ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಫೌಸ್ಟಿನ್-ಆರ್ಚೇಂಜ್ ಟೌಡೆರಾ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಫೌಸ್ಟಿನ್-ಆರ್ಚೇಂಜ್ ಟೌಡೆರಾ
2025 ರಲ್ಲಿ ಟೌಡೆರಾ

8ನೇ ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು
ಹಾಲಿ
ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ 
30 ಮಾರ್ಚ್ 2016
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸರಂದ್ಜಿ
ಫರ್ಮಿನ್ ಎನ್ಗ್ರೆಬಾಡಾ
ಹೆನ್ರಿ-ಮೇರಿ ಡೊಂಡ್ರಾ
ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಮೊಲೌವಾ
ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಸಾಂಬಾ-ಪಂಜಾ

ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ
ಅಧಿಕಾರ ಅವಧಿ
22 ಜನವರಿ 2008  17 ಜನವರಿ 2013
ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಬೊಜಿಜೆ
ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಎಲೀ ಡೋಟೆ
ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ನಿಕೋಲಸ್ ಟಿಯಾಂಗಾಯೆ
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ
ಜನನ (1957-04-21) 21 April 1957 (age 68)
ಬಂಗುಯಿ, ಉಬಂಗಿ-ಶಾರಿ
(ಇಂದಿನ ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಣರಾಜ್ಯ)
ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಯುನೈಟೆಡ್ ಹಾರ್ಟ್ಸ್ ಮೂವ್ಮೆಂಟ್ (2019 ರಿಂದ)
ಇತರೆ ರಾಜಕೀಯ
ಸಂಲಗ್ನತೆಗಳು
ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜಕಾರಣಿ (2015–2019)
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಮ್ಮುಖ "ಕ್ವಾ ನಾ ಕ್ವಾ" (2015 ರ ಮೊದಲು)
ಸಂಗಾತಿ(ಗಳು) ಬ್ರಿಗಿಟ್ಟೆ ಟೌಡೆರಾ
ಟೀನಾ ಟೌಡೆರಾ
ಮಕ್ಕಳು 3[]
ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ ಬಂಗುಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಬಿಎಸ್ಸಿ)
ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಹೌಫೌಟ್-ಬೊಯಿಗ್ನಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ(ಎಂಎಸ್ಸಿ)
ಲಿಲ್ಲೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಪಿಎಚ್‌ಡಿ)
ಯೌಂಡೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಪಿಎಚ್‌ಡಿ)
ಸಹಿ
ಜಾಲತಾಣ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್

'ಫೌಸ್ಟಿನ್-ಆರ್ಚೇಂಜ್ ಟೌಡೆರಾ'(ಜನನ 21 ಏಪ್ರಿಲ್ 1957) ಒಬ್ಬ ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಗಣಿತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಿಂದ ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಹಿಂದೆ ಜನವರಿ 2008 ರಿಂದ ಜನವರಿ 2013 ರವರೆಗೆ ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು 2015–16 ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಅನಿಸೆಟ್ ಜಾರ್ಜಸ್ ಡೊಲೊಗುಲೆ ವಿರುದ್ಧ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 2020–21 ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮತ್ತು 2025 ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಇವೆರಡೂ ಕಡಿಮೆ ಮತದಾನ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ನಡುವೆ ನಡೆದವು.[][] ಟೌಡೆರಾ ಅವರನ್ನು ವ್ಯಾಗ್ನರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಬೆಂಬಲಿಸಿದೆ, ಇದು ರಷ್ಯಾದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಖಾಸಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಂಪನಿ ಆಗಿದ್ದು, ಅದು ಅವರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಿದೆ, ರಷ್ಯಾದ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಪಕ್ಷಪಾತ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧವನ್ನು ಬೆದರಿಸಿದೆ.[][] ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, 2023 ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ 2025 ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆ ನಂತರ ಅವಧಿಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು,[] ಅವರ ಸರ್ಕಾರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧವನ್ನು ದಮನಿಸಿದೆ.[][]

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಫೌಸ್ಟಿನ್-ಆರ್ಚೇಂಜ್ ಟೌಡೆರಾ ಬಾಂಗುಯಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು[] (ಆಗ ಉಬಂಗಿ-ಶಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಈಗ ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ) 21 ಏಪ್ರಿಲ್ 1957 ರಂದು,[] the son of a driver and a farmer.[]ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಮೂಲತಃ ಡಮಾರಾ, ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಣರಾಜ್ಯದಿಂದ ಬಂದಿತು.[] ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬಂಗುಯಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲೈಸಿ ಬಾರ್ತೆಲೆಮಿ ಬೊಗಾಂಡಾ ಡಿ ಬಂಗುಯಿ/ಬಾರ್ತೆಲೆಮಿ ಬೊಗಾಂಡಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು 1976 ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು,[] ಬಂಗುಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಬಿಡ್ಜನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು. ಅವರು 1986 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಲಿಲ್ಲೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಡೇನಿಯಲ್ ಗೌಲ್ಡಿಂಗ್ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದರು,[೧೦] ಮತ್ತು ಇವರು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೋಸಾ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತೊಂದು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ,[೧೧] ಸಹ 2004 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರೂನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಯೌಂಡೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ.[೧೨]

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

1987 ರಲ್ಲಿ, ಟೌಡೆರಾ ಬಾಂಗುಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಹಾಯಕ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾದರು ಮತ್ತು 1989 ರಿಂದ 1992 ರವರೆಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ವೈಸ್-ಡೀನ್ ಆಗಿದ್ದರು.[೧೨] ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜಿನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು. ಅವರು 1999 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ (CIEHPM) ಗಣಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸೇರಿದರು, 2001 ರಿಂದ 2003 ರವರೆಗೆ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಮೇ 2004 ರಲ್ಲಿ ಬಂಗುಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿಯಾದರು.[] ಟೌಡೆರಾ ನಂತರ 2005 ರಿಂದ 2008 ರವರೆಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಯೂಕ್ಲಿಡ್ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ ರಚನೆಯಂತಹ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು..[೧೩]

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

22 ಜನವರಿ 2008 ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಬೋಜಿಜ್ ಅವರು ಎಲೀ ಡೋಟೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಟೌಡೆರಾ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.[೧೪] 29 ಸದಸ್ಯರು - ನಾಲ್ವರು ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು, 17 ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಏಳು ಸಚಿವ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅವರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಜನವರಿ 28 ರಂದು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.[೧೫] ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂವಾದ ನಡೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಬೊಜಿಜೆ ನಂತರ 18 ಜನವರಿ 2009 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆಯ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆಯಾಗಿ ಟೌಡೆರಾ ಅವರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿದರು.[೧೬] ಜನವರಿ 19 ರಂದು ಟೌಡೆರಾ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅದೇ ದಿನ, ಅವರ 31 ಸಚಿವರ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು, ಕೇವಲ 10 ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು; 2009 ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು 2010 ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ದೇಶವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಅನೇಕ ಮಾಜಿ ಬಂಡುಕೋರರನ್ನು ಹೊಸ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.[೧೭]

ಜನವರಿ 2013 ರಲ್ಲಿ ಬೊಝಿಜೆ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸೆಲೆಕಾ ಬಂಡಾಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಡುವಿನ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ, ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ, ಬೊಝಿಜೆ ಜನವರಿ 12, 2013 ರಂದು ಟೌಡೆರಾ ಅವರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದರು.[೧೮] ನಂತರ, 2015–16 ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಟೌಡೆರಾ ಘೋಷಿಸಿದರು.[೧೯]

EUCLID ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

2008 ರಲ್ಲಿ, ಬಂಗುಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಯೂಕ್ಲಿಡ್ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ ಉಪಕ್ರಮವು EUCLID (ಯೂಕ್ಲಿಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) (ಫ್ರೆಂಚ್: ಪೋಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟೈರ್ ಯೂಕ್ಲೈಡ್) ಎಂಬ ಅಂತರ ಸರ್ಕಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, ಟೌಡೆರಾ ಮೇ 2010 ರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಗಣರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಅವರ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸಿಂಪ್ಲೈಸ್ ಸರಂಡ್ಜಿ ಮಾರ್ಚ್ 2011 ರಲ್ಲಿ EUCLID ಗಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೂ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 ರಲ್ಲಿ, ಟೌಡೆರಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್‌ಗೆ ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಶಾಶ್ವತ ಮಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬುರುಂಡಿಯ ಪದವಿ ಪಡೆದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರಿಗಾಗಿ ಪದವಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಟೌಡೆರಾ EUCLID ನ ಹೈ ಸ್ಟೀವರ್ಡ್ ಆದರು, ಇದು ಗೌರವ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.[೨೦]

ಅಧ್ಯಕ್ಷರು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಚುನಾವಣೆ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಅಮೆರಿಕದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮೈಕ್ ಪೊಂಪಿಯೊ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಟೌಡೆರಾ, 11 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019

ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 - ಫೆಬ್ರವರಿ 2016 ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಟೌಡೆರಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿಗೆ ಸೋತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅದನ್ನು ಅವರು 62% ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೆದ್ದರು. ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ 30, 2016 ರಂದು ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು "ಸಿಎಆರ್ ಅನ್ನು ಏಕೀಕೃತ ದೇಶ, ಶಾಂತಿಯ ದೇಶ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ದೇಶವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದಾಗಿ" ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರು.[೨೧] ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ 2, 2016 ರಂದು ಸಿಂಪ್ಲೈಸ್ ಸರಂದ್‌ಜಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. ಸಾರಂದ್‌ಜಿ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟೌಡೆರಾ ಅವರ ಪ್ರಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟೌಡೆರಾ ಅವರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು.[೨೨][೨೩]

ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23, 2019 ರಂದು ಸೋಚಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಷ್ಯಾಆಫ್ರಿಕಾ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಟೌಡೆರಾ

ಟೌಡೆರಾ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ದೃಢಪಡಿಸಿತು. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಆಪರೇಷನ್ ಸಂಗರಿಸ್ ನ ಭಾಗವಾಗಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2,500 ಸೈನಿಕರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿತ್ತು, ಇದು ಸುಮಾರು 10,000 ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿತು.[೨೪] ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ತಕ್ಷಣದ ಸವಾಲನ್ನು ಟೌಡೆರಾ ಎದುರಿಸಿತು.[೨೪] ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಣರಾಜ್ಯವು 2013 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 36 ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ, ಆದರೆ GDP ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಕೃಷಿ ವಲಯವು ಇನ್ನೂ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರವು ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದೆ.[೨೪] ಏಪ್ರಿಲ್ 2022 ರಲ್ಲಿ, CAR ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್ ಅನ್ನು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು.[೨೫] ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್ ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಕಾನೂನು ಟೆಂಡರ್ ಮಾಡಿದ ಎರಡನೇ ದೇಶ ಅದು.[೨೬] 2023 ರಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.[೨೭] ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್–ಆಫ್ರಿಕಾ ನಾಯಕರ ಶೃಂಗಸಭೆ 2022ದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜೋ ಬಿಡೆನ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು.[೨೮]

ಟೌಡೆರಾ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ರಷ್ಯಾದ ವ್ಯಾಗ್ನರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾರೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.[೨೯] ಜುಲೈ 2023 ರಲ್ಲಿ, ಟೌಡೆರಾ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2023 ರಷ್ಯಾ-ಆಫ್ರಿಕಾ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ರಷ್ಯಾ "ತನ್ನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಯುದ್ಧವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಟೌಡೆರಾ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.[೩೦] ಅದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಟೌಡೆರಾ ಅವರು ಅವಧಿ ಮಿತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು (ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಅವಧಿಯ ಉದ್ದವನ್ನು ಏಳು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಜನಮತಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಟೌಡೆರಾ ಅವರು ಅವಧಿಗೆ ಸೀಮಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅನರ್ಹರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು, ಟೌಡೆರಾ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದರು, ಇದು ಹಿಂದೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು (ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ) ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು.[೩೧][೩೨]

2025 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 65 ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟೌಡೆರಾ ತಮ್ಮ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳೆ ಬ್ರಿಗಿಟ್ಟೆ ಟೌಡೆರಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ

ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಣರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲು, 2016 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಟೌಡೆರಾ ಅವರನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಎಲಿಸೀಯಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.[೩೩] ಜುಲೈ 2025 ರಲ್ಲಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದ 2025 ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಹಾರ್ಟ್ಸ್ ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರುಚುನಾವಣೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು.[೩೪] ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಹೇಳಿಕೊಂಡರೂ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿತು.[೩೫] ತರುವಾಯ ಅವರು ಸುಮಾರು 76% ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು.[೩೬] ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2025 ರಂದು, ಟೌಡೆರಾ $CAR ಅನ್ನು ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಮೀಮ್ ನಾಣ್ಯ ವಾಗಿ ರಚಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ "ಪ್ರಯೋಗ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ನಾಣ್ಯವು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ US$900 ಮಿಲಿಯನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕ್ಯಾಪ್ ಅನ್ನು ತಲುಪಿತು.[೩೭] 90% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ ಕುಸಿತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಮೊದಲು.[೩೮] 2025 ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಟೌಡೆರಾ ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧವನ್ನು ದಮನಿಸಿದರು, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.[][೩೯] ಜನವರಿ 6, 2026 ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು,[] ಅವರು 76% ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ಮರುಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆಂದು ತೋರಿಸಿದರು,[೪೦]ನೋಂದಾಯಿತ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ 52.42% ಮತದಾನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.[೪೧] ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿರೋಧಿಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (ANE) ದ ದುಷ್ಕೃತ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಚುನಾವಣಾ ವಂಚನೆ ಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ವಿವಾದಿಸಿದರು.[೪೨] ಅನಿಸೆಟ್-ಜಾರ್ಜಸ್ ಡೊಲೊಗುಲೆ ಅವರು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವಿಜೇತರೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡರು.[]

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಟೌಡೆರಾ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚುಗಳ ಫ್ರೆಟರ್ನಲ್ ಯೂನಿಯನ್‌ನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೀಕನ್ ಆಗಿದ್ದರು,[೪೩] and is still a member of this union.[೪೪] ಅವರು ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಗಿಟ್ಟೆ ಟೌಡೆರಾ ಮತ್ತು ಟೀನಾ ಮಾರ್ಗುರೈಟ್ ಟೌಡೆರಾ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಹೆಂಡತಿಯರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ.[೪೫] ಬ್ರಿಗಿಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಟೀನಾ ಟೌಡೆರಾ ಇಬ್ಬರೂ ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.[೪೫]ಟೌಡೆರಾ ಅವರಿಗೆ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.[]

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  1. 1 2 3 4 Ngoulou, Fridolin (22 February 2016). "Qui est le nouveau président centrafricain Faustin Archange Touadera ?" (in ಫ್ರೆಂಚ್). RJDH. Archived from the original on 1 March 2019. Retrieved 27 September 2017.
  2. Koena, Jean Fernand; Irwin, Zane (2023-07-30). "Constitutional referendum to remove presidential term limits divides Central African Republic". AP News. Retrieved 2026-01-07.
  3. "Central African Republic (CAR) election: Faustin-Archange Touadéra wins third term". www.bbc.com (in ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್). 2026-01-06. Retrieved 2026-01-08.
  4. 1 2 Spearin, Christopher (2025). "Russia's Wagner Group and the sustainment of authoritarianism in Africa: Implications for China at home and abroad". Contemporary Security Policy. 46 (3): 497–521. doi:10.1080/13523260.2025.2474763. ISSN 1352-3260.
  5. "Wagner-backed CAR leader asks voters to abolish term limits". BBC News. 2023-07-30. Retrieved 2026-01-07.
  6. 1 2 3 Koena, Jean-Fernand; Adetayo, Ope (2026-01-06). "Central African Republic President Faustin Archange Touadéra reelected, provisional results show". AP News. Archived from the original on 2026-01-06. Retrieved 2026-01-06.
  7. 1 2 "Central African Republic: Concerns Over Crucial Election". Human Rights Watch. 2025-11-28. Retrieved 2026-01-07.
  8. 1 2 3 Duhem, Vincent (22 February 2016). "Centrafrique : cinq choses à savoir sur Faustin-Archange Touadéra". Jeune Afrique (in ಫ್ರೆಂಚ್). Retrieved 2026-01-07.
  9. Tshitenge Lubabu M. K., "Faustin-Archange Touadéra", Jeune Afrique, 15 June 2008 (in French).
  10. Touadera, Faustin (1986). Problème de Cauchy matriciels C∞ et dans les espaces de Sobolev à caractéristiques multiples [Matrix Cauchy problems with multiple characteristics in C∞ and Sobolev spaces] (Thèse de 3e cycle [Doctoral Thesis]). Université Lille I. Archived from the original on 21 September 2013.
  11. "IMHOTEP". Archived from the original on 21 September 2013. Retrieved 3 May 2012.
  12. 1 2 "Central African Republic swears in new president". Al Jazeera. Retrieved 2021-01-22.
  13. Erisman, Al (2007-10-01). "Update: Return to the Central African Republic". Ethix.org. Retrieved 2021-01-21.
  14. "Centrafrique: le recteur de l'université de Bangui nommé Premier ministre" Archived 21 May 2011 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ., AFP, 22 January 2008 (in French).
  15. Bozize, François (2008-01-28). "Décret 08.025 du 28 Janvier 2008, portant nomination des Members du Gouvernement et ses modificatifs subséquents". Journal Official de la Republique Centrafricaine (in ಫ್ರೆಂಚ್).
  16. "Central African Republic president dissolves government". ABC News. Agence France-Presse. 18 January 2009. Retrieved 21 January 2021.
  17. Bozize, François (2009-01-19). "Décret n°09.018 du 19 janvier 2009, portant nomination des membres du Gouvernement". Journal Official de la Republique Centrafricaine.
  18. "Central African opposition names Tiangaye as new PM". Modern Ghana. Agence France-Presse. Retrieved 21 January 2021.
  19. "Exiled Central African leader Bozize to stand at election". Reuters. 11 August 2015. Retrieved 21 January 2021.
  20. "EUCLID News and Events". Euclid University.
  21. "Central African Republic's president vows peace, reforms at inauguration", Reuters, 30 March 2016.
  22. "Central African president names PM in decree: radio". Reuters. 2 April 2016. Retrieved 21 January 2021.
  23. "Centrafrique : Sarandji nommé Premier ministre". BBC News Afrique (in ಫ್ರೆಂಚ್). 2 April 2016. Retrieved 21 January 2021.
  24. 1 2 3 Winsor, Morgan (30 March 2016). "Central African Republic's New President Touadera In Uphill Battle Against Warring Muslim, Christian Militias". International Business Times. Retrieved 21 January 2021.
  25. "Bitcoin becomes official currency in Central African Republic". 2022-04-27. Retrieved 2025-02-15.
  26. Buck, Jonathan (April 30, 2023). "The Fall Of Bitcoin In The Central African Republic: Why This Legal Tender Experiment Failed". Nasdaq. Retrieved February 14, 2025.
  27. Toppa, Sabrina (2023-09-30). "Why did the Central African Republic toss out bitcoin?". TheStreet. Retrieved 2025-02-15.
  28. "Africa: Heads of Delegation for U.S–Africa Leaders Summit – White House". AllAfrica. 2022-12-13. Retrieved 2022-12-16.
  29. Hauer, Neil (27 August 2018). "Russia's Favorite Mercenaries". The Atlantic. Wagner appears to have tapped this possibility at the highest level, reportedly serving as CAR President Faustin-Archange Touadera's personal security detail.
  30. "African leaders tell Putin: 'We have a right to call for peace'". Reuters. 2023-07-29.
  31. "In Central African Republic, government removes two constitutional court judges after judgment seen as blocking president's plans to bypass term limits". Reuters. 2022-10-31. Retrieved 2023-06-01 via ConstitutionNet.
  32. "République centrafricaine : Le référendum présente des risques". Human Rights Watch (in ಫ್ರೆಂಚ್). 2023-06-05. Retrieved 2023-08-02.
  33. "Centrafrique Faustin-Archange Touadéra de nouveau reçu par Emmanuel Macron". Africa Intelligence (in ಫ್ರೆಂಚ್). 2024-04-05. Retrieved 2024-11-22.
  34. "Central African Republic's President Touadera confirms third-term bid". Africanews. 27 July 2025. Retrieved 27 July 2025.
  35. Koena, Jean Fernand; Banchereau, Mark (14 November 2025). "Central African Republic leader cleared for third term in key vote followed closely by Russia". AP NEWS. Retrieved 14 November 2025.
  36. "Central African Republic president wins third term by landslide". BBC News. Retrieved 6 January 2026.
  37. Jha, Prashant (10 February 2025). "Central African Republic's National Memecoin Hits $900M Market Cap—But Is It Real?". CCN. Retrieved 23 February 2025.
  38. Rukanga, Basillioh (11 February 2025). "CAR leader launches meme-coin 'experiment'". BBC News. Retrieved 23 February 2025.
  39. "Central African Republic President Touadéra wins third term: provisional results". Africanews. 2026-01-06. Archived from the original on 2026-01-06. Retrieved 2026-01-06.
  40. "Central African Republic President Touadera wins re-election, results show". Radio France Internationale. 2026-01-06. Archived from the original on 2026-01-06. Retrieved 2026-01-06.
  41. "Central African Republic's Touadera wins third presidential term". France24. 2026-01-06. Archived from the original on 2026-01-06. Retrieved 2026-01-06.
  42. Muia, Wycliffe (2026-01-06). "Central African Republic president wins third term by landslide". BBC News. Retrieved 2026-01-06.{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  43. Vincent Hugeux, Faustin-Archange Touadéra: "Réconcilier les Centrafricains", lexpress.fr, France, May 29, 2016
  44. Ornella K., Centrafrique : S.E TOUADERA, impliqué dans la promotion de la culture religieuse Archived 28 January 2023 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ., lavoixdafrique.info, August 23, 2022
  45. 1 2 "Centrafrique: Brigitte et Tina Touadéra, la bataille de l'ombre pour la place de première dame". Koaci.com. 20 March 2017. Archived from the original on 2017-03-20. Retrieved 29 October 2017.