ಮುವಟ್ಟುಪುಳ
Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Yesno' not found.
Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Yesno' not found.Expression error: Unexpected < operator.Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Yesno' not found.

ಮುವಟ್ಟುಪುಳ (Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Yesno' not found.) ಇದು ಕೇರಳದ ಒಂದು ಪುರಸಭೆಯಾಗಿದೆ.[೧] ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ.[೨][೩] ಇದು ತ್ರಿಕ್ಕಾಕರ ದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 35 km (21.7 mi) ದೂರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 204 km (126.8 mi) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. 2011 ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳವು 30,397 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ 15,010 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 15,387 ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯು2,306/km2 (5,970/sq mi).
ಮುವಟ್ಟುಪುಳದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಎರ್ನಾಕುಲಂನಲ್ಲಿರುವ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು 28 ಕಿ.ಮೀ (17 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ರಸ್ತೆ (MC Road) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 49 ರ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ತೋಡುಪುಳದಿಂದ 20 ಕಿ.ಮೀ (12 ಮೈಲಿ), ಕೂಥಟ್ಟುಕುಳಂನಿಂದ 17 ಕಿ.ಮೀ (11 ಮೈಲಿ) ಮತ್ತು ಅರಕುಳದಿಂದ 5 ಕಿ.ಮೀ (3.1 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.[೪]
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಈ ಪಟ್ಟಣದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ 'ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳಾ ನದಿ'ಯ ಹೆಸರನ್ನೇ ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೂ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೆಸರು ಮೂರು ಮಲಯಾಳಂ ಪದಗಳಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ: 'ಮೂನ್ನು' (ಮೂರು), 'ಆರು' (ಸಣ್ಣ ನದಿ) ಮತ್ತು 'ಪುಳಾ' (ನದಿ). 'ಆರು' ಮತ್ತು 'ಪುಳಾ' ಎಂಬ ಎರಡೂ ಪದಗಳು ನದಿಯನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ; ಇದರಲ್ಲಿ 'ಆರು' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 'ಪುಳಾ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉತ್ತರ ಕೇರಳದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊಥಯಾರ್, ಕಲಿಯಾರ್ ಮತ್ತು ತೊಡುಪುಳಯಾರ್ ಎಂಬ ಮೂರು ನದಿಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿ ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳಾ ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಸಂಗಮವನ್ನು ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ 'ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮಂ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರರ್ಥ "ಮೂರು ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳ" ಎಂದಾಗಿದೆ.[೫]
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ "ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳಾ" ಮತ್ತು "ಮುವಟ್ಟುಪುಳ" ಎಂಬ ಎರಡೂ ಕಾಗುಣಿತಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ, ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಮೂವತ್ತೂಳ" ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.[೬]
ಇತಿಹಾಸ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳವು ವಡಕ್ಕುಂಕೂರ್ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲವು ಭೂಭಾಗಗಳು ಮೂಲತಃ ಎಡಪ್ಪಳ್ಳಿ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದವು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವು ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ (ಮನಗಳಿಗೆ) ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು ಎಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.[೭][೮]
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, 1949 ರಿಂದ 1956 ರವರೆಗೆ, ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳವು ತಿರುವಾಂಕೂರು-ಕೊಚ್ಚಿನ್ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.[೯] 1956ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯವು ರಚನೆಯಾದಾಗ ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಳವು ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತ್ತು; ನಂತರ 1958ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರಂದು ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಚನೆಯಾದಾಗ ಅದು ಆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಯಿತು.[೧೦] ಮುವಟ್ಟುಪುಳವು 'ಗ್ರಾಮ ಒಕ್ಕೂಟ'ವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಸರ್ಕಾರವು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ ಮೂವರು ಸದಸ್ಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮಂಡಳಿಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ವಿ. ಪಿ. ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್ ಅವರು ಈ ಗ್ರಾಮ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 1953ರ ವೇಳೆಗೆ, ಮುವಟ್ಟುಪುಳವನ್ನು ಪಂಚಾಯತ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಚುನಾಯಿತ ಪಂಚಾಯತ್ ಸಮಿತಿಯ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕುನ್ನಪ್ಪಿಲ್ಲಿಲ್ ವರ್ಕಿ ವೈದ್ಯನ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 1958ರಲ್ಲಿ ಮುವಟ್ಟುಪುಳವು ಪುರಸಭೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಎನ್. ಪರಮೇಶ್ವರನ್ ನಾಯರ್ ಅದರ ಮೊದಲ ಪುರಸಭಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ) ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೊದಲ ಪುರಸಭೆ ಇದಾಗಿತ್ತು.[೧೧]
ಎನ್. ಪಿ. ವರ್ಗೀಸ್ ಅವರು ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಶಾಸಕರಾಗಿದ್ದು, ಇವರು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಮಂಜುನಾಥ ಪ್ರಭು ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದರು.[೧೨] ನಂತರ, [[ಕೆ. ಎಂ. ಜಾರ್ಜ್ (ರಾಜಕಾರಣಿ)|ಕೆ. ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ M. ಜಾರ್ಜ್]], ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಮೊದಲ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯ (MP) ಜಾರ್ಜ್ ಥಾಮಸ್ ಕೊಟ್ಟುಕಪಲ್ಲಿ. 1995 ರಲ್ಲಿ ಅರಕುಳ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಶೈಸನ್ ಪಿ.ಮಂಗುಜ ಅವರು ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳ ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ನ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.[೧೩]
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಅಪೊಸ್ತಲರಾದ ಸಂತ ಥಾಮಸ್ ಅವರು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅರಕುಝಾದಲ್ಲಿರುವ ಮಾರ್ತ್ ಮರಿಯಮ್ ಸಿರೋ-ಮಲಬಾರ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ 1,000 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.[೧೪][೧೫] ಇದು ತನ್ನ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳವನ್ನು ಅರಕುಝ ಪಕುತಿ (ಅರಕುಝದ ಅರ್ಧ ಅರ್ಥ) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]2011 ಜನಗಣತಿ, ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳವು 30,397 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಅದರಲ್ಲಿ 15,010 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 15,387 ಮಹಿಳೆಯರು. ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳ ಪುರಸಭೆಯು 13.18 km2 (5.09 sq mi) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ 7,414 ಕುಟುಂಬಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ.[೧೬]
2011ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 0-6 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ 2,945 ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. 9.69ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಈ ಪಟ್ಟಣದ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇ. 96.11ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವಾದ ಶೇ. 94.00ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. 97.20 ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. 95.07ರಷ್ಟಿತ್ತು.[೧೭]
ಧರ್ಮ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳು, ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಮತ್ತು ಮಾಪಿಳ್ಳೆ ಮುಸ್ಲಿಮರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪಟ್ಟಣದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕವುಂಪಡಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಅಯ್ಯರ್ (ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ) ಕುಟುಂಬಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಅಗ್ರಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊಂಕಣಿ ಸಮುದಾಯವೂ ಇದೆ. ಈ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದು, ನಾಯರ್, ಈಳವ, ನಂಬೂದಿರಿ ಮತ್ತು ಪುಲಯ ಮುಂತಾದ ಸಮುದಾಯಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.[೧೯]
ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಸಿರೋ-ಮಲಬಾರ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಕೋಬೈಟ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಂಕಾರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್, ಸಿರೋ-ಮಲಂಕಾರ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ಗಳು, ಮಾರ್ತೋಮೈಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪೆಂಟೆಕೋಸ್ಟಲ್ ಇವೆ. ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳವು ಮಲಂಕಾರ ಜಾಕೋಬೈಟ್ ಸಿರಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಮಲಂಕಾರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ ನ ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳ ಡಯಾಸಿಸ್ನ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳದಲ್ಲಿ 1925 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಸಮುದಾಯವೂ ಇದೆ,[೨೦] ವಾಝಪ್ಪಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಾಪಿಲ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಕೋತಮಂಗಲಂ-ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳ ಪ್ರದೇಶವು ಮಲಯಾಳಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಪೆರುಮಟ್ಟಂ ಜುಮಾ ಮಸೀದಿಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಸೀದಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಸೂಫಿ ಸಂತ ವಲಿಯುಪಪ್ಪ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಅವರ ದರ್ಗಾ (ಸಮಾಧಿ) ಮಸೀದಿ ಆವರಣದಲ್ಲಿದೆ.[೨೧]
ಭೂಗೋಳ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಎറണಾಕುಳಂ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ.[೨೨] ತೊಡುಪುಝ, ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ಮತ್ತು ಕೋತಮಂಗಲಂ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಡಕ್ಕುಂಕೂರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉಪ-ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು[೨೩] ಅಥವಾ ಕೀಳ್ಮಲನാട് ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.[೨೪][೨೫] ಈ ಹೆಸರುಗಳು ತೊಡುಪುಝ ಮತ್ತು ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ನದಿಗಳ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಂಡ ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕಡಿಮೆ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಫಲವತ್ತಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಎತ್ತರವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶವು ಕಡಲಿಕ್ಕಾಡ್–ಮೀನ್ಕುನ್ನಂ–ಪಾಂಪಾಕ್ಕುಡ ಎಂಬ ಬಾಗಿದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪಟ್ಟಣವು ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ 20 m (66 ft) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.
ತೊಡುಪುಝ ಮತ್ತು ಪಾಲಾ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪ-ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಭಾಗವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 8 (ಪುಣಲೂರು–ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ರಸ್ತೆ) ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝದಲ್ಲಿ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಒಂಬತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಸೇರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಹಲವು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.[೨೬]


ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ನದಿ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ನದಿ (Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Yesno' not found.) ಇಡುಕ್ಕಿಯ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಕೋಟಯಂ ಜಿಲ್ಲೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು ಸುಮಾರು 121 km (75 mi) ದೂರ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಮೂಲವೆಂದರೆ ತೊಡುಪುಝ ನದಿ. ಇದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ನೀರು ಸಹ ಈ ನದಿಯ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಮಾನು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.[೨೭][೨೮]
ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ಸೇತುವೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]1914ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಎಚ್. ಎಮ್ರಾಲ್ಡ್ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝದಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.[೨೯] ಸೇತುವೆಯ ಬಲ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಅದರ ಉದ್ಘಾಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಮ್ರಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಸೇತುವೆಯ ಕೆಳಗೆ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, 15 ಆನೆಗಳು ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದುಹೋದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.[೨೯] ಈ ಸೇತುವೆಯು ನೆಹರು ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚೇರಿತಝಂ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ನದಿಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಮರದ ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲಕ ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ಮತ್ತು ಎറണಾಕುಳಂ ನಡುವೆ ಉಗಿ ಬಸ್ಗಳ ಸಂಚಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ಕೊಚ್ಚಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಗಡಿಯು ಮಾಮಲ ಮತ್ತು ತಿರುವಾಂಕുളം ಸಮೀಪದ ಚುಂಗಂನಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. 1970ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ವಾಹನಗಳು ಹಳೆಯ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಸೇತುವೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂಚಾರ ಪೊಲೀಸ್ ಹೊರಠಾಣೆಗಳು ಏಕಮುಖ ಸಂಚಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಅಗಲವಾದ ದ್ವಿಮುಖ ಸೇತುವೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.[೩೦]
ರಾಜಕೀಯ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝವು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ 140 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಇಡುಕ್ಕಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಡೀನ್ ಕುರಿಯಾಕೋಸ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.[೩೧] ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಎಂ), CPI(M), CPI, ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು BJP ಸೇರಿವೆ. 2026ರ ವೇಳೆಗೆ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಕುಝಲ್ನಾಡನ್ ಅವರು ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.[೩೨]
ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ಒಂದು ಪುರಸಭೆಯಾಗಿದೆ. 2020ರ ವೇಳೆಗೆ, ಪುರಸಭಾ ಮಂಡಳಿಯು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು, ಪಿ. ಪಿ. ಎಲ್ದೋಸ್ ಅವರು ಪುರಸಭಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.[೩೩][೩೪]
ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಹಾಗೂ ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಕೆ. ಎಂ. ಜಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಸಂಸದ ಹಾಗೂ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಪಿ. ಪಿ. ಎಸ್ತೋಸ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಕುಝಲ್ನಾಡನ್, ಜಾನಿ ನೆಲ್ಲೂರ್, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಜಾರ್ಜ್ (ಮಾಜಿ ಸಂಸದ) ಮತ್ತು ಗೋಪಿ ಕೊಟ್ಟಮುರಿಕ್ಕಲ್ (ಮಾಜಿ ಶಾಸಕ ಹಾಗೂ CPI(M)ನ ಎറണಾಕುಳಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.[೩೫]
ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ಮಧು ನೀಲಕಂಠನ್ — ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ.
- ಕೆ. ಎಂ. ಜಾರ್ಜ್ — ಹಿರಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಸಚಿವ. ಅವರು ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝದ ಮಾಜಿ ಶಾಸಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಪುತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಜಾರ್ಜ್ ಇಡುಕ್ಕಿಯ ಮಾಜಿ ಸಂಸದರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
- ಜಾನಿ ನೆಲ್ಲೂರ್ — ಹಿರಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಹಾಗೂ 1991ರಿಂದ 2006ರವರೆಗೆ ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝದ ಮಾಜಿ ಶಾಸಕ. ಅವರು ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಜೇಕಬ್) ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರು ಕೆ.ಸಿ. (ಎಂ)ನ ಜೋಸೆಫ್ ಬಣದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
- ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಜಾರ್ಜ್ — ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೋಟಯಂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಸದ. ಅವರು ಇಡುಕ್ಕಿಯ ಮಾಜಿ ಸಂಸದರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕೆ. ಎಂ. ಜಾರ್ಜ್ ಅವರ ಪುತ್ರ.
- ಜೀತು ಜೋಸೆಫ್ — ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ.
- ಭಗತ್ ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ — ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ.
- ವಿಶಾಖ್ ನಾಯರ್ — ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ.
- ಅನೂಪ್ ಕಣ್ಣನ್ — ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ.
- ಕಲಾಭವನ್ ಅಬಿ — ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ.
- ಶೇನ್ ನಿಗಮ್ — ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ.
- ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಕುಝಲ್ನಾಡನ್ — ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಶಾಸಕ.
- ಅರುಣ್ ಬೋಸ್ — ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ.
ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
- ಮಾರ್ತ್ ಮರಿಯಂ ಸಿರೋ-ಮಲಬಾರ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಫೊರೇನ್ ಚರ್ಚ್
- ಕಡಮಟ್ಟಂ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಚರ್ಚ್[೩೬]
- ಮಾಪಿಳ್ಳ ಮುಸ್ಲಿಮರುಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಫಿಈ ಫಿಖ್ ಪಂಥವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ಮತ್ತು ಕೋತಮಂಗಲಂ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮಸೀದಿ ಕಾವುಂಕರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಮಹಲ್ಲು ಜಮಾಅತ್ ಆಗಿದೆ.[೩೭]
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ನಿರ್ಮಲಾ ಕಾಲೇಜು
- ನಿರ್ಮಲಾ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಸಿ, ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ
- ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್, ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್, ಈಟ್ಟಪ್ಪಿಳ್ಳಿ, ಮನ್ನತ್ತೂರ್ ಅಂಚೆ[೩೮][೩೯]
- ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಸಿ, ಈಟ್ಟಪ್ಪಿಳ್ಳಿ, ಮನ್ನತ್ತೂರ್ ಅಂಚೆ[೪೦]
- ಇಲಾಹಿಯಾ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ[೪೧]
- ಭಾರತ್ ಓಪನ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಪಿ.ಒ. ಜಂಕ್ಷನ್, ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ
- ಭಾರತ್ ಎಜುಕೇಶನ್ (NIOS, IGNOU, SGOU ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ), ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ–686661
ಸಾರಿಗೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ತಾಲ್ಲೂಕು ಸೇರಿದಂತೆ ಪಟ್ಟಣದ RTO ಕೋಡ್ KL-17 ಆಗಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಟೊ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸೇವೆಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನೆಡುಂಬಸ್ಸೇರಿಯಲ್ಲಿ, ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 29 km (18 mi) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝವು ಕೇರಳದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಕೊಚ್ಚಿಯ ಪೂರ್ವ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಕಕ್ಕನಾಡಿನಿಂದ ತೊಡುಪುಝ ಮತ್ತು ವಣ್ಣಪ್ಪುರಂ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮಧ್ಯಭೂ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಪಟ್ಟಣವು ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝದಲ್ಲಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸಬರಿ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.[೪೨]
ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝವು ಪಟ್ಟಣದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಜಂಕ್ಷನ್ ಆಗಿದೆ. ಒಂಬತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ:
- NH 85 (ಹಿಂದಿನ NH 49) — ಕೊಚ್ಚಿ–ಧನುಷ್ಕೋಡಿ ರಸ್ತೆ. ಇದು ಮುನ್ನಾರ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
- ಎಂ.ಸಿ. ರಸ್ತೆ — ಅಂಗಮಾಲಿ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಈ ರಸ್ತೆ ತ್ರಿಶೂರ್, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಮತ್ತು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
- ಎಂ.ಸಿ. ರಸ್ತೆ — ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಈ ರಸ್ತೆ ಮಧ್ಯ ತಿರುವಾಂಕೂರುನ ಕೋಟಯಂ, ಚಂಗನಾಶೇರಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
- ಪುಣಲೂರು–ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ PM ರಸ್ತೆ — ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ತಪ್ಪಲಿನ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ತೊಡುಪುಝ, ಪಾಲಾ ಮತ್ತು ಪೊನ್ಕುನ್ನಂ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
- ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ–ವೈക്കം–ಆലപ്പುಝ ಹೆದ್ದಾರಿ — ಪಿರವಂ, ಪೆರುವ, ತಲಯೋಲಪರಂಬು ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
- ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ–ತೇನಿ SH 43 ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ — ಚಾಲಿಕ್ಕಡವು, ರಂಡತ್ತಿಂಕರ, ಕಲ್ಲೂರ್ಕಾಡ್ ಮತ್ತು ಉಡುಂಬನ್ನೂರ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
- ಪಾಲರಿವಟ್ಟಂ–ತೆಕ್ಕಡಿ SH 41 — ಕಕ್ಕನಾಡ್, ಪಟ್ಟಿಮಟ್ಟಂ, ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ, ಪಾಂಡಪ್ಪಿಳ್ಳಿ, ಅರಿಕ್ಕುಝ, ತೊಡುಪುಝ, ಮೂಲಮಟ್ಟಂ ಮತ್ತು ವಾಗಮನ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
- ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ–ಕಲಿಯಾರ್ ರಸ್ತೆ — ಕಕ್ಕಡಸ್ಸೇರಿ, ಪೋತನಿಕ್ಕಾಡ್, ಪೈಂಗೊಟ್ಟೂರ್ ಮತ್ತು ವಣ್ಣಪ್ಪುರಂ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
- ಪಟ್ಟಣದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ Uber ಮತ್ತು Ola Cabs ಮುಂತಾದ ಆನ್ಲೈನ್ ಆಧಾರಿತ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳೂ ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮಧ್ಯಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತಿರುವಾಂಕೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ತಿರುವಾಂಕുളം ಸಮೀಪದ ಮಾಮಲಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಡಿ ತಪಾಸಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಮತ್ತು ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ನಡುವಿನ ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗೆ ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝವು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 2011ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯು ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ಮತ್ತು ಕೋತಮಂಗಲಂ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಗರ ಸಮೂಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ.[೪೩][೪೪]
ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝವು ಅಂಗಮಾಲಿ ಮತ್ತು ಕೋಟಯಂ ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಾದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ರಸ್ತೆ (ಅಂಗಮಾಲಿ–ತಿರುವನಂತಪುರಂ / SH-01 / 240 km (150 mi)) ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಪೂರ್ವ ಹೆದ್ದಾರಿ (ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ–ಪುಣಲೂರು / SH-08 / 154 km (96 mi)) ಇಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ–ತೇನಿ ಹೆದ್ದಾರಿ (SH 43) ಚಾಲಿಕ್ಕಡವು ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ರಂಡತ್ತಿಂಕರ, ಕೋಟ್ಟ, ಉಡುಂಬನ್ನೂರ್, ಕಾಟ್ಟಪ್ಪನ, ನೆಡುಂಕಂಡಂ ಮತ್ತು ಕಂಬಂ ಮೂಲಕ ಹಾದು ತೇನಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನೆರೆಯ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಮಧುರೈಗೆ ತೆರಳಲು ಇದು ಕಡಿಮೆ ದೂರದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.[೪೫]
ತೊಡುಪುಝ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಎಂ.ಸಿ. ರಸ್ತೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಬೈಪಾಸ್ ರಸ್ತೆಯನ್ನು NH 49ರಿಂದ ಕಡತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿ, ಮುರಿಕ್ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಹೊಸ ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ.[೪೬]
ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕಿಳಕ್ಕೇಕರೆ ಮತ್ತು ರಂಡಾಟ್ಟಿಂಕರ (ರಂಡಾರ್ಕರ ಅಥವಾ ರಂಡಾರ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಪಟ್ಟಣದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿವೆ. ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 9 km (5.6 mi) ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಎತ್ತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 40–60 ಮೀಟರ್ (130–200 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವಿದ್ದು, ಇದು ಕೋಟಯಂ ಮತ್ತು ಪಿರವಂ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತದೆ. ಈ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ತೋಟಗಳಿವೆ.[೪೭][೪೮]
ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಹಳೆಯ ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ಸೇತುವೆಯು ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದ್ದು, 1914ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.[೪೯] ಇದು ನೆಹರು ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚೇರಿತಝಂ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪಂಚಾಯತ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿವೆ. ಅನಾನಸ್ ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಬೆಂಕಿಪೊಟ್ಟಣ ತಯಾರಿಕೆ, ಪ್ಲೈವುಡ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಗರಗಸ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಕಾಗದ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಮರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. KINFRAಯ ನೆಲ್ಲಾಡ್ ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಾನವು ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝದಿಂದ SH 41 ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು 9 km (5.6 mi) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.[೫೦]
|
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ↑ ಉಲ್ಲೇಖ ದೋಷ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "lsgkerala.gov.in". - ↑ "Muvattupuzha Taluk | Ernakulam District Website | India" (in ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 9 ಆಗಸ್ಟ್ 2026.
- ↑ Tripoto. "Muvattupuzha Travel Guide 2026: Best of Muvattupuzha Tourism". Tripoto (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 9 ಆಗಸ್ಟ್ 2026.
- ↑ "Location of Muvattupuzha".
- ↑ "Etymology of Muvattupuzha". Place Names Wallah. Retrieved 30 ಜುಲೈ 2026.
- ↑ "Muvattupuzha – Place Name Origin". Place Names Wallah. Retrieved 30 ಜುಲೈ 2026.
- ↑ "History of Muvattupuzha".
- ↑ "Send mail to webmaster". Archived from the original on 2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008. Retrieved 9 ಮೇ 2008.
- ↑ K. M. Mathew, ed. (2006). Manorama Year Book. Malayala Manorama. p. 116.
- ↑ "History of Ernakulam". Archived from the original on 15 ನವೆಂಬರ್ 2007. Retrieved 23 ಮೇ 2006.
- ↑ "Municipal history of Muvattupuzha".
- ↑ "Elections to the Travancore-Cochin legislative assembly-1951 and to the Madras assembly constituencies in the Malabar area" (PDF). Archived from the original (PDF) on 17 ಜುಲೈ 2013. Retrieved 13 ಜೂನ್ 2014.
- ↑ "Political history of Muvattupuzha".
- ↑ "Ancient Churches, Stone Crosses of Kerala- Saint Thomas Cross, Nazraney Sthambams and other Persian Crosses". 15 ಜನವರಿ 2007.
- ↑ "arakuzhachurch.org". arakuzhachurch.org.
- ↑ District Census Handbook, Ernakulam (PDF). Thiruvananthapuram: Directorate of Census Operations, Kerala. p. 254,255. Retrieved 14 ಜುಲೈ 2020.
- ↑ "Census of India 2011 – Muvattupuzha". Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. Retrieved 30 ಜುಲೈ 2026.
- ↑ "ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ". ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ. Archived from the original on 13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015. Retrieved 28 ಮಾರ್ಚ್ 2018.
- ↑ "Communities of Muvattupuzha".
- ↑ "Christ The King Church, Muvattupuzha – Vijayapuram Diocese". Archived from the original on 14 ಮಾರ್ಚ್ 2022. Retrieved 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2026.
- ↑ "Perumattam Juma Masjid".
- ↑ "ಎറണಾಕುಳಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ". Archived from the original on 10 ನವೆಂಬರ್ 2010. Retrieved 23 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010.
- ↑ "ಡೀಪಿಕಾ ಪತ್ರಿಕೆಯ ತುಣುಕು". deepika.epapr.in. Archived from the original on 12 ಜೂನ್ 2021. Retrieved 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2026.
- ↑ "ತೊಡುಪುಝ, ಕೇರಳ, ಭಾರತ". South Indian Cinema Magazine. Archived from the original on 8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2011.
- ↑ "ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ - ರಚನೆ". Archived from the original on 12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010. Retrieved 24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010.
- ↑ "ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ರಸ್ತೆ ಜಾಲ".
- ↑ "ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝದ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು".
- ↑ "ಇಡುಕ್ಕಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳು - ಮುನ್ನಾರ್, ತೆಕ್ಕಡಿ, ಪೀರಮೇಡು, ಮರಯೂರ್, ಕುಮಳಿ, ಇಡುಕ್ಕಿ ಕಮಾನು ಅಣೆಕಟ್ಟು". [www.zonkerala.com](http://www.zonkerala.com).
- 1 2 "ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝದ ಕುರಿತು ಲೇಖನ". moovattupuzha.com. Archived from the original on 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021. Retrieved 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2026.
- ↑ "ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝದ ಸೇತುವೆಗಳ ಇತಿಹಾಸ".
- ↑ Nambudiri, Sudha (24 ಮೇ 2019). "ಇಡುಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಡೀನ್ ಕುರಿಯಾಕೋಸ್ ಭರ್ಜರಿ ಅಂತರದಿಂದ ಗೆಲುವು". The Times of India (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 14 ಆಗಸ್ಟ್ 2019.
- ↑ "ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ".
- ↑ "ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ಪುರಸಭೆ".
- ↑ "ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ". lsgkerala.gov.in. Retrieved 14 ಆಗಸ್ಟ್ 2019.
- ↑ "ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝದ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು".
- ↑ "ಡೇಟಾಬೇಸ್ ದೋಷ". [www.smcim.org](http://www.smcim.org). Retrieved 27 ಜುಲೈ 2012.
{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ "ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ: ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಮಹಲ್ಲು ಜಮಾಅತ್, ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ, ಕೇರಳ, ಭಾರತ". Archived from the original on 25 ಮಾರ್ಚ್ 2014. Retrieved 25 ಮಾರ್ಚ್ 2014.
- ↑ "SOAMTC: ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್". [www.soamtc.org](http://www.soamtc.org).
- ↑ Arakkal, Naveen Anto (16 ಫೆಬ್ರವರಿ 2017). "School of Architecture Mookambika Technical Campus" – via Wikimedia Commons.
- ↑ "Mookambika College of Pharmaceutical Sciences and Research". mookambikacpsr.com.
- ↑ "Ilahia College of Engineering and Technology: Home". [www.icet.ac.in](http://www.icet.ac.in).
- ↑ "ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝದ ಸಾರಿಗೆ".
- ↑ "ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ".
- ↑ "ಜನಗಣತಿ ಮಾಹಿತಿ" (PDF). [www.censusindia.gov.in](http://www.censusindia.gov.in). 2011.
- ↑ "ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ–ತೇನಿ ಹೆದ್ದಾರಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ". Archived from the original on 14 ಜುಲೈ 2011. Retrieved 24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010.
- ↑ "ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ಬೈಪಾಸ್ ರಸ್ತೆ".
{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link) - ↑ "ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝದ ಭೂಗೋಳ".
- ↑ "Wikimapia - Let's describe the whole world!". wikimapia.org.
- ↑ "ಮೂವಾಟ್ಟುಪುಝ ಸೇತುವೆಗೆ 95 ವರ್ಷ". Archived from the original on 14 ಜುಲೈ 2011. Retrieved 24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010.
- ↑ "ನೆಲ್ಲಾಡ್ನ ಕಿನ್ಫ್ರಾ ಪಾರ್ಕ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭರ್ತಿಯಾಗಿದೆ". ದಿ ಹಿಂದೂ. ಚೆನ್ನೈ, ಭಾರತ. 13 ನವೆಂಬರ್ 2007. Archived from the original on 16 ನವೆಂಬರ್ 2007.
ಮೂಲಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]External links
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Yesno' not found. Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Yesno' not found. Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Yesno' not found.
- Pages with script errors
- Use dmy dates from ಜುಲೈ 2015
- Articles with invalid date parameter in template
- Use Indian English from ಜುಲೈ 2015
- All Wikipedia articles written in Indian English
- Pages using infobox settlement with bad settlement type
- CS1 ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್-language sources (en-us)
- CS1: unfit URL
- Articles with hatnote templates targeting a nonexistent page
- CS1 maint: deprecated archival service
- CS1 maint: url-status
- Webarchive template warnings
- ವೆಬ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟಿನ ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಕೊಂಡಿಗಳು
- Muvattupuzha
- Cities and towns in Ernakulam district
- Pages with reference errors