ರಿಚರ್ಡ್ ಕುಹ್ನ್
| ರಿಚರ್ಡ್ ಕುಹ್ನ್ | |
|---|---|
 | |
| ಜನನ | Richard Johann Kuhn ೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೦೦ Vienna, Austria-Hungary |
| ಮರಣ | 31 July 1967 (aged 66) Heidelberg, West Germany |
| ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ | Germany, Austria |
| ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು | Chemistry |
| ಸಂಸ್ಥೆಗಳು | University of Heidelberg |
| ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣ | Carotenoids and Vitamins[೧] Isoalloxazine Total synthesis of riboflavin and Vitamin B6 Soman Kuhn–Winterstein reaction |
| ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು |
|
ರಿಚರ್ಡ್ ಜೋಹಾನ್ ಕುಹ್ನ್ ( ೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೦೦ - ೩೧ ಜುಲೈ ೧೯೬೭) ಒಬ್ಬ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್-ಜರ್ಮನ್ ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ " ಕ್ಯಾರೊಟಿನಾಯ್ಡ್ಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಮೇಲಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ" ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕುಹ್ನ್ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ವಿಯೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ವ್ಯಾಕರಣ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ ಮೊದಲೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತಾದರೂ ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳಿದ್ದವು ಮತ್ತು ತಡವಾಗಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ೧೯೧೦ಮತ್ತು ೧೯೧೮ ರ ನಡುವೆ ಅವರಿಗೆ ವೋಲ್ಫ್ಗ್ಯಾಂಗ್ ಪೌಲಿಯ ಶಾಲಾ ಸಹಪಾಠಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಅವರಿಗೆ ೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ೧೯೧೮ ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಕುಹ್ನ್ ವಿಯೆನ್ನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾದರು. ಅವರು ಮ್ಯೂನಿಚ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ೧೯೨೨ ರಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡ್ ವಿಲ್ಸ್ಟಾಟರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಿಣ್ವಗಳ ಕುರಿತಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕುಹ್ನ್ ತಮ್ಮ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು, ಮೊದಲು ಮ್ಯೂನಿಚ್ನಲ್ಲಿ, ನಂತರ ETH ಜ್ಯೂರಿಚ್ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೨೯ರಿಂದ ಹೈಡೆಲ್ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ, ೧೯೩೭ ರಿಂದ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೨೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಡೈಸಿ ಹಾರ್ಟ್ಮನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ದಂಪತಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು.
ಸಂಶೋಧನೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಕುಹ್ನ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಯನದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ಸಾವಯವ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ತನಿಖೆಗಳು ( ಅಲಿಫ್ಯಾಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಸ್ಟೀರಿಯೊಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ; ಪಾಲಿಯೀನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯುಮುಲೀನ್ಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ; ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಮತ್ತು ಬಣ್ಣ; ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ಗಳ ಆಮ್ಲೀಯತೆ), ಹಾಗೆಯೇ ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ( ಕ್ಯಾರೊಟಿನಾಯ್ಡ್ಗಳು ; ಫ್ಲೇವಿನ್ಗಳು ; ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕಿಣ್ವಗಳು ). ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅವರು ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ 2 ಮತ್ತು ಆಂಟಿಡರ್ಮಟೈಟಿಸ್ ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ 6 ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು.
೧೯೨೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಕೈಸರ್ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾದರು (ಇದನ್ನು ೧೯೫೦ ರಿಂದ ಹೈಡೆಲ್ಬರ್ಗ್ ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ). ೧೯೩೭ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಹ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಈ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಹೈಡೆಲ್ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾದ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂದರ್ಶಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
"ಕ್ಯಾರೊಟಿನಾಯ್ಡ್ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಟಮಿನ್ಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕೆಲಸ" ಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಹಿಟ್ಲರ್ ಜರ್ಮನ್ ನಾಗರಿಕರು ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಕೈಬರಹದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜರ್ಮನ್ನರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ಫ್ಯೂರರ್ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲು ಆಹ್ವಾನ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಅವರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. [೨] ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ ಮಾರಕ ನರ ಏಜೆಂಟ್ ಸೋಮನ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕುಹ್ನ್ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ [೩]
ಕುಹ್ನ್ ೧೯೪೮ ರಿಂದ ಜಸ್ಟಸ್ ಲೀಬಿಗ್ಸ್ ಅನ್ನಾಲೆನ್ ಡೆರ್ ಕೆಮಿಯ [೪] ದ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು
ನಿಧನ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕುಹ್ನ್ ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಹೈಡೆಲ್ಬರ್ಗ್ನಲ್ಲಿ೬೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ನಾಜಿ ಯುಗ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]೧೯೩೬ ರಲ್ಲಿ ಕುಹ್ನ್ ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ನಾಜಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೂವರು ಯಹೂದಿ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದರು. [೫]
೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ, ಜರ್ಮನ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಘ (ಗೆಸೆಲ್ಸ್ಚಾಫ್ಟ್ ಡ್ಯೂಷರ್ ಕೆಮಿಕರ್, GDCh) ರಿಚರ್ಡ್ ಕುಹ್ನ್ ಪದಕವನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು: "GDCh ಮಂಡಳಿಯು ಸಾವಯವ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ೧೯೩೮ ರ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಮತ್ತು ೧೯೬೪-೬೫ ರಲ್ಲಿ GDCh ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ರಿಚರ್ಡ್ ಕುಹ್ನ್ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾಜವಾದದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡ್ ಕುಹ್ನ್ ಅವರ ನಡವಳಿಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಮಂಡಳಿಯು ಈ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕುಹ್ನ್ ಮನವರಿಕೆಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾಜವಾದಿಯೇ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ವೃತ್ತಿ-ಆಧಾರಿತ ಶಿಬಿರ ಅನುಯಾಯಿಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಅವರು ನಿರ್ವಿವಾದವಾಗಿ ನಾಜಿ-ಆಡಳಿತವನ್ನು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೆಲಸದಿಂದ. ಅವರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಧನೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಕುಹ್ನ್ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿಷಾನಿಲದ ಕುರಿತು ಅವರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸದ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದಾಗಿ, ಆದರೆ ಯಹೂದಿ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ನಡವಳಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ." [೬] [೭]
ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ೧೯೩೮: ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
- ೧೯೫೨: ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಎಕ್ಸ್ನರ್ ಪದಕ
- ೧೯೬೦: ವಿಯೆನ್ನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್
- ೧೯೬೧: ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಅಲಂಕಾರ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ↑ "The Nobel Prize in Chemistry 1938".
- ↑ "Nobel Laureates Facts". The Nobel Foundation. 2008. Retrieved 29 July 2008.
- ↑ Lukey, Brian J.; Salem, Harry (2007). Chemical Warfare Agents: Chemistry, Pharmacology, Toxicology, and Therapeutics. CRC Press. p. 12. ISBN 978-1-4200-4661-8.
- ↑ Van Klooster, H. S. (January 1957). "The story of Liebig's Annalen der Chemie". Journal of Chemical Education (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). 34 (1): 27. Bibcode:1957JChEd..34...27V. doi:10.1021/ed034p27. ISSN 0021-9584. Archived from the original on 2024-04-24. Retrieved 2024-07-02.
- ↑ ಉಲ್ಲೇಖ ದೋಷ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedSTR - ↑ U. Deichmann, "Dem Duce, dem Tenno und unserem Führer ein dreifaches Heil", published in D. Hoffmann and Mark Walker (eds.), "Physiker zwischen Autonomie und Anpassung" (Weinheim: Wiley-VCH Verlag, 2006).
- ↑ Sarah Everts, Chemistry In Nazi Germany, Chemical & Engineering News, Volume 91, Issue 37, pp. 30–33, 16 September 2013, American Chemical Society.
- Shampo, M. A.; Kyle R A (October 2000). "Richard Kuhn – Nobel Prize for work on carotenoids and vitamins". Mayo Clin. Proc. 75 (10): 990. doi:10.4065/75.10.990. ISSN 0025-6196. PMID 11040844.
- Baer, H. H. (1969). Richard Kuhn; 1900–1967. Advances in Carbohydrate Chemistry and Biochemistry. Vol. 24. pp. 1–12. doi:10.1016/S0065-2318(08)60347-9. ISBN 978-0-12-007224-8. ISSN 0065-2318. PMID 4909158.[this reference does not seem to say what it is claimed to]