ಭೂರಾಜಕೀಯ
ಗೋಚರ
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಸರಿಯಾದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಲೇಖನವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿ. ಲೇಖನದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಲು ಚರ್ಚೆ ಪುಟವನ್ನು ನೋಡಿ. |
ಭೂರಾಜಕೀಯವು ಭೂಮಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಭೂರಾಜಕೀಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
- ಇದು ಇತರ ಎರಡು ರೀತಿಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೂ ಗಮನಹರಿಸಬಹುದು: ಸೀಮಿತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ಮತ್ತು ಉಪ-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಘಟಕಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಕ್ಕೂಟ, ಒಕ್ಕೂಟ ಅಥವಾ ಅರೆ-ಫೆಡರಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಫೆಡರೇಟೆಡ್ ರಾಜ್ಯಗಳು.
- ಬಹು ಸಂಶೋಧಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪದವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶಾಲವಾದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ "ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ" ಎಂದು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ "ಅಂತಹ ಸಂಬಂಧಗಳ ಜಾಗತಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು"; ಈ ಬಳಕೆಯು "ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ರಾಜಕೀಯ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯ ಹುಸಿ ವಿಜ್ಞಾನ" ಮತ್ತು ಇತರ ಹುಸಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯವು ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಸ್ಥಿರಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ವಿವರಿಸಲು ಮತ್ತು ಊಹಿಸಲು ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಹವಾಮಾನ, ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ, ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಅನ್ವಯಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಸೇರಿವೆ.
- ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯವು ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನೀರು, ಭೂಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂಪತ್ತು, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಅಥವಾ ಅಂತಹುದೇ ಶಕ್ತಿಯ ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ.
ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಥಾಯರ್ ಮಹನ್ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಶಕ್ತಿ
- ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಥಾಯರ್ ಮಹನ್ (೧೮೪೦–೧೯೧೪) ವಿಶ್ವ ನೌಕಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕುರಿತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯು ಸಮುದ್ರದೊಂದಿಗೆ - ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಅದರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅದರ ನಿಯಂತ್ರಣದೊಂದಿಗೆ - ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದಂತೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಮಹನ್ ನಂಬಿದ್ದರು.
- ಮಹನ್ ಅವರ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು ಆಂಟೊಯಿನ್-ಹೆನ್ರಿ ಜೊಮಿನಿ ಅವರಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು, ಅವರು ನೌಕಾಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಶಕ್ತಿಯ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಮಟ್ಟಗಳು, ಚಾಕ್ ಪಾಯಿಂಟ್ಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸ್ಥಳಗಳು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವು ಸಮುದ್ರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆರು ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು
೧. ಅನುಕೂಲಕರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನ ೨. ಅನುಕೂಲಕರ ಕರಾವಳಿಗಳು, ಹೇರಳವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರ ಹವಾಮಾನ; ೩. ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತಾರ ೪. ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆ. ೫. ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಹೊಂದಿರುವ ಸಮಾಜ. ೬. ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಒಲವು ಹೊಂದಿರುವ ಸರ್ಕಾರ.
- ಮಹಾನ್ ಅವರು ಯುರೇಷಿಯನ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ, ಏಷ್ಯಾದ ಮಧ್ಯ ವಲಯವು ೩೦° ಮತ್ತು ೪೦° ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶದ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್ನಿಂದ ಜಪಾನ್ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
- ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇನ್ನೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ - ಟರ್ಕಿ, ಪರ್ಷಿಯಾ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್. ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ನಡುವೆ ಇರುವ ಆ ದೇಶಗಳನ್ನು ಮಹನ್ "ಸ್ಕಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಚಾರಿಬ್ಡಿಸ್" ನಡುವೆ ಇರುವಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಎರಡು ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ - ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ - ಎರಡನೆಯದು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಮಹಾನ್ ಪರಿಗಣಿಸಿದರು.
- ರಷ್ಯಾದ ಖಂಡಾಂತರ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಮಹನ್ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಂಗ್ಲೋ-ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ "ಸಮುದ್ರ ಶಕ್ತಿ" ರಷ್ಯಾವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.
ನಿಕೋಲಸ್ ಜೆ. ಸ್ಪೈಕ್ಮನ್
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ನಿಕೋಲಸ್ ಜೆ. ಸ್ಪೈಕ್ಮನ್ ಭೂತಂತ್ರಜ್ಞರಾದ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಮಹನ್ ಮತ್ತು ಹಾಲ್ಫರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಕಿಂಡರ್ ಅವರ ಅನುಯಾಯಿ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದರು.
- ಅವರ ಕೆಲಸವು ಮೆಕಿಂಡರ್ ಅವರಂತೆಯೇ ಇರುವ ಊಹೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಸಮುದ್ರದ ಏಕತೆಯೂ ಸೇರಿದೆ.
- ಅವರು ಇದನ್ನು ಗಾಳಿಯ ಏಕತೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಪೈಕ್ಮನ್ ಮ್ಯಾಕಿಂಡರ್ನ ಪ್ರಪಂಚದ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಕೆಲವನ್ನು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
೧. ದಿ ಹಾರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ೨. ರಿಮ್ಲ್ಯಾಂಡ್ (ಮ್ಯಾಕಿಂಡರ್ ಅವರ "ಒಳಗಿನ ಅಥವಾ ಅಂಚಿನ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರ" ಕ್ಕೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಇದು ಹಾರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಂಚಿನ ಸಮುದ್ರ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಮಧ್ಯಂತರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ) ೩. ಆಫ್ಶೋರ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಖಂಡಗಳು (ಮ್ಯಾಕಿಂಡರ್ನ "ಹೊರ ಅಥವಾ ದ್ವೀಪದ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರ")
- ಸ್ಪೈಕ್ಮನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ರಿಮ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹಾರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಬಂದರುಗಳಿಂದ (ಅಂದರೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ) ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಷ್ಯಾ) ರಿಮ್ಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪೈಕ್ಮನ್ ಸೂಚಿಸಿದರು.
- ಹಾರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ರಿಮ್ಲ್ಯಾಂಡ್ (ಅಥವಾ ಒಳಗಿನ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರ) ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ಮ್ಯಾಕಿಂಡರ್ನ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪೈಕ್ಮನ್ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದರು, "ರಿಮ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಯಾರು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ ಯುರೇಷಿಯಾವನ್ನು ಆಳುತ್ತಾರೆ. ಯುರೇಷಿಯಾವನ್ನು ಯಾರು ಆಳುತ್ತಾರೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಹಣೆಬರಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
- ಹಾರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ರಿಮ್ಲ್ಯಾಂಡ್ (ಅಥವಾ ಒಳಗಿನ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರ) ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ಮ್ಯಾಕಿಂಡರ್ನ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪೈಕ್ಮನ್ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದರು, "ರಿಮ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಯಾರು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ ಯುರೇಷಿಯಾವನ್ನು ಆಳುತ್ತಾರೆ. ಯುರೇಷಿಯಾವನ್ನು ಯಾರು ಆಳುತ್ತಾರೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಹಣೆಬರಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
ಎಡ್ಮಂಡ್ ವಾಲ್ಷ್
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ಎಡ್ಮಂಡ್ ವಾಲ್ಷ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ೧೯೧೯ ರಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ಟೌನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಸೇವಾ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
- ವಾಲ್ಷ್ ಹೌಶೋಫರ್ ಅವರ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ನಾಜಿಸಂನ ಅಪಾಯವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದರು, ಹೊಸ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ಪರವಾಗಿ ವಾದಿಸಿದರು.
- ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ವಾಲ್ಷ್ ನ್ಯೂರೆಂಬರ್ಗ್ ವಿಚಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಹೌಶೋಫರ್ ಅವರನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದರು.
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. |