ಬೆಡುಕ ಕೊಯ್ನಾಯೆನ್ಸಿಸ್
| ಬೆಡುಕ ಕೊಯ್ನಾಯೆನ್ಸಿಸ್ | |
|---|---|
 | |
| ವಯಸ್ಕ ಗಂಡು | |
| Conservation status | |
Scientific classification  | |
| Unrecognized taxon (fix): | ಬೆಡುಕ |
| Species: | ಬ. ಕೊಯ್ನಾಯೆನ್ಸಿಸ್ |
| Binomial name | |
| ಬೆಡುಕ ಕೊಯ್ನಾಯೆನ್ಸಿಸ್ (Soman, 1963) | |
| Synonyms[೨] | |
| |
ಬೆಡುಕ ಕೊಯ್ನಾಯೆನ್ಸಿಸ್ (Beduka koynayensis) ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹುಂಬಲಿ ಗ್ರಾಮ ನೆಲಗಪ್ಪೆ, ಕ್ರೋಮ್-ಹಳದಿ ನೆಲಗಪ್ಪೆ ಅಥವಾ ಕೊಯ್ನಾ ನೆಲಗಪ್ಪೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬುಫೋನಿಡೀ (Bufonidae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೆಲಗಪ್ಪೆ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಯ್ನಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೊಯ್ನಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಇದನ್ನು Bufo ಮತ್ತು Xanthophryne ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದು Beduka ಕುಲದ **ಮಾದರಿ ಪ್ರಭೇದ (type species)**ವಾಗಿದೆ.[೨] Formerly included in the genus Bufo and Xanthophryne, it is currently the type species of genus Beduka.[೩]
ಇತಿಹಾಸ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಬೆಡುಕ ಕೊಯ್ನಾಯೆನ್ಸಿಸ್ ಅನ್ನು ಒಂದೇ ಸಂಗ್ರಹಿತ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ನಾ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1963ರಲ್ಲಿ ಸೋಮನ್ ಅವರು ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ Bufo koynayensis ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ನಂತರ 1964ರಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡಿಸನ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಅವರು ಇದೇ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ Bufo sulphureus ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದರು.[೪]
ವರ್ಣನೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಬೆಡುಕ ಕೊಯ್ನಾಯೆನ್ಸಿಸ್ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ನೆಲಗಪ್ಪೆಯಾಗಿದೆ. ವಯಸ್ಕ ಗಂಡುಗಳ ಮೂತಿಯಿಂದ ಗುದದವರೆಗಿನ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು 24–32 ಮಿ.ಮೀ. ಇರುತ್ತದೆ. ದೇಹವು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಉಬ್ಬುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ತುದಿಗಳು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ದೇಹದ ಮುಖ್ಯ ಬಣ್ಣ ಗಾಢ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ದೇಹದ ಪಾರ್ಶ್ವಭಾಗಗಳು, ತೊಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಪಟ್ಟೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಕರ್ಣಪಟಲ (tympanum) ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.[೫]
ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಬೆಡುಕ ಕೊಯ್ನಾಯೆನ್ಸಿಸ್ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಇದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸದಾಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಒಣ ನದಿತೀರದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟ ಈ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ↑ IUCN SSC Amphibian Specialist Group (2023). "Beduka koynayensis". IUCN Red List of Threatened Species. 2023 e.T54684A166096562. doi:10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T54684A166096562.en.
- 1 2 Frost, Darrel R. (2024). "Beduka koynayensis (Soman, 1963)". Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.2. American Museum of Natural History. Retrieved 19 ಜೂನ್ 2026.
- ↑ Dubois, Alain; Ohler, Annemarie; Pyron, R. Alexander (2021). "New concepts and methods for phylogenetic taxonomy and nomenclature in zoology, exemplified by a new ranked cladonomy of recent amphibians (Lissamphibia)". Megataxa. 5 (1). doi:10.11646/megataxa.5.1.1.
- ↑ Biju, S.D.; Van Bocxlaer, Ines; Giri, Varad B.; Loader, Simon P.; Bossuyt, Franky (2009). "Two new endemic genera and a new species of toad (Anura: Bufonidae) from the Western Ghats of India". BMC Research Notes. 2: 241. CiteSeerX 10.1.1.356.3062. doi:10.1186/1756-0500-2-241. PMC 2797014. PMID 19968866.
{{cite journal}}: Cite uses deprecated parameter|citeseerx=(help) - ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Beduka_koynayensis