ್ತಾ ಮೂಲತಃ ಫೆಬ್ರವರಿ 2000 ರಲ್ಲಿ ವಾಟರ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು, ಶಬಾನಾ ಆಜ್ಮಿ, ನಂದಿತಾ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್ ನಟರೊಂದಿಗೆ. ಆದರೆ, ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರ ಫೈರ್, ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಬಲಪಂಥೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳ ವೈರತ್ವವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತ್ತು, ಅವರು ಅವರ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುವುದನ್ನು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಸಿನಿಮಾ ಥಿಯೇಟರ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು. ವಾಟರ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲ ದಿನ, ತಂಡಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸ್ಥಳ ಪರವಾನಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮರುದಿನ, ಚಿತ್ರದ ವಿಷಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಪ್ಪು ಆರೋಪಗಳು ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ 2,000 ಪ್ರತಿಭಟನೆಕಾರರು ಘಾಟ್ಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರ ಸೆಟ್ ಅನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಸುಟ್ಟು ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಗಂಗಾ ನದಿಗೆ ಎಸೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿತು.^[೨೧] ಒಬ್ಬ ಬಲಪಂಥೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಅರುಣ್ ಪಾಠಕ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.^[೨೨]

ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉಂಟಾದ ಉದ್ವೇಗಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನಡೆಗಳು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು ಮತ್ತು ಮೆಹ್ತಾ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬದಲಿಗೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾಯಲ್ಲಿ ವಾಟರ್ ಅನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.^[೨೧] ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೆಹ್ತಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು, ಆದರೆ ಹೊಸ ಪಾತ್ರವರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ (ರಿವರ್ ಮೂನ್) 2003 ರಲ್ಲಿ. ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಲು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮೆಹ್ತಾರ ಮಗಳು, ದೇವಯಾನಿ ಸಾಲ್ಟ್ಜ್ಮನ್ ಅವರ ಅಕಾಲ್ಪಿಕ ಕಥಾ ಪುಸ್ತಕ ಶೂಟಿಂಗ್ ವಾಟರ್: ಎ ಮದರ್-ಡಾಟರ್ ಜರ್ನಿ ಅಂಡ್ ದ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ದ ಫಿಲ್ಮ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.^[೨೧]

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

↑ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒಂದೇ (ದ್ವಿಭಾಷಾ) ನಟರೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ಒಮ್ಮೆ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ, ಒಮ್ಮೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ.
↑ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ೀಸ್ ಮೋಜೊದಲ್ಲಿ ವಾಟರ್ . ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Retrieved
↑ "'ವಾಟರ್' ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ". ಸರಸವಿಯ. Archived from the original on 1 ಮೇ 2022. Retrieved 30 ನವೆಂಬರ್ 2019.
↑ "ವಾಟರ್ ಟೊರೊಂಟೊ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಅನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ" (in ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್). 2005-09-09. Retrieved 2018-09-30.
↑ "ಆಸ್ಕರ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡ ಚಲನಚಿತ್ರ "ವಾಟರ್" ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾದ 7 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು". Iht.com. Archived from the original on 17 ಮಾರ್ಚ್ 2007. Retrieved 28 ನವೆಂಬರ್ 2021.
↑ "ರಹಮಾನ್ ಲಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ದಿ ರಿಂಗ್ಸ್ಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧ". Rediff.com. Retrieved 28 ನವೆಂಬರ್ 2021.
↑ ನಾಥನ್ ಲೀ (7 ಆಗಸ್ಟ್ 2008). "ಸಮಾಜದಿಂದ ಕಳಂಕಿತರು". ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್. Archived from the original on 30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2018. Retrieved 11 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014.
↑ "ವಾಟರ್". ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್. Retrieved 13 ಜೂನ್ 2019.
↑ "ವಾಟರ್ (2005)". ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್. Archived from the original on 13 ಜುಲೈ 2012. Retrieved 10 ಜನವರಿ 2016.
↑ "ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ ವಾಟರ್ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ". ರೆಡಿಫ್.ಕಾಂ. 9 ಮಾರ್ಚ್ 2007. Archived from the original on 7 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023. Retrieved 10 ಮಾರ್ಚ್ 2007.
↑ "'ವಾಟರ್' ರೆಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ". ಸಂಡೆ ಟೈಮ್ಸ್. Retrieved 7 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017.
↑ "ವಾಟರ್". ರಾಟನ್ ಟೊಮೇಟೋಸ್. 25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006. Archived from the original on 6 ಆಗಸ್ಟ್ 2020. Retrieved 15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019.
↑ "ವಾಟರ್". ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್. Archived from the original on 22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021. Retrieved 28 ನವೆಂಬರ್ 2021.
↑ ಥಾಮಸ್, ಕೆವಿನ್ (2006). "ಮೂವೀ ರಿವ್ಯೂ: 'ವಾಟರ್'", ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್, 28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006. 27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. Archived 12 May 2010^{[Date mismatch]} ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
↑ ಕ್ಯಾಟ್ಸೌಲಿಸ್, ಜೀನೆಟ್ (28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006). "ಮೂವೀ ರಿವ್ಯೂ: ವಾಟರ್ (2005): NYT ವಿಮರ್ಶಕರ ಆಯ್ಕೆ". ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್. Archived from the original on 22 ಜೂನ್ 2013. Retrieved 23 ಫೆಬ್ರವರಿ 2017.
↑ "ವಾಟರ್-2006". ರೋಜರ್ ಎಬರ್ಟ್. ಚಿಕಾಗೊ ಸನ್-ಟೈಮ್ಸ್. 4 ಮೇ 2006. Archived from the original on 11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019. Retrieved 31 ಮೇ 2006.
↑ ರಿಕೆ, ಕ್ಯಾರಿ (29 ಫೆಬ್ರವರಿ 2008). "8 ವರ್ಷದ ಭಾರತೀಯ ವಿಧವೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು". ದ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ ಇನ್ಕ್ವೈರರ್. Retrieved 20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024.
↑ "ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ: ಕೆನಡಾದ ಸಿನಿಮಾ ಸಾಧನೆಗಳು". ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೋಸ್ಟ್, 14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2005.
↑ ಉತ್ಪಲ್ ಬೋರ್ಪುಜಾರಿ (2005). "ಸೀಮಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್ ವಾಟರ್ಗಾಗಿ ಅಗ್ರ ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ". ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್. Archived from the original on 17 ಮಾರ್ಚ್ 2006. Retrieved 23 ಮಾರ್ಚ್ 2006.
↑ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಫ್ರೇಟರ್ (26 ಫೆಬ್ರವರಿ 2006). "'ವಾಟರ್' ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ಉತ್ಸವದ ಮೇಲೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ". ವ್ಯಾರೈಟಿ. Retrieved 17 ಜೂನ್ 2014.
↑ ^೨೧.೦ ^೨೧.೧ ^೨೧.೨ ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಯುವೆನ್-ಕಾರುಕಾನ್. "ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾರ ವಾಟರ್ನ ರಾಜಕೀಯ". Retrieved 8 ಮೇ 2006.
↑ "'ವಾಟರ್' ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮೆಹ್ತಾ 'ವಾರಾಣಸಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಲು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ'". ದ ಹಿಂದೂ. ದ ಹಿಂದೂ ಗ್ರೂಪ್. 6 ಫೆಬ್ರವರಿ 2000. Archived from the original on 6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012. Retrieved 20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011.

ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ

ಸಾಲ್ಟ್ಜ್ಮನ್, ದೇವಯಾನಿ (2006). ಶೂಟಿಂಗ್ ವಾಟರ್: ಎ ಮದರ್-ಡಾಟರ್ ಜರ್ನಿ ಅಂಡ್ ದ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಎ ಫಿಲ್ಮ್. ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ. ISBN 978-0-14-400102-6.
ಪುರುಷಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು: ಬಾಪ್ಸಿ ಸಿಧ್ವಾರ ವಾಟರ್ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

ವಾಟರ್ at Rotten Tomatoes
ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ೀಸ್ ಮೋಜೊದಲ್ಲಿ ವಾಟರ್ (೨೦೦೫ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವಾಟರ್ at IMDb
Water at Metacritic

[1] ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒಂದೇ (ದ್ವಿಭಾಷಾ) ನಟರೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ಒಮ್ಮೆ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ, ಒಮ್ಮೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ.

[mojo-2] ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ೀಸ್ ಮೋಜೊದಲ್ಲಿ ವಾಟರ್ . ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Retrieved

[3] "'ವಾಟರ್' ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ". ಸರಸವಿಯ. Archived from the original on 1 ಮೇ 2022. Retrieved 30 ನವೆಂಬರ್ 2019.

[4] "ವಾಟರ್ ಟೊರೊಂಟೊ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಅನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ" (in ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್). 2005-09-09. Retrieved 2018-09-30.

[5] "ಆಸ್ಕರ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡ ಚಲನಚಿತ್ರ "ವಾಟರ್" ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾದ 7 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು". Iht.com. Archived from the original on 17 ಮಾರ್ಚ್ 2007. Retrieved 28 ನವೆಂಬರ್ 2021.

[6] "ರಹಮಾನ್ ಲಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ದಿ ರಿಂಗ್ಸ್ಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧ". Rediff.com. Retrieved 28 ನವೆಂಬರ್ 2021.

[7] ನಾಥನ್ ಲೀ (7 ಆಗಸ್ಟ್ 2008). "ಸಮಾಜದಿಂದ ಕಳಂಕಿತರು". ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್. Archived from the original on 30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2018. Retrieved 11 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014.

[8] "ವಾಟರ್". ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್. Retrieved 13 ಜೂನ್ 2019.

[9] "ವಾಟರ್ (2005)". ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್. Archived from the original on 13 ಜುಲೈ 2012. Retrieved 10 ಜನವರಿ 2016.

[10] "ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ ವಾಟರ್ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ". ರೆಡಿಫ್.ಕಾಂ. 9 ಮಾರ್ಚ್ 2007. Archived from the original on 7 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023. Retrieved 10 ಮಾರ್ಚ್ 2007.

[11] "'ವಾಟರ್' ರೆಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ". ಸಂಡೆ ಟೈಮ್ಸ್. Retrieved 7 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017.

[12] "ವಾಟರ್". ರಾಟನ್ ಟೊಮೇಟೋಸ್. 25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006. Archived from the original on 6 ಆಗಸ್ಟ್ 2020. Retrieved 15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019.

[13] "ವಾಟರ್". ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್. Archived from the original on 22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021. Retrieved 28 ನವೆಂಬರ್ 2021.

[14] ಥಾಮಸ್, ಕೆವಿನ್ (2006). "ಮೂವೀ ರಿವ್ಯೂ: 'ವಾಟರ್'", ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್, 28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006. 27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. Archived 12 May 2010^{[Date mismatch]} ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.

[15] ಕ್ಯಾಟ್ಸೌಲಿಸ್, ಜೀನೆಟ್ (28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006). "ಮೂವೀ ರಿವ್ಯೂ: ವಾಟರ್ (2005): NYT ವಿಮರ್ಶಕರ ಆಯ್ಕೆ". ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್. Archived from the original on 22 ಜೂನ್ 2013. Retrieved 23 ಫೆಬ್ರವರಿ 2017.

[16] "ವಾಟರ್-2006". ರೋಜರ್ ಎಬರ್ಟ್. ಚಿಕಾಗೊ ಸನ್-ಟೈಮ್ಸ್. 4 ಮೇ 2006. Archived from the original on 11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019. Retrieved 31 ಮೇ 2006.

[17] ರಿಕೆ, ಕ್ಯಾರಿ (29 ಫೆಬ್ರವರಿ 2008). "8 ವರ್ಷದ ಭಾರತೀಯ ವಿಧವೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು". ದ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ ಇನ್ಕ್ವೈರರ್. Retrieved 20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024.

[18] "ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ: ಕೆನಡಾದ ಸಿನಿಮಾ ಸಾಧನೆಗಳು". ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೋಸ್ಟ್, 14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2005.

[note4-19] ಉತ್ಪಲ್ ಬೋರ್ಪುಜಾರಿ (2005). "ಸೀಮಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್ ವಾಟರ್ಗಾಗಿ ಅಗ್ರ ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ". ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್. Archived from the original on 17 ಮಾರ್ಚ್ 2006. Retrieved 23 ಮಾರ್ಚ್ 2006.

[note5-20] ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಫ್ರೇಟರ್ (26 ಫೆಬ್ರವರಿ 2006). "'ವಾಟರ್' ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ಉತ್ಸವದ ಮೇಲೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ". ವ್ಯಾರೈಟಿ. Retrieved 17 ಜೂನ್ 2014.

[note3-21] ೨೧.೦ ^೨೧.೧ ^೨೧.೨ ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಯುವೆನ್-ಕಾರುಕಾನ್. "ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾರ ವಾಟರ್ನ ರಾಜಕೀಯ". Retrieved 8 ಮೇ 2006.

[22] "'ವಾಟರ್' ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮೆಹ್ತಾ 'ವಾರಾಣಸಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಲು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ'". ದ ಹಿಂದೂ. ದ ಹಿಂದೂ ಗ್ರೂಪ್. 6 ಫೆಬ್ರವರಿ 2000. Archived from the original on 6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012. Retrieved 20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011.

[೧]

[೨]

[೩]

[೪]

[೫]

[೬]

[೭]

[೮]

[೯]

[೧೦]

[೧೧]

[೧೨]

[೧೩]

[೧೪]

[೧೫]

[೧೬]

[೧೭]

[೧೮]

[೧೯]

[೨೦]

[೨೧]

[೨೨]