ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಬೂದು-ತಲೆಯ ಬುಲ್ಬುಲ್

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ

Microtarsus priocephalus
ಉಡುಪಿ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ
Conservation status

Near Threatened  (IUCN 3.1)BirdLife International (2016). "Brachypodius priocephalus". IUCN Red List of Threatened Species. 2016 e.T22712619A94339381. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22712619A94339381.en. Retrieved 19 ನವೆಂಬರ್ 2021.
Scientific classification e
Unrecognized taxon (fix): Microtarsus
Species:
M. priocephalus
Binomial name
Microtarsus priocephalus
(Jerdon, 1839)
Synonyms
  • ಪೈಕ್ನೋನೋಟಸ್ ಪ್ರಿಯೋಸೆಫಾಲಸ್
  • ಬ್ರಾಕಿಪೋಡಿಯಸ್ ಪೊಯೊಸೆಫಾಲಸ್
  • ಬ್ರಾಕಿಪಸ್ ಪ್ರಿಯೋಸೆಫಾಲಸ್
  • Ixos fisquetti Eydoux & Souleyet, 1842

Eydoux, Fortune; Souleyet, L. F. A. (1841). Voyage Autour du Monde sur la Corvette La Bonite. Paris: Arthus Bertrand. pp. 86–88. * ಮೈಕ್ರೋಪಸ್ ಫಿಯೋಸೆಫಾಲಸ್

  • ಮೈಕ್ರೋಟಾರ್ಸಸ್ ಪೋಯೋಯಿಸೆಫಾಲಸ್
  • ಬ್ರಾಕಿಪೋಡಿಯಸ್ ಪ್ರಿಯೋಸೆಫಾಲಸ್''

ಬೂದು-ತಲೆಯ ಬುಲ್ಬುಲ್ (Microtarsus priocephalus) ಬುಲ್ಬುಲ್ ಕುಟುಂಬವಾದ ಪಿಕ್ನೊನೊಟಿಡೆ (Pycnonotidae) ಯ ಸದಸ್ಯವಾಗಿದೆ.[೧]

[೨]

ಇದು ನೈಋತ್ಯ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ (ಸ್ಥಳೀಯ) ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದ್ದು, ಗೋವಾದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನವರೆಗೆ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1200 ಮೀಟರ್‌ವರೆಗಿನ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅರಣ್ಯದೊಳಗಿನ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮೀಪವಿರುವ ದಟ್ಟವಾದ ಜೊಂಡು ಹುಲ್ಲು ಅಥವಾ ಪೊದೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ದಟ್ಟವಾದ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ನಡುವೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇವು ಹೊರಡಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕೂಗು ಅವುಗಳ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

Taxonomy and systematics

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ವೋಯೇಜ್ ಆಟೋರ್ ಡು ಮಾಂಡೆ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟ್ ಪೆಂಡೆಂಟ್ ಲೆಸ್ ಅನ್ನೀಸ್ 1836 ಮತ್ತು 1837 ಸುರ್ ಲಾ ಕಾರ್ವೆಟ್ ಲಾ ಬೊನೈಟ್ ಕಮಾಂಡೆ ಪಾರ್ ಎಂ. ವೈಲಂಟ್ (ದ ವೋಯೇಜ್ ಆಫ್ ದಿ ಬೋನಿಟಾ)

ನಿಂದ ವಿವರಣೆ

ಬೂದು-ತಲೆಯ ಬುಲ್ಬುಲ್ (grey-headed bulbul) ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಮೂಲತಃ ಥಾಮಸ್ ಸಿ. ಜೆರ್ಡನ್ ಅವರು *Brachypus priocephalus* ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲೈತ್ ಇದನ್ನು *Brachypodius poiocephalus* ಎಂಬ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು; ಅವರು ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಹೆಸರನ್ನು (species epithet) ತಪ್ಪಾಗಿ "ತಿದ್ದುಪಡಿ" ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಆನಂತರದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಯಿತು.[೩][೪][೫][೬]ಹಿಂದೆ, ಕೆಲವು ತಜ್ಞರು ಈ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು Ixos (ಇಕ್ಸೋಸ್) ಕುಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ Pycnonotus (ಪಿಕ್ನೊನೊಟಸ್) ಕುಲದಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದರು.[೪][೭]

ಆಣ್ವಿಕ ಫೈಲೋಜೆನಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ Pycnonotus (ಪಿಕ್ನೊನೊಟಸ್) ಕುಲವು 'ಪಾಲಿಫೈಲೆಟಿಕ್' (polyphyletic) ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿತು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು Brachypodius (ಬ್ರಾಕೈಪೋಡಿಯಸ್) ಕುಲಕ್ಕೆ ಮರಳಿಸಲಾಯಿತು.[೨][೮][೯]

2025ರಲ್ಲಿ, 'ಏವಿಲಿಸ್ಟ್' (AviList) ತಂಡವು ಈ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ 'ಮೈಕ್ರೋಟಾರ್ಸಸ್' (Microtarsus) ಕುಲಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿತು.[೧೦]

'ಗ್ರೇ-ಹೆಡೆಡ್ ಬುಲ್‌ಬುಲ್' (grey-headed bulbul) ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರನ್ನು 'ಯೆಲ್ಲೋ-ಬೆಲ್ಲಿಡ್ ಬುಲ್‌ಬುಲ್' (yellow-bellied bulbul) ಪಕ್ಷಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿವರಣೆ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಈ ಬುಲ್ಬುಲ್ ಬಿದಿರು ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಗಿಡಗಂಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಅಗಲ-ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಗರಿಗಳು ಆಲಿವ್-ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ತಲೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಗಂಟಲಿನ ಮೇಲೆ ಮಧ್ಯಮ-ಬೂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹಣೆಯು ಹಳದಿ-ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ. ಹಿಂಭಾಗ ಮತ್ತು ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಆಲಿವ್-ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ದ್ವಾರದ ಕಡೆಗೆ ಹಗುರವಾಗುತ್ತವೆ. ಪೃಷ್ಠವು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹಸಿರು ಗರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪಾರ್ಶ್ವಗಳು ಗಾಢ ಮತ್ತು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಅಂಚುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಬಾಲದ ಒಳಭಾಗದ ಹೊದಿಕೆಗಳು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೊಕ್ಕು ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ, ಕಾಲುಗಳು ಗುಲಾಬಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಐರಿಸ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೀಲಿ-ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಾಲವು ಮಧ್ಯದ ಗರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಶಾಫ್ಟ್ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ), ಹೊರಭಾಗವು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ತುದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಲಿಂಗಗಳು ಹೋಲುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಮರಿಹುಳುಗಳ ತಲೆ ಗಾಢ ಆಲಿವ್ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಹಳದಿ ಮಂದವಾಗಿರುತ್ತದೆ. (ಉದ್ದ 143-152 ಮಿಮೀ; ತಲೆ 33-35 ಮಿಮೀ; ಬಾಲ 74-77 ಮಿಮೀ)[೧೧][೩][೧೨] ಕರೆ ಒಂದು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ್ "ಚ್ರಿಂಕ್" ಇದರ ಕರೆಯಾಗಿದೆ.[೧೧] 'Pycnonotus' (ಪಿಕ್ನೊನೊಟಸ್) ಕುಲದ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರ ಕೂಗುಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಈ ಪಕ್ಷಿಯ ಕೂಗು ಕೇವಲ ಒಂದು ಉಚ್ಚಾರಾಂಶವನ್ನು (syllable) ಹೊಂದಿರುವುದು ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ.[೧೧]

ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬೂದು-ತಲೆಯ ಬುಲ್‌ಬುಲ್‌ಗಳು, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವ ಹಿಂಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಒಂದು ಜೋಡಿ

ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಬೂದು-ತಲೆಯ ಬುಲ್ಬುಲ್‌ಗಳು ಜನವರಿಯಿಂದ ಜೂನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ನಡೆಸುತ್ತವೆ; ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳು ಇದರ ಗರಿಷ್ಠ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಗೂಡು ತಗ್ಗು ಪೊದೆಯೊಂದರೊಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೇದಿಕೆಯಂತಹ ರಚನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಳ್ಳಿಗಳು, ಹುಲ್ಲು ಅಥವಾ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಇವು ಒಂದು ವಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗೂಡನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಗೂಡುಗಳು 'ಸಿಜಿಜಿಯಮ್' (Syzygium) ಪ್ರಭೇದದ ಸಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ 'ಓಕ್ಲಾಂಡ್ರಾ ಟ್ರಾವಂಕೋರಿಕಾ' (Ochlandra travancorica) ಎಂಬ ಬಿದಿರು ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎರಡು ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳಿಗೆ 12 ರಿಂದ 14 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಾವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾಳೆ ಅಳಿಲುಗಳು (Funambulus tristriatus) ಈ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.[೧೩] ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ತಿಳಿ ಗುಲಾಬಿಯಿಂದ ಲ್ಯಾವೆಂಡರ್ ಬಣ್ಣದವರೆಗಿದ್ದು, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; ಈ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಮೊಟ್ಟೆಯ ಅಗಲವಾದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ದಟ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ.[೧೪] ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರೂ ಮೊಟ್ಟೆ ಕಾವು ಕೊಡುವ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ನೀಡುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.[೧೫] ಮರಿಗಳು 11 ರಿಂದ 13 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಗೂಡನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ.

ಆಹಾರ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಆಹಾರವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ (>65%) ಮತ್ತು ಅಕಶೇರುಕಗಳು (>30%). ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಪ್ಲೋಕೋಸ್ ಕೊಚಿನ್‌ಚಿನೆನ್ಸಿಸ್, ಆಂಟಿಡೆಸ್ಮಾ ಮೆನಾಸು, ಕ್ಲೆರೋಡೆಂಡ್ರಮ್ ವಿಸ್ಕೊಸಮ್, ಸಿಜಿಜಿಯಮ್ ಕ್ಯುಮಿನಿ, ಲಿಟ್ಸಿಯಾ ಫ್ಲೋರಿಬಂಡಾ,, ಮೇಸಾ ಇಂಡಿಕಾ ಲೀಯಾ ಇಂಡಿಕಾ ಮತ್ತು ಲಂಟಾನಾ ಕ್ಯಾಮೆರಾ.[೧೬][೧೭]

References

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  1. ↑ BirdLife International (2016). "Brachypodius priocephalus". IUCN Red List of Threatened Species. 2016 e.T22712619A94339381. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22712619A94339381.en. Retrieved 19 ನವೆಂಬರ್ 2021.
  2. 1 2 ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:BioRef
  3. 1 2 Jerdon TC (1863). The birds of India. Volume 2 part 1. Military Orphan Press, Calcutta. p. 89.
  4. 1 2 Dickinson, E.C.; R.W.R.J. Dekker; S. Eck & S. Somadikarta (2002). "Systematic notes on Asian birds. 26. Types of the Pycnonotidae". Zool. Verh. Leiden. 340: 115–160.
  5. ↑ Baker, ECS (1930). Fauna of British India. Birds. Vol. 7 (2nd ed.). Taylor and Francis, London. p. 88.
  6. ↑ Baker, ECS (1922). Fauna of British India. Birds Volume 1. Taylor and Francis, London. pp. 425–426.
  7. ↑ ಉಲ್ಲೇಖ ದೋಷ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "bonite".
  8. ↑ Moyle RG; BD Marks (2006). "Phylogenetic relationships of the bulbuls (Aves: Pycnonotidae) based on mitochondrial and nuclear DNA sequence data" (PDF). Molecular Phylogenetics and Evolution. 40 (3): 687–695. doi:10.1016/j.ympev.2006.04.015. PMID 16750401. Archived from the original (PDF) on 16 ಜೂನ್ 2010.
  9. ↑ Shakya, Subir B.; Sheldon, Frederick H. (2017). "The phylogeny of the world's bulbuls (Pycnonotidae) inferred using a supermatrix approach". Ibis. 159 (3): 498–509. doi:10.1111/ibi.12464. ISSN 0019-1019.
  10. ↑ AviList Core Team (2025). "AviList: The Global Avian Checklist, v2025". doi:10.2173/avilist.v2025. Retrieved 17 ನವೆಂಬರ್ 2025.
  11. 1 2 3 Rasmussen, P.C.; J.C. Anderton (2005). Birds of South Asia: the Ripley guide. Vol. 2. Smithsonian Institution & Lynx Edicions. pp. 335–336. ISBN 84-87334-67-9.
  12. ↑ Oates, EW (1889). Fauna of British India. Birds Volume 1. Taylor and Francis, London. p. 296.
  13. ↑ Vijayan, V.S., and Balakrishnan, Peroth. (2005). Status, Distribution and Ecology of the Grey-headed Bulbul Pycnonotus priocephalus in Western Ghats, India. Final Report submitted to Ministry of Environment and Forests, Govt. of India. Sálim Ali Centre for Ornithology Natural History, Coimbatore.
  14. ↑ Ali S; SD Ripley (1996). Handbook of the birds of India and Pakistan. Vol. 6 (2nd ed.). Oxford University Press. pp. 70–71.
  15. ↑ Balakrishnan Peroth (2010). "Parental care strategies of grey-headed bulbul, Pycnonotus priocephalus in the Western Ghats, South India" (PDF). Current Science. 98 (5): 673–680.
  16. ↑ Balakrishnan, Peroth. (2011). "Breeding biology of the Grey-headed Bulbul Pycnonotus priocephalus (Aves: Pycnonotidae) in the Western Ghats, India". Journal of Threatened Taxa. 3 (1): 1415–1424. doi:10.11609/jott.o2381.1415-24.
  17. ↑ Balakrishnan, Peroth (2014). "Foraging behaviour of the Near Threatened Grey-headed Bulbul Pycnonotus priocephalus in relation to seasons and breeding stages". Journal of the Bombay Natural History Society. 111 (1): 10–18. doi:10.17087/bnhs/2014/v111i1/56520.

ಇತರ ಮೂಲಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  • Balakrishnan, Peroth (2007). Status, distribution and ecology of Grey-headed Bulbul Pycnonotus priocephalus in the Western Ghats, India. Ph.D. thesis. Bharathiar University, Coimbatore.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
"https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=ಬೂದು-ತಲೆಯ_ಬುಲ್ಬುಲ್&oldid=1379723" ಇಂದ ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ