ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನು ಗಿರಿಧಾಮ
Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Yesno' not found.Expression error: Unexpected < operator.Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Yesno' not found.
ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಗಿರಿಧಾಮವಾಗಿದೆ.[೧][೨][೩] ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೋಟ್ಟ ಕುನ್ನು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದು 915 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.[೪]
ಇತಿಹಾಸ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ ಜಾಮೊರಿನ್ಗಳ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೋಟೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಲಪ್ಪುರಂ ನಗರವು ಬೆಳೆಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇರಳವನ್ನು ಆಳಿದ ಚೇರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪೆರುಮಾಳ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವಳ್ಳುವನಾಡಿನ ಭಾಗವಾದವು. ಪರ್ವತದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸ್ಥಳವು ಮೂರು ಕಡೆ ನದಿ, ಒಂದು ಕಡೆ ಆಳವಾದ ಕಮರಿ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಪೀಠದಂತೆ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿರುವ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ನಗರವು ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಕೊಟ್ಟಪಡಿ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ವಳ್ಳುವಕೋನಾತಿರಿಯಿಂದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ವರಕ್ಕಲ್ ಪರಣಬಿಸನ್ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಕೋಟೆಯ ದ್ವಾರಗಳು ಇಂದು ಡೌನ್ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಕೊಟ್ಟಪಡಿ (ಕೋಟೆ ದ್ವಾರ) ಮತ್ತು ನಿಲಂಬೂರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮೂನಂಪಡಿ (ಮೂರನೇ ದ್ವಾರ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಣಂಬಿ ಕೊಟ್ಟಪಡಿಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಏರನಾಡನ್ನು ಆಳಿದನು ಮತ್ತು ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಳ್ಳುವನಾಡು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದನು. ಚೆರುಪುಳ ಸೇರುವ ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯ ಭಾಗವನ್ನು ಜಾಮೊರಿನ್ಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ವಳ್ಳುವನಾಡಿನಿಂದ ಸಮುದ್ರ ಬಂದರಿಗೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ತರಲು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಯಿತು ಅಥವಾ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೂಟ್ಟಿಲಂಗಡಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. 18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅಂದಿನ ಪರಣಂಬಿಯು ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಆಡಳಿತಗಾರನಾದ ಪುಂಟ್ರಕೋನಾತಿರಿಯೊಂದಿಗಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತು ಶತ್ರು ಸೈನಿಕರಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟನು. ಮೋಪ್ಲಾ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ ಪರಣಂಬಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದರಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಪರಣಂಬಿ ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯ ಬಳಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾಮಾ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಮಸೀದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ವಾಲಿಯಂಗಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, 1700 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಿಲಿಟರಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಯಿತು.
ಗಿರಿಧಾಮ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಕಾಣುವ ಸುಂದರ ನೋಟ ಮತ್ತು ತಂಗಾಳಿಯು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಕೆಲವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದಾಖಲೆಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಅನ್ನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಕೇಂದ್ರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮಲಪ್ಪುರಂ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಫಿರಂಗಿ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. 1800 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಮೋಪ್ಲಾ ದಂಗೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದಕ್ಷಿಣ ಮಲಬಾರಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿರೋಧಿ ದಂಗೆಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 1885 ರಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ ವಿಶೇಷ ಪೊಲೀಸ್ ಎಂಬ ಅರೆಸೈನಿಕ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 1921 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಮಲಬಾರ್ ವಿಶೇಷ ಪೊಲೀಸ್ ಎಂದು ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. 1921 ರ ಮಲಬಾರ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲೀನ್ಸ್ಟರ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಸೆಟ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಘಟಕಗಳು ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದವು. ದಕ್ಷಿಣ ಐರ್ಲೆಂಡ್ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಘಟಕವಾದ ಲೀನ್ಸ್ಟರ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ 1921 ರಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೈತ್ರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ನಂತರ, ದಕ್ಷಿಣ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಯಿತು.
ವರಿಯನ್ಕುನ್ನತ್ತ್ ಕುಂಞಮ್ಮದ್ ಹಾಜಿ ಸ್ಮಾರಕ ಪಟ್ಟಣ ಸಭಾಂಗಣ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ವರಿಯನ್ಕುನ್ನತ್ತ್ ಕುಂಞಮ್ಮದ್ ಹಾಜಿ ಸ್ಮಾರಕ ಪಟ್ಟಣ ಸಭಾಂಗಣವು ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನುನಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಟ್ಟಣ ಸಭಾಂಗಣವಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನುನಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು. ವರಿಯನ್ಕುನ್ನತ್ತ್ ಕುಂಞಮ್ಮದ್ ಹಾಜಿ, ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದ ಆಡಳಿತಗಾರ, ಮತ್ತು ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಸಹಾಯಕರನ್ನು ಜನವರಿ 20, 1922 ರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನು ಉತ್ತರ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಕೊಂದಿತು. ಅವರ ದೇಹ ಮತ್ತು ಅವರು ಮಲಯಾಳಂ ರಾಜ್ಯಂ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿರೋಧಿ ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸುಡಲಾಯಿತು. ಈಗ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪುರಸಭೆಯು ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಣ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.
1947 ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]1947 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ನಂತರ, ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಗಳು ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದವು. ಮುಖ್ಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಅರೆಸೈನಿಕ ಪಡೆಯಾದ ಮಲಬಾರ್ ವಿಶೇಷ ಪೊಲೀಸ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇತರ ಮಿಲಿಟರಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 1956 ರಲ್ಲಿ, ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಮಲಬಾರ್ ಅನ್ನು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಮಲಬಾರ್ ವಿಶೇಷ ಪೊಲೀಸರ ಒಂದು ವಿಭಾಗವನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶೇಷ ಪೊಲೀಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನುನಲ್ಲಿ ಘಟನೆಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಮೇ 17, 1998 ರಂದು, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಯೋಜನೆಯಾದ ಕುಟುಂಬಶ್ರೀ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನುನಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.
ಆಗಸ್ಟ್ 9, 2019 ರಂದು, ಭಾರೀ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನುನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕುಸಿತದಲ್ಲಿ ಮಗುವೊಂದು ಸೇರಿದಂತೆ ಮೂವರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.
ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಇಂದು ಅಲ್ಲಿ ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಮನೋರಂಜನಾ ಉದ್ಯಾನವನ, ಮಕ್ಕಳ ಉದ್ಯಾನವನ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಮನೋರಂಜನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಬೆಟ್ಟದ ಉದ್ಯಾನ
- ಮನೋರಂಜನಾ ಉದ್ಯಾನವನ
- ಗಿರಿಧಾಮ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Yesno' not found.
- ↑ "ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನು - ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಿಹಾರ ತಾಣ | ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ". www.keralatourism.org (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 2026-07-31.
- ↑ "ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನು | ಡಿಟಿಪಿಸಿ". ಡಿಟಿಪಿಸಿ ಮಲಪ್ಪುರಂ (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 2026-07-31.
- ↑ "ಮಲ್ಲಪುರಂನಲ್ಲಿರುವ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನು ಕೋಟೆ | ಮಲಪ್ಪುರಂ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳು". ಕೇರಳ ಬ್ಯಾಕ್ ವಾಟರ್ (in ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 2026-07-31.
- ↑ "ಕೊಟ್ಟಕ್ಕುನ್ನು - ಮಲಪ್ಪುರಂನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಿಹಾರ ತಾಣ". ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ. Retrieved 2023-11-08.