ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಕ್ರಿನೊಲೀನ್

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‍ನ ರಾಣಿ ಕ್ರಿನೊಲೀನ್ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ
ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‍ನ ರಾಣಿ ಕ್ರಿನೊಲೀನ್ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ
ಪಂಜರದಂತ ಬಟ್ಟೆನೇಯ್ಗೆ
ಪಂಜರದಂತ ಬಟ್ಟೆನೇಯ್ಗೆ

ಕ್ರಿನೊಲೀನ್ ಸಾದಾ ನೇಯ್ಗೆಯ ಗಡಸು ಬಟ್ಟೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಜ್ರ ಸರಿಯಿಂದ (ಗ್ಲೂ) ತುಂಬ ಗಂಜಿ ಹಾಕಿರುತ್ತಾರೆ. ಜಿಗಿತದ (ಸ್ಟಿಫ್‍ನೆಸ್) ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೊಡಲು ಇದನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಿಗ್ಗಲಿಸುತ್ತಾರೆ (ಸ್ಟ್ರೆಚ್). ಮೊದಲಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕುದುರೆ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿ ನೂಲಿನಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಘು ಅಂಗಿಗಳಿಗೂ ಒಳ್ಪದರದ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೂ ಪುಸ್ತಕ ಬೈಂಡು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಿನೋಲಿನ್ ಅನ್ನು ಹೂಪ್ ಸ್ಕರ್ಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ , ಇದು 19 ನೇ ಶ್ರೀಮಂತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಬಟ್ಟೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪೂರ್ಣ ಸ್ಕರ್ಟ್ ಆಗಿತ್ತು.[]. ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ, ಕ್ರಿನೋಲಿನ್ ಲೋಹದ ಹೂಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಗುರವಾದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅದು ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಕರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಪಿಷ್ಟದ ಪೆಟಿಕೋಟ್‌ಗಳ ಬಹು ಪದರಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿತು.

ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
Crin tape

ಕ್ರಿನೋಲಿನ್ ಮೂಲತಃ ಕುದುರೆ ಕೂದಲಿನ ನೇಯ್ಗೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ ಅಥವಾ ಲಿನಿನ್ ವಾರ್ಪ್ ಹೊಂದಿರುವ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಬಟ್ಟೆಯಾಗಿತ್ತು . ಇದು 1830 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ 1856 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದು ಉಕ್ಕಿನ ಹೂಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಅಗಲವಾದ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ, ಪಂಜರದಂತಹ ಪೆಟಿಕೋಟ್ ಆಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು , ಇದನ್ನು ಮಹಿಳೆಯ ಒಳ ಸ್ಕರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡಲು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ . ಕ್ರಿನೋಲಿನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ರಚನೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಮಹಿಳೆಯ ಚಲನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದು ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಿಗೆ ತೂಗಾಡುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸ್ಕರ್ಟ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಒತ್ತಡವು ಇಡೀ ಸ್ಕರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.

Horsehair crinoline, 1840s (MET)
Down-quilted petticoat, British, 1860s (MET)

೧೮೫೦ ಮತ್ತು ೧೮೭೦ ರ ನಡುವೆ ಕ್ರಿನೋಲಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅತಿರಂಜಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ೧೮೬೫ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಅವುಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಗಾತ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಸಡಿಲವಾದ ಸ್ಕರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡಲು ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕ್ರಿನೋಲಿನ್‌ಗಳು ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.

ಇತಿಹಾಸ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

೧೮೫೦ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಪುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಧರಿಸುವ ಪೆಟಿಕೋಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದ ಕಾರಣ ಸ್ಕರ್ಟ್‌ಗಳು ಪೂರ್ಣವಾದವು . ಕ್ರಿನೋಲಿನ್ ಈ ಪೆಟಿಕೋಟ್‌ಗಳ ತೂಕವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಉಕ್ಕಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಕಾಲಿನ ಚಲನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಥಿಂಗೇಲ್ , ಮತ್ತು ಪ್ಯಾನಿಯರ್ ಮತ್ತು ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಲುನೆಟ್‌ನಂತಹ ಹಿಂದಿನ ಉಡುಪುಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ೧೯ ನೇ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Siglo ಕ್ರಿನೋಲಿನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿತು, ಪೆಟಿಕೋಟ್‌ಗೆ ಹೊಲಿಯಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತುಂಡಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಉಕ್ಕಿನ ಹೂಪ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿನೋಲಿನ್‌ನ ಮಹಾನ್ ಪ್ರವರ್ತಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣಕಾರರು ಎರಡನೇ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಯುಜೀನಿ ಡಿ ಮಾಂಟಿಜೊ . ಅಲ್ಲಿಂದ ಇದನ್ನು ಸ್ಪೇನ್‌ಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು, ಇಸಾಬೆಲ್ಲಾ II ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಮಿರಿನಾಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು: ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ 18 ನೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹೂಪ್ ಸ್ಕರ್ಟ್ ಟೊಂಟಿಲ್ಲೊವನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು .

ಗಾಳಿ ಅಪಘಾತಗಳಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಮಹಿಳೆಯರು ಕಣಕಾಲುಗಳವರೆಗೆ ತಲುಪುವ ಪ್ಯಾಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು,ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲೇಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಿಲ್ಸ್‌ಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು , ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಅವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಕರ್ಟ್‌ನ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಇಣುಕುತ್ತಿದ್ದವು, ಇದು ಸೊಬಗಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು.

1850 ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿನೋಲಿನ್ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಸ್ಕರ್ಟ್‌ಗಳು ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆದವು, ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೋಣೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅಥವಾ ಸ್ಕರ್ಟ್‌ಗಳ ಅತಿಯಾದ ಅಗಲದಿಂದಾಗಿ ಒಂದೇ ಸೋಫಾದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. 1860 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿನೋಲಿನ್ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು, ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಾಕಾರದಿಂದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿತು. ಕ್ರಿನೋಲಿನ್ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು, "ಅರ್ಧ-ಕ್ರಿನೋಲಿನ್" ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು, ಹೂಪ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿದ್ದರಿಂದ, ಮಹಿಳೆಯರು ಹೆಚ್ಚು ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಕಾರಣ ಈ ರೂಪಾಂತರವು ಮೂಲ ಕ್ರಿನೋಲಿನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆ ಕುಳಿತಾಗ, ಹೊಸ ಗದ್ದಲದ ಹೂಪ್‌ಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಂದವು (ಫ್ಯಾನ್ ಅನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತೆ). 1865 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಅದರ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲವನ್ನು ತಲುಪಿದ ನಂತರ, ವ್ಯಾಸವು ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಇಳಿಸುವವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಡಾಕಾರವಾಯಿತು, 1870 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕರ್ಟ್‌ನ ಮುಂಭಾಗವು ನೇರವಾಗಿ ಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು, ಹೀಗಾಗಿ ನಿಜವಾದ ಗದ್ದಲವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಆಕೃತಿಗೆ ಹೊಸ, ಹೆಚ್ಚು ಲಂಬವಾದ ಸಿಲೂಯೆಟ್ ನೀಡಿತು.

ಕ್ರಿನೋಲಿನ್ ಪದದ ಇತರ ಉಪಯೋಗಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಯುಕಾಟಾನ್ , ಕ್ಯಾಂಪೆಚೆ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ಟಬಾಸ್ಕೊದಲ್ಲಿ , 'ಮಿರಿನಾಕ್' ಎಂಬ ಪದವು ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಕೀಟಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಕಿಟಕಿಗಳು ಅಥವಾ ಬಾಗಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾದ ಸೊಳ್ಳೆ ಪರದೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿ , 19 ನೇ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಕಾರ್‌ಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಸಹ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ; ಇದನ್ನು "ಲೈಫ್‌ಸೇವರ್" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಚಲಿಸುವ ವಾಹನದ ಮುಂದೆ ಬೀಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವಸ್ತುವು ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  1. Elridge, Alison (ed.). "crinoline". Britannica. Encyclopedia Britannica. Retrieved June 12, 2025.