ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ (1761–1799)
ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ (1761–1799)
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ (1761–1799) ಎಂಬುದು 1761 ರಲ್ಲಿ ಹೈದರ್ ಅಲಿಯ ಉದಯದಿಂದ 1799 ರಲ್ಲಿ ಅವನ ಮಗ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಮರಣದವರೆಗಿನ ಪಶ್ಚಿಮ-ಮಧ್ಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೊಡಗು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸಮೀಪದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ.
ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಶಾಸ್ತ್ರ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಮೈಸೂರಿನ ಇತಿಹಾಸದ 1760 ಕ್ಕಿಂತ ಪೂರ್ವದ ಅವಧಿಯ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸಮಕಾಲೀನ ದಾಖಲಾತಿಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. (ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ 1989, ಪುಟ 206) ಪ್ರಕಾರ, 18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೈಸೂರಿನ ಒಡೆಯರ್ ಆಡಳಿತಗಾರರು - ರಜಪೂತ, ಮಧ್ಯ ಭಾರತ, ಮರಾಠಾ ಡೆಕ್ಕನ್ ಮತ್ತು ತಂಜಾವೂರಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ - ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ.
ಒಡೆಯರ್ ರಾಜವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿಯಾದ ತಿರುಮಲಾರ್ಯನ ಮೈಸುರು ಮಹಾರಾಜ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು 1710–1715ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.[೧]ಮೈಸೂರಿನ ಆನುವಂಶಿಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಡೆಲ್ವಾಯ್ಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ವಂಶಾವಳಿಯಾದ ಕಳಲೆ ದೊರೆಗಲ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯಾವುದೇ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯು ಆಡಳಿತ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಅಥವಾ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ.[೨] ಆಡಳಿತ ರಾಜವಂಶದ ಮೂಲಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಂತರದ ಅರಮನೆ ವಂಶಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ; ಇದು ಭಾಗಶಃ ಏಕೆಂದರೆ, 1799 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಮೈಸೂರು ಗಡ್ಡಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಲು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಡೆಯರ್ಗಳು, [೩] "ಗೀಳಿನಿಂದ" ತಮ್ಮ "ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ" ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, [೪] ಅವರ ಆಗಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು.[೫] ೧೭೬೦ ರ ಪೂರ್ವದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಘರ್ಷದ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ (ಡಯಾಸ್ ೧೭೨೫) ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೈಸೂರು ಮೂಲದ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಮಿಷನರಿ ಜೋಕಿಮ್ ಡಯಾಸ್ ತನ್ನ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ವಾರ್ಷಿಕ ಪತ್ರವಾಗಿದೆ. [೬]ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಮೇಲೆ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ೧೭೯೯ ರ ಅಂತಿಮ ವಿಜಯದ ನಂತರ, ಅಧಿಕೃತ ಕಂಪನಿಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ (ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ೧೮೦೦), ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಗಳ ನಡುವಿನ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರದ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು (ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ೧೮೦೫), ಹೊಸ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಕುರಿತು ಅದರ ಮೊದಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿವಾಸಿ ಮಾರ್ಕ್ ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ಬರೆದ ಮೊದಲ ವರದಿ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧಗಳ ಫ್ರೆಂಚ್ ಖಾತೆಗಳು ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು ಮತ್ತು ಜೋಸೆಫ್-ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಮೈಕಾಡ್, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಪಾದ್ರಿಯಿಂದ ಯುದ್ಧಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು (ಮಿಕಾಡ್ ೧೮೦೯) ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಾ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನ (ಬುಕಾನನ್ 1807), ಲಾರ್ಡ್ ರಿಚರ್ಡ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿಯವರ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬುಕಾನನ್ ನಡೆಸಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮೈಸೂರಿನ ಇತಿಹಾಸ (ವಿಲ್ಕ್ಸ್ 1811), ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿವಾಸಿ ಮಾರ್ಕ್ ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವಿಧ ಕನ್ನಡ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಉಳಿದುಕೊಂಡಿಲ್ಲದ ಅನೇಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಹ. (ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ 1989, ಪುಟ 206) ಪ್ರಕಾರ, ಮೈಸೂರಿನ ಎಲ್ಲಾ ನಂತರದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಇತಿಹಾಸಗಳು 1760 ರ ಪೂರ್ವದ ವಿಷಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎರವಲು ಪಡೆದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ (ರೈಸ್ 1897), ಲೂಯಿಸ್ ರೈಸ್ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ ಮತ್ತು (ರಾವ್ 1948), ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಸಿ. ಹಯವದನ ರಾವ್ ಅವರ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಈ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳ ಅನೇಕ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಮಿಷನರ್ಶಿಪ್ ಅವಧಿಯ (1831–1881) ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಮೈಸೂರು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಾ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ (ರೈಸ್ 1879), ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಶಾಸನಗಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದಗಳ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು (ಡಿಗ್ಬಿ 1878), 1876–78 ರ ಮಹಾ ಕ್ಷಾಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕ್ಷಾಮ ನೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಲಿಯಂ ಡಿಗ್ಬಿ ಅವರ ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳ ವಿಮರ್ಶೆ ಸೇರಿವೆ, ಇದು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು; ನಂತರದ ಕೃತಿಯು ಮೈಸೂರನ್ನು "ಪ್ರಾಂತ್ಯ" ಎಂದು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-subra1989-206-1
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-subra1989-206-1
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-2
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-3
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-4
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-5