ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ನಗರದ ಪುರಾತತ್ವ ಅವಶೇಷಗಳು

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ನಗರದ ಪುರಾತತ್ವ ಅವಶೇಷಗಳು
良渚古城遗址

ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ
ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ
ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು Archaeological Ruins of Liangzhu City
ದೇಶ ಚೀನಾ
ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಝೆಜಿಯಾಂಗ್ (ಹಾಂಗ್‌ಝೌ)
ಮಾನದಂಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ: (iii), (iv)
ಉಲ್ಲೇಖ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೫೯೨
ಶಾಸನ ವರ್ಷ ೨೦೧೯
ಪ್ರದೇಶ ೧,೪೩೩.೬೬ ha
ಬಫರ್ ವಲಯ ೯,೯೮೦.೨೯ ha
ಕಾಲಮಾನ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩೩೦೦ – ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೩೦೦
ಪ್ರಥಮ ಶೋಧ ೧೯೩೬ (ಶಿ ಷಿಂಗ್ಗೆಂಗ್)
ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ನವಶಿಲಾಯುಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ನಗರದ ಪುರಾತತ್ವ ಅವಶೇಷಗಳು ಚೀನಾದ ಝೆಜಿಯಾಂಗ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಹಾಂಗ್‌ಝೌ ನಗರದ ಬಳಿ ಇರುವ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩೩೦೦ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೩೦೦ರವರೆಗೆ ಬೆಳಗಿದ ಈ ನಗರ, ಯಾಂಗ್‌ತ್ಸೆ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.[೧] ಚೀನೀ ನಾಗರಿಕತೆಗೆ ೫,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಈ ತಾಣವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಗುರುತಿಸಿದ್ದು, ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.[೨] ೧,೪೩೩.೬೬ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೯,೯೮೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಬಫರ್ ವಲಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ತಾಣ, ಭತ್ತ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ನಗರ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅಪೂರ್ವ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.[೨]

ಶೋಧ ಇತಿಹಾಸ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉದ್ಯಾನ

ಈ ತಾಣವನ್ನು ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ವಜ್ಞ ಶಿ ಷಿಂಗ್ಗೆಂಗ್ ಅವರು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿ ಶೋಧಿಸಿದರು.[೧] ದಶಕಗಳ ಉತ್ಖನನದ ನಂತರ, ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ವಜ್ಞರು ಸುಮಾರು ೩ ದಶಲಕ್ಷ ಚದರ ಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರ ಗೋಡೆಯ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರು; ಇದು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ನಗರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಸಾಬೀತಾಯಿತು.[೨] ಈ ಶೋಧದ ನಂತರ ನಡೆದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ನಗರದ ಸುತ್ತಲಿನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಾಮಗಳ ಜಾಲವೂ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು, ಇದರಿಂದ ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಗ್ರಾಮವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಂಘಟಿತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತೆಂದು ಪುರಾತತ್ವಜ್ಞರು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು.[೧]

ನಗರ ಮತ್ತು ಜಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರದ ಮಾದರಿ

ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ನಗರ ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ಜಾಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಎಂಟು ಜಲದ್ವಾರಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಭೂಮಾರ್ಗ ದ್ವಾರ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ದೋಣಿ ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನ ತೆಪ್ಪಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದವು.[೧] ನಗರದ ಸುತ್ತಲಿನ ಎತ್ತರದ ಮತ್ತು ತಗ್ಗಿನ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಜಾಲ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೃಹತ್ ಜಲಾಶಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಎರಡಕ್ಕೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿವರಿಸಿದೆ.[೨] ಸಾಂಗ್‌ಷಾನ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಜಾಲ ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿಯನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು.[೧]

ಮೋಜಿಯಾವೊಷಾನ್ ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ಫಾನ್‌ಷಾನ್ ಸಮಾಧಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಶಿಲಾ ಉಪಕರಣ

ನಗರದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಮೋಜಿಯಾವೊಷಾನ್ ಅರಮನೆ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಣ್ಣಿನ ವೇದಿಕೆಗಳಿದ್ದು, ಇವು ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆ ೧೬.೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ನಗರದ ಗೋಡೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಎತ್ತರವಾಗಿತ್ತು.[೧] ಫಾನ್‌ಷಾನ್ ಸಮಾಧಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೧೧ ಗೋರಿಗಳಿಂದ ೧,೨೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ೯೦%ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಅಮೂಲ್ಯ ಜೇಡ್ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ; ಇವು ಆಡಳಿತಗಾರರ ರಾಜಲಾಂಛನಗಳಾಗಿದ್ದವೆಂದು ಪುರಾತತ್ವಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.[೧] ಝಾಂಗ್‌ಜಿಯಾಗಾಂಗ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಕರಕುಶಲ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಕಾರ್ಮಿಕ ವಿಭಜನೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೇಡ್ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕಾರ್ಯದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.[೧] ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಮಾಧಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.[೨]

ಜೇಡ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೇಡ್ ಕಾಂಗ್

ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಣಾ ನಳಿಕೆಗಳಾದ ಜೇಡ್ ಕಾಂಗ್, ಸೇನಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಜೇಡ್ ಯುಯೆ ಕೊಡಲಿಗಳು, ಜೇಡ್ ಬಿ ಚಕ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ದೇವತಾ ಮುಖಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.[೧] ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಯ ಜೇಡ್ ವಸ್ತುಗಳು ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ಸಮಾಜದ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕುಶಲಕರ್ಮಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.[೨] ದೇವತಾ-ಮುಖ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಆಕೃತಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಈ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ಶಿಲಾ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ಕೈಯಾರೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಆ ಕಾಲದ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಅಸಾಧಾರಣ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ; ಇದೇ ಶೈಲಿ ನಂತರದ ಶಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಝೌ ರಾಜವಂಶಗಳ ಜೇಡ್ ಕಲೆಯ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.[೧]

ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪಟ್ಟಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ನಗರದ ಪುರಾತತ್ವ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು (iii) ಮತ್ತು (iv) ಮಾನದಂಡಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಭತ್ತದ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಸಣ್ಣ ನವಶಿಲಾಯುಗ ಸಮಾಜಗಳಿಂದ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ನಗರ ರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಈ ತಾಣ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ.[೨] ಈ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು ನಂತರದ ಚೀನೀ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು.[೧]

ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಇಂದು ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ತಾಣ ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೩ ದಶಲಕ್ಷ ಚದರ ಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನ ಸಭಾಂಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.[೧] ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನದಿಂದ ದೊರೆತ ಸಾವಿರಾರು ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನೀ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರವಾಗಿ ಈ ತಾಣ ಉಳಿದಿದೆ.[೧] ಪುರಾತತ್ವ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಉತ್ಖನನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ, ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿತ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಮೂಲಕ ಭೇಟಿಗಾರರಿಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.[೧]

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 "Archaeological Ruins of Liangzhu City". China Discovery. Retrieved 2026-09-07.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 "Archaeological Ruins of Liangzhu City". UNESCO World Heritage Centre. Retrieved 2026-09-07.