ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಕ್ರಕ್ಸ್

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
Deep exposure of Crux, Coalsack Nebula, and IC 2944
Stacked 2 minute exposure of Crux.

ಕ್ರಕ್ಸ್ ದಕ್ಷಿಣಾಕಾಶದ ಒಂದು ಹೆಸರಾಂತ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ. ತ್ರಿಶಂಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ಪರ್ಯಾಯನಾಮ.

ವ್ಯಾಪ್ತಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಷುವದಂಶ 11 ಗಂ. 55ಮಿ.-12ಗಂ.55ಮಿ. ಮತ್ತು ಘಂಟಾವೃತ್ತಾಂಶ 550 ದ.-640 ದ.ಕ್ರಕ್ಸ್ ಪುಂಜದ ಆಕಾರ ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಶಿಲುಬೆಯಂತೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಶಿಲುಬೆ (ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸಹ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಉತ್ತರಾಕಾಶದ ಲಘು ಸಪ್ತರ್ಷಿಗೆ ಇದು ಸಂವಾದಿ ಎಂಬುದು ಕೆಲವರ ಮತ. ಇದರಲ್ಲಿನ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಶಿಲುಬೆಯ ಬುಡದಲ್ಲಿರುವುದು α-ಕ್ರೂಸಿಸ್; ಇದಕ್ಕೆ ಆಕ್ರಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರೂ ಉಂಟು. ಈ ನಕ್ಷತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ದಿಕ್ಕಿನ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ನಾವಿಕರು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಾವಿಕನಕ್ಷತ್ರವೆಂದೂ (ನ್ಯಾವಿಗೇಷನಲ್ ಸ್ಪಾರ್) ಕರೆಯುವುದಿದೆ. ಶಿಲುಬೆಯ ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರ ( ಗ್ಯಾಕ್ರಕ್ಸ್. ಈ ಎರಡೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಸರಳರೇಖೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಖಗೋಳೀಯ ದಕ್ಷಿಣಧ್ರುವದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಶಿಲುಬೆಯು ಆಕಾಶ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ . ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ನಕ್ಷತ್ರ ( α ಉರ್ಸೇ ಮಿನೋರಿಸ್ ) ನಂತಹ ನಕ್ಷತ್ರದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ( σ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಧ್ರುವಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ , ಆದರೆ ಅದು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಲು ತುಂಬಾ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ), ದಕ್ಷಿಣ ಶಿಲುಬೆಯ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಅದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಗ್ಯಾಕ್ರಕ್ಸ್ (γ) ಮತ್ತು ಅಕ್ರಕ್ಸ್ (α) ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ರೇಖೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ , ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಈ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವಿನ 4.5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರ, (ಅಂದರೆ ಅಕ್ರಕ್ಸ್‌ನ ~25° ದಕ್ಷಿಣ ) ಒಂದು ಬಿಂದುವು ಆಕಾಶ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಬಿಂದುವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, α ಸೆಂಟಾರಸ್ ಮತ್ತು α ಸಿರ್ (α ದಿಕ್ಸೂಚಿ) ನಡುವಿನ ರೇಖೆಯನ್ನು ಎಳೆಯುವ ಮೂಲಕ, ಈ ರೇಖೆಯು (α ಆಪಸ್ ಮತ್ತು δ ಆಕ್ಟಾನ್ಸ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ) ಹಿಂದಿನ ರೇಖೆಯನ್ನು ಸಂಧಿಸುವ ಬಿಂದುವು ಆಕಾಶ ದಕ್ಷಿಣವಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ವಿಷುವತ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಪೂರ್ವವರ್ತನೆಯಿಂದಾಗಿ , ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌ನಿಂದ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿತ್ತು . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗ್ರೀಕ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಈ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆಂಟಾರಸ್‌ನ ಭಾಗವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ[][] .

ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1679 ರಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟಿನ್ ರೋಯರ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಸಿಗ್ನಸ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವಾದ "ನಾರ್ದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್" ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ -  ಈಗ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಐದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಹಲವಾರು ಧ್ವಜಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ (ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ).

ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಆಕಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು  20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಚಿಲಿ ಮತ್ತು ಪೆರು ಬಂದರುಗಳಿಂದ ಹೊರಡುವ ನೌಕಾಯಾನ ಹಡಗುಗಳ ಮಾಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಲ್ಯಾಂಟರ್ನ್‌ಗಳ ಸಂಕೇತಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು: ರಸ್ತೆಬದಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪರಸ್ಪರ ಹಡಗುಗಳು ನಂತರ ಹೊರಡುವ ಹಡಗನ್ನು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಹುದಾದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲು ದೋಣಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತವೆ .

ನಕ್ಷತ್ರ ವೀಕ್ಷಣೆ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಸ್ಥಳ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಈ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೆಂಟಾರಸ್‌ನ ಎರಡು ಪಾದಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ .

ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಆಕಾರ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಅನ್ನು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಕಾರದಿಂದ ಗುರುತಿಸುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸುಲಭ, ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಹೊಳಪಿನ ನಾಲ್ಕು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಶಿಲುಬೆ ಅಥವಾ ಗಾಳಿಪಟವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ತಾರೆಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
Depiction of Crux (upper left) by João Faras in May 1500. He termed the four stars Las Guardas (i.e. The Guards)

ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ, 6.5 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿರುವ 49 ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿವೆ.[]}}[],.ಶಿಲುಬೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅದರ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಆಲ್ಫಾ , ಬೀಟಾ , ಗಾಮಾ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಟಾ ಕ್ರೂಸಿಸ್ .

ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ನೀಲಿ-ಬಿಳಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಲ್-ಟೈಪ್ B ನಕ್ಷತ್ರಗಳಾಗಿವೆ, ಇವು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಕಿರಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ . ಈ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡೆಲ್ಟಾ, ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಆಲ್ಫಾ ಮತ್ತು ಬೀಟಾ ಕ್ರೂಸಿಸ್, ಸ್ಕಾರ್ಪಿಯಸ್-ಸೆಂಟಾರಸ್ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ , ಇದು ಸೌರವ್ಯೂಹಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ O- ಮತ್ತು B-ಟೈಪ್ ನಕ್ಷತ್ರ ಸಂಘವಾಗಿದೆ , . ಅವು ಸೇರಿರುವ ಸಂಘದ ಲೋವರ್ ಸೆಂಟಾರಸ್ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಉಪಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಅವು ಅತ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ; ಈ ಉಪಗುಂಪು 10 ರಿಂದ 20 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು , . ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಬಿ-ಟೈಪ್ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾರ್ಪಿಯಸ್-ಸೆಂಟಾರಸ್ ಸಂಘದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಜೀಟಾ , ಲ್ಯಾಂಬ್ಡಾ ಮತ್ತು ಡಬಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಮು ಕ್ರೂಸಿಸ್‌ನ ಎರಡು ಘಟಕಗಳು ಸೇರಿವೆ .

ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ (α ಕ್ರೂಸಿಸ್)

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ (α ಕ್ರೂ) ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ. 0.77 ರ ಗೋಚರ ಪ್ರಮಾಣದೊಂದಿಗೆ , ಇದು 13 ನೇ  ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಮೊದಲ-ತೀವ್ರತೆಯ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ಒಂದೇ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಬಹುಶಃ ಆರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .

ದೂರದರ್ಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ತ್ರಿವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ , ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಎರಡು ಬಿಸಿ, ನೀಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, α 1 Cru (ಪ್ರಮಾಣ 1.4) ಮತ್ತು α 2 Cru (ಪ್ರಮಾಣ 1.9). 320 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಅವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ 25,000 ಮತ್ತು 16,000 ಪಟ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 1,300 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ, 3.9 ಆರ್ಕ್ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿವೆ , . α 1 Cru ಸ್ವತಃ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ, ಆದರೆ ಇದು ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಬೈನರಿ ಆಗಿದ್ದು, ಅದರ ಎರಡು ಸಹಚರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಅಸಾದ್ಯ . ಅವು 76 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು AU ಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ .

ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುವ ಮೂರನೇ ನಕ್ಷತ್ರವಾದ HR 4729 , ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನೀಲಿ-ಬಿಳಿ ಮುಖ್ಯ-ಅನುಕ್ರಮ ನಕ್ಷತ್ರವು α1 ಮತ್ತು α2 Cru ನಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು 92 ಆರ್ಕ್ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ . ಇದು ರೋಹಿತದರ್ಶಕದ ಬೈನರಿ ನಕ್ಷತ್ರವೂ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು 2.4 ಆರ್ಕ್ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಸುಕಾದ ಕೆಂಪು ಕುಬ್ಜ ನಕ್ಷತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ , ಇದು HR 4729 ಅನ್ನು ಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಉಪವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ .

ಪ್ರಾಚೀನ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ಸ್ವಲ್ಪ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿತ್ತು . ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅದರ ಆಧುನಿಕ ಹೆಸರು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರದ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿದೆ .

ಮಿಮೋಸಾ (β ಕ್ರೂಸಿಸ್)

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಮಿಮೋಸಾ (β ಕ್ರೂ), ೧.೨೫ ರ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ನೀಲಿ ದೈತ್ಯವಾಗಿದೆ . ಇದು ಬೀಟಾ ಸೆಫೀ ಪ್ರಕಾರದ ವೇರಿಯಬಲ್ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದ್ದು , ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಬಹು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ೧.೨೩ ಮತ್ತು ೧.೩೧ ರ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ .[].

ಮಿಮೋಸಾ ಒಂದು ರೋಹಿತದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ಕಾಣುವ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ . ಇದರ ಎರಡು ಘಟಕಗಳು 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶಕದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ . ಅವು ಎರಡು ಬೃಹತ್ B16-ಮಾದರಿಯ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ 10 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬೃಹತ್ವಾಗಿವೆ . 2008 ರಲ್ಲಿ, ಮಿಮೋಸಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ, ಕಡಿಮೆ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಮೂರನೇ ನಕ್ಷತ್ರದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು .

ಅಕ್ರುಕ್ಸ್‌ನಂತೆಯೇ, ಮಿಮೋಸಾ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದೇ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬೆಕ್ರುಕ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೆಸರು ಇತ್ತೀಚಿನದು, ಆದರೆ ಅದರ ಮೂಲ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ .

ಗ್ಯಾಕ್ರಕ್ಸ್ (γ ಕ್ರೂಸಿಸ್)

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಗ್ಯಾಕ್ರಕ್ಸ್ (γ ಕ್ರೂ) - 1.59 ತೀವ್ರತೆ - ಒಂದು ಕೆಂಪು ದೈತ್ಯ , ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ 113 ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ,  ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ 24 ನೇ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಚಲನಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಹವರ್ತಿ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಬೇರಿಯಂ-ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ವರ್ಣಪಟಲವು ಮತ್ತೊಂದು ನಕ್ಷತ್ರದಿಂದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ .

ಇದರ ಹೆಸರನ್ನು ಅಕ್ರುಕ್ಸ್‌ನಂತೆಯೇ ಅದೇ ತರ್ಕದ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇತರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

δ ಕ್ರೂ , ಅಥವಾ ಇಮೈ (ಪ್ರಮಾಣ 2.79) ಮತ್ತು ε ಕ್ರೂ , ಅಥವಾ ಗಿನಾನ್ (ಪ್ರಮಾಣ 3.59) ಈ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಇತರ ಎರಡು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.

ಆಕಾಶ ವಸ್ತುಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಕೆಳಗೆ, ಕೋಲ್ ಸ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ಕಪ್ಪು ತೇಪೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಪ್ಪು ನೀಹಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ .

ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಜ್ಯುವೆಲ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ NGC 4755 ಎಂಬ ತೆರೆದ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ . 1752 ರಲ್ಲಿ ನಿಕೋಲಸ್-ಲೂಯಿಸ್ ಡಿ ಲಕೈಲ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಇದು, ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 7,500 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 20 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಮಾಡಲಾದ ಸುಮಾರು ನೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .

ವೆಕ್ಸಿಲಾಲಜಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
Crux, appearing on a number of flags and insignia

ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಈಗ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಐದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾ, ಕೊಕೊಸ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಸಮೋವಾ ಧ್ವಜಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ . ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಕೆಲಾವ್ ಧ್ವಜಗಳು ನಕ್ಷತ್ರ ε ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತವೆ . ನಿಯು ಧ್ವಜವು ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ , ಆದರೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ಮತ್ತು ಚಿಲಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಪವಿಭಾಗಗಳ ಹಲವಾರು ಧ್ವಜಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  1. Pasachoff, J. M.; Menzel, D. H.; Tirion, W. (1992). R. T. Petarson (ed.). A Field Guide to the Stars and Planets. The Peterson Field Guide Series. Vol. 15 (3 ed.). New York: Houghton Mifflin Company. p. 144. ISBN 0395537649.
  2. Staal 1988, p. 247.
  3. Bortle, John E. (February 2001). "The Bortle Dark-Sky Scale". Sky & Telescope. Sky Publishing Corporation. Archived from the original on 31 March 2014. Retrieved 29 November 2014.
  4. Ian Ridpath. "Constellations 1: Andromeda–Indus". Self-published. Retrieved 23 June 2014.
  5. Ridpath & Tirion 2017, pp. 134–135.
"https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=ಕ್ರಕ್ಸ್&oldid=1374416" ಇಂದ ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ