ಚೋಝಿಕಳಿ
ಚೋಝಿಕಳಿ (ಚೋಝಿ ಕಳಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಚೋಿಕಳಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ: ತಿರುವಾತಿರಚೋಿ ಮತ್ತು ಕುಡಚೋಿ. ಇದನ್ನು ಕೇರಳದ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಮತ್ತು ತ್ರಿಶ್ಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಹಿಂದೂ ಸಮುದಾಯದವರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅವಲೋಕನ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಚೋಝಿಕಳಿಯು ಮಧ್ಯ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಳ್ಳುವನಾಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಚೋಝಿಕಳಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ: ತಿರುವಾತಿರಚೋಝಿ ಮತ್ತು ಕುಡಚೋಝಿ.[೧] ಚೋಝಿಕಳಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಮತ್ತು ತ್ರಿಶ್ಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಹಿಂದೂ ಸಮುದಾಯದವರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ.[೨]
ತಿರುವಾತಿರಚೋಝಿ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ತಿರುವಾತಿರ ಆಚರಣೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ, ಮಲಯಾಳಂ ತಿಂಗಳ ಧನುವಿನಲ್ಲಿ (ಡಿಸೆಂಬರ್/ಜನವರಿ) ಮಕೈರ್ಯಂ ಮತ್ತು ತಿರುವಾತಿರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ದಿನಗಳಂದು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ನಂತರ ಮನೆಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಚೋಝಿಕಳಿಯೇ ತಿರುವಾತಿರಚೋಝಿ.[೨] ತಿರುವಾತಿರಚೋಝಿಯನ್ನು ಈಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಧ್ಯ ಕೇರಳದ ತ್ರಿಶ್ಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಲಪ್ಪಿಲ್ಲಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟಪಾಲಂ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.[೨]
ಪುರಾಣ ಕಥೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಚೋಝಿಕಳಿಯು ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಶಿವನ ಭೂತಗಳ ನೃತ್ಯ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಚೋಝಿ ಎಂದರೆ ಭೂತ.[೩] ಶಿವನು ಕಾಮದೇವನನ್ನು ಸುಟ್ಟ ನಂತರ, ಕಾಮದೇವನ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದರು, ಮತ್ತು ಶಿವನು ಅವರಿಗೆ ತನ್ನ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ತಿರುವಾತಿರದಂದು ಅವ್ರತ (ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಉಪವಾಸ) ಆಚರಿಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರೆ, ಅವನು (ಕಾಮದೇವ) ಪುನರ್ಜನ್ಮ ತಾಳುವನು ಎಂದು ಹೇಳಿದನು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.[೨] ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುವವರು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಶಿವನ ಭೂತಗಳು ಮನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದೇ ಚೋಝಿಕಳಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.[೨] ಚೋಝಿಕಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಚೋಝಿ ಹಾಡಾದ ಧನುಮಾಸತಿಲೆ ತಿರುವಾತಿರ ಭಗವಂತೆ ತಿರುನಾಳಲ್ಲೋ ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾದ ದಂತಕಥೆ ಇದು.[೨]
ವೇಷಭೂಷಣ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಚೋಝಿಯ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಒಣಗಿದ ಬಾಳೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಒಣ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಅವರ ದೇಹಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳು ಚೋಝಿಯಾಗಿ ವೇಷ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.[೩] 10 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಾಳೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಟೋಪಿಯಂತೆ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ದೇಹಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ ನಿವಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.[೨] ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ಮರದ ತೊಟ್ಟಿನ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ತೋಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಬಾಳೆ ಮೊಳಕೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ.[೨] ಹಣೆಯಿಂದ ಎರಡು ಕೊಂಬುಗಳು ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು.[೪] ಚೋಝಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಯಮ ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ ಮತ್ತು ಮುತಿ ಅಥವಾ ಮುತಿಯಮ್ಮನಂತಹ ಪಾತ್ರಗಳೂ ಇವೆ.[೪] ಅವರ ಮುಖಗಳು ಇದ್ದಿಲಿನಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅಡಿಕೆ ಮರದ ತೊಟ್ಟಿನ ಮುಖವಾಡದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.[೨] ಚೋಝಿಕಳಿಯಲ್ಲಿ ಚೆಂಡೆ ಮತ್ತು ಎಳತಾಳಂ ಹಿನ್ನೆಲೆ ವಾದ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಮ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗುಪ್ತನು ಮುತಿಯನ್ನು ಮೃತ್ಯುಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮುತಿಯು ಅದರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ.[೨]
ಮುತಿಯ ಹಾಡಿನ ನಂತರ ಯಮನೊಂದಿಗಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಚೋಝಿಕಳಿ ಹಾಡುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ, ಇವುಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳೂ ಇವೆ.[೨]
ಪ್ರದರ್ಶನ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಕುಟುಂಬವು ತಂಡಕ್ಕೆ ಅಕ್ಕಿ, ಹಣ್ಣು, ನೀರು, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೆ (ಹಣ) ನೀಡಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ.[೨]
ಕುಡಚೋಝಿ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕುಡಚೋಝಿಯನ್ನು ವಿಷಾರಿಕಳಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ವಳ್ಳುವನಾಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುವ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುಳಯ ಸಮುದಾಯದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.[೨] ಹಾಡು ಮತ್ತು ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ರವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ವೇಷಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕುಡಚೋಝಿಯನ್ನು ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ತಾಳೆ ಎಲೆಯ ಕೊಡೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಿನ ಕೋಲನ್ನು ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ಗುರಾಣಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.[೨] ಮಲಯಾಳಂ ತಿಂಗಳುಗಳಾದ ಮೀನಂ (ಮಾರ್ಚ್/ಏಪ್ರಿಲ್), ಮೇಷ (ಏಪ್ರಿಲ್/ಮೇ) ಮತ್ತು ಇಡವಂ (ಮೇ/ಜೂನ್) ನಲ್ಲಿ ಸುಗ್ಗಿಯ ಮಾಡಲಾದ ಹೊಲಗಳ ಮೂಲಕ ಚೋಝಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು.[೨] ಸುಗ್ಗಿಯ ನಂತರ, ಕುಡಚೋಝಿ ಜನರನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಲು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.[೫]
ಕುಡಚೋಝಿಯಲ್ಲಿನ ಚೋಝಿಯ ಮುಖ, ಎದೆ, ಕಾಲು ಮತ್ತು ಕೈಗಳಿಗೆ ಗಂಧದ ಲೇಪನವನ್ನು ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ.[೨] ಪುರುಷರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಈ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರತಿ ತಂಡವು ಎಂಟರಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.[೨] ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಯಾವುದೇ ದೇವತಾ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಚೋಝಿಕಳಿಯನ್ನು ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಮುಖ್ಯ ಗಾಯಕನು ತಾಳಕ್ಕೆ ಹಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಾ ಮತ್ತು ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊಡೆಯನ್ನು ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಬೀಸುತ್ತಾ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.[೨] ಪ್ರದರ್ಶನವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ತೀವ್ರವಾದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ನೆಗೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಲಯಬದ್ಧ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಾಡುಗಳು ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.[೨]
ದೇವತೆ ಪಾರ್ವತಿಯ ಭೂತಗಳಾದ ಚೋಝಿಯು ಶಾಖದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.[೨] ಹಾಡು ಮತ್ತು ತಾಳವು ತೀವ್ರಗೊಂಡಾಗ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕುಡಕುತಿಕಳಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.[೨]
ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಚೋಝಿಕಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಕೊಡೆ ಮತ್ತು ಬುಟ್ಟಿ/ಪೊರಕೆ ಅಧಿಕಾರದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿವೆ.[೨] ಚೋಝಿಕಳಿಯನ್ನು ಈಗ ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಒಂದು ಅಧೀನ (ಸಬಾಲ್ಟರ್ನ್) ಕಲೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.[೨]
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ↑ "ചോഴിക്കളി | Chozhikali" (in ಮಲಯಾಳಂ). Department of Culture, Government of Kerala. Archived from the original on 2023-03-13. Retrieved 2023-03-13.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 "ചോഴികളി" (in ಮಲಯಾಳಂ). Archived from the original on 2023-03-13. Retrieved 2023-03-13.
- 1 2 "വീടുകളിൽ തിരുവാതിരച്ചോഴികളെത്തി" (in ಮಲಯಾಳಂ). Archived from the original on 2023-03-13. Retrieved 2023-03-13.
- 1 2 "Chozhi Kali - Kerala's 64 Art Forms". artkerala.weebly.com. Archived from the original on 2023-03-13. Retrieved 2023-03-13.
- ↑ "Kerala on show". The New Indian Express. Archived from the original on 2023-03-13. Retrieved 2023-03-13.