ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳಾ ಆಂದೋಲನ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳಾ ಆಂದೋಲನ
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಹೆಸರುBMMA
Founded2011[]
ಶೈಲಿಸರಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆ
Focusಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣ, ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನ
ಸ್ಥಳ
ಪ್ರದೇಶ
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಭಾರತ
Key people
ಜಾಕಿಯಾ ಸೋಮನ್, ನೂರ್ಜೆಹಾನ್ ಸಫಿಯಾ ನಿಯಾಜ್
ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣhttps://bmmaindia.com/

ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳಾ ಆಂದೋಲನ ಅಥವಾ ಭಾಮುಮಆಂ ಒಂದು ಸ್ವಾಯತ್ತ, ಜಾತ್ಯತೀತ, ಹಕ್ಕು-ಆಧಾರಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಜಾಕಿಯಾ ಸೋಮನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಘಟನೆಯು ಭಾರತದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರ ಪೌರತ್ವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತದೆ.[]

ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳಾ ಆಂದೋಲನ ಅಥವಾ BMMA ಯನ್ನು ಜನವರಿ 2011 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.[] ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮುಂಬಯಿ ಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.[] 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸಂಸ್ಥೆಯು 15 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 100,000 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.[]

ಸಮೀಕ್ಷೆ ಅಧ್ಯಯನ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳಾ ಆಂದೋಲನ ಅಥವಾ BMMA ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿತು[][][] ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ' ಕುಟುಂಬದೊಳಗೆ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿ- 10 ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ 82% [] ಅಂದರೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾದ 4,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ, ಅವರದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು 78% ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತ ಆದಾಯವೇ ಇಲ್ಲದ ಮನೆವಾರ್ತೆ ಮಾಡುವ ಗೃಹಿಣಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ 95.5% ಬಡ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನು ಮಂಡಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿರಲೇ ಇಲ್ಲ, ಆದರೂ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಜನರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಸ್ವಯಂಘೋಷಿತ ನಾಯಕರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳಾ ಆಂದೋಲನದ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕಿ ಝಕಿಯಾ ಸೋಮನ್ ಹೇಳಿದ್ದರು.

ಸಹ ಸಂಸ್ಥಾಪಕಿಯ ಮಾತು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳಾ ಆಂದೋಲನ (BMMA) ದ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕಿ ನೂರ್ಜೆಹಾನ್ ಸಫಿಯಾ ನಿಯಾಜ್ ಅವರು ಹಿಜಾಬ್ ನಂತಹ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಅಪರಿಚಿತರು, ಯುವಕರು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರು ಯುವತಿಯ ಬಳಿ ಬಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ತೆರಳುವ ನಿದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಆಕೆಯ ವಸ್ತ್ರ ಸಂಹಿತೆಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು, ಆಕೆಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜಾಗವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ " ಎಂದು ಹೇಳಿರುತ್ತಾರೆ.[] ಅಷ್ಟು ಅಲ್ಲದೆ BMMA ಶನಿ ಶಿಂಗ್ಣಾಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದೆ.[]

ಅಭಿಯಾನಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಮುಸ್ಲಿಂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ಕ್ರೋಡೀಕರಣ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

BMMA ಯ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಸ್ಲಿಂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸುವುದು, ಮದುವೆಯ ವಯಸ್ಸು, ಆಸ್ತಿಯ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆಗಾಗಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. BMMA ಯ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ನೂರ್ಜೆಹಾನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, " ಹಿಂದೂಗಳು ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗೆ, ಪಾರ್ಸಿಗಳು ಪಾರ್ಸಿ ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗೆ, ಪ್ರತಿ ಸಮುದಾಯವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಕ್ರೋಡೀಕೃತ ಕಾನೂನನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಏಕೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬಾರದು?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.[]

ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

BMMA ಟ್ರಿಪಲ್ ತಲಾಖ್ (ಮೌಖಿಕ ವಿಚ್ಛೇದನ) ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು.[೧೦] BMMA ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು 90% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಮೌಖಿಕ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕಂಡು ಹಿಡಿದಿದೆ. ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಸಹಿ ಅಭಿಯಾನವು 50,000 ಮತಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತ್ತು.[] ಇದು ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನಿನ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.[೧೧] ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. 30 ಜುಲೈ 2019 ರಂದು, ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್ ಅನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರ (ವಿವಾಹದ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯಿದೆ, 2019 ಇದನ್ನು 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2019 ರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.[೧೨]

ಹಾಜಿ ಅಲಿ ದರ್ಗಾದ ಒಳ ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಮುಂಬಯಿಹಾಜಿ ಅಲಿ ದರ್ಗಾ ಒಳಗಿನ ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶದ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು BMMA ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದ ನಂತರ 26 ಆಗಸ್ಟ್ 2016 ರಂದು, ಮುಂಬಯಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಿಷೇಧವನ್ನು ಅಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ.[೧೩]

ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವ ರದ್ದತಿ, ಮುತ್ವಾ ವಿವಾಹಗಳು, ಮಿಸ್ಯಾರ್ ವಿವಾಹಗಳು ಮತ್ತು ನಿಕಾಹ್ ಹಲಾಲಾ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಜೂನ್ 23, 2014 ರಂದು, BMMA ಭಾರತದ ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವ 'ಮುಸ್ಲಿಂ ಮದುವೆ ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನ ಕಾಯಿದೆ' ಕರಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.[೧೪]

ಡಿಸೆಂಬರ್ 12 2022 ರಂದು, BMMA ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ದಾವೆ (ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ದಾವೆ) ಮೇಲೆ, (ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ) ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ಆಯೋಗ ಕ್ಕೆ ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವ ಮತ್ತು ಮುತಿಕಾ ವಿವಾಹದಂತಹ ಇತರ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿತು. ನಿಕಾಹ್ ಹಲಾಲಾ, ತಹ್ಲೀಲ್ ಮದುವೆ ಇವೆಲ್ಲಾ ಸಂವಿಧಾನದ 14, 15, 21 ಮತ್ತು 25 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ.[೧೫]

ಮಹಿಳಾ ಖಾಜಿಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

2016 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳಾ ಆಂದೋಲನ (BMMA) ಫತ್ವಾಗಳನ್ನು ನೀಡುವ, ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳಾ ಖಾಜಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದಾರುಲ್ ಉಲೂಮ್ ನಿಸ್ವಾನ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.[೧೬] ಮಹಿಳಾ ಖಾಜಿಗಳು ಶರಿಯಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಮದುವೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ವೈವಾಹಿಕ ಮತ್ತು ಆನುವಂಶಿಕ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. [[೧೭]

ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವದ ವಿವಾಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ, BMMA ಭಾರತದಲ್ಲಿ 11 ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವ ವಿವಾಹಗಳಲ್ಲಿ ಪತಿಯಾಗಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧ್ಯಯನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 'ಬಹುಪತ್ನಿ ವಿವಾಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯತೆ' ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 84% ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಕರು ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು 73% ರಷ್ಟು ಜನರು ಎರಡನೇ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಪತಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಶೇ.45ರಷ್ಟು ಗಂಡಂದಿರು ಎರಡನೇ ಮದುವೆಗೆ ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೆ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಪತಿ ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದಾಗ ದ್ರೋಹ, ಮಾನ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಗಂಭೀರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 289 ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ 50% ರಷ್ಟು ಖಿನ್ನತೆ, ಸ್ವಯಂ-ದೂಷಣೆ (ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ) ಮತ್ತು ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಂತಹ ಮಾನಸಿಕ ಆಘಾತದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ.[೧೫][೧೮]

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  • ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ
  • ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನು
  • ಇಸ್ಲಾಂನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  1. 1 2 3 "About". Bharatiya Muslim Mahila Andolan (in ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Archived from the original on 2016-02-03. Retrieved 2016-01-27.
  2. Hasan Suroor (6 January 2014). India's Muslim Spring. Rupa Publications. p. 52. ISBN 978-81-291-3164-5.
  3. 1 2 3 Kohli, Namita (11 September 2016). "Zakia and Noorjehan: Duo lead movement for reforms in Muslim personal laws". Hindustan Times. Retrieved 9 August 2024.
  4. Dhar, Aarti. "Muslim Women Want Reforms in Personal Laws, Study Reveals". The Wire. Archived from the original on 2016-02-03. Retrieved 2016-01-27.
  5. "Muslim Women's Views on Muslim Personal Law". Economic and Political Weekly. Retrieved 2016-01-27.
  6. "Muslim women to mullahs: We are here, reform personal law or else… - Firstpost". Firstpost (in ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 2016-01-27.
  7. "89% Muslim women want government hand in codification of law: Study | Latest News & Updates at Daily News & Analysis". dna (in ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 2016-01-27.
  8. Kohli, Namita (2022-03-04). "I can see the pitfalls of supporting practices such as hijab: Noorjehan Safia Niaz". The Hindu. Retrieved 2022-03-27.
  9. "United for a cause: Muslim group backs Hindu women in Shani Shingnapur temple row". CatchNews.com. Retrieved 2016-01-27.
  10. "Ban 'triple talaq', says Muslim women's group". ABP Live. Archived from the original on 2016-02-03. Retrieved 2016-01-27.
  11. "Muslim women petition PM on personal law - Times of India". The Times of India. Retrieved 2016-01-27.
  12. "'Historic' day as India outlaws 'triple talaq' Islamic instant divorce". The Guardian.
  13. "Noorjehan Safia Niaz: Mumbai Heroes". Mumbai Mirror. 2017.
  14. The Hindu. No second wife, please
  15. 1 2 "Muslim women's body demands reform in family law, legal protection". Hindustan Times. 21 December 2020. Retrieved 27 December 2022.
  16. Dhawan, Himanshi (20 August 2023). "How a female qazi is changing lives of India's Muslim women". Times of India.
  17. Panicker, Lalita (26 June 2021). "Across religions, include women in the clergy". Hindustan Times.
  18. Shaikh, Mustafa (21 December 2020). "Women's rights group releases book on polygamy, asks for criminal action". India Times. Retrieved 27 December 2022.