ಕಾನ್ಸಾರ್ಟ್ ಬ್ಯಾನ್

ಕಾನ್ಸಾರ್ಟ್ ಬ್ಯಾನ್ [ಟಿಪ್ಪಣಿ 1] (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 48 – ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2), ಅಥವಾ ಬ್ಯಾನ್ ಜಿಯೇಯು (ಚೀನೀ: 班婕妤; ಪಿನ್ಯಿನ್: Bān Jiéyú; ವೇಡ್–ಜೈಲ್ಸ್: Pan Chieh-yü), ಲೇಡಿ ಬ್ಯಾನ್ (ಪ್ಯಾನ್) ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಹಾನ್ ವಂಶಾವಳಿಯ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 206 – ಕ್ರಿ.ಶ. 23) ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಚೀನೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅರಮನೆಯ ಉಪಪತ್ನಿ (imperial consort), ಪಂಡಿತೆ ಮತ್ತು ಕವಯಿತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

ಜಿಯೇಯು (婕妤) ಎನ್ನುವುದು ಅರಮನೆಯ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಮೂರನೇ ದರ್ಜೆಯ ಪದವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಝಾವೊಯಿ ಪದವಿಗಿಂತ ಒಂದು ಹಂತ ಕೆಳಗಿನದು ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ (Empress) ಪದವಿಗಿಂತ ಎರಡು ಹಂತ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು.

ಜೀವನ

ಕಾನ್ಸಾರ್ಟ್ ಬ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಚೆಂಗ್, ಉತ್ತರ ವೀ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಪರದೆ

ಕಾನ್ಸಾರ್ಟ್ ಬ್ಯಾನ್ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಅರಮನೆಯ ಕಿರಿಯ ಸೇವಕಿಯಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಹಾನ್ ವಂಶದ ಸಾಮ್ರಾಟ ಚೆಂಗ್ ಅವರ ಉಪಪತ್ನಿ (concubine) ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಅರಮನೆದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಸಾಮ್ರಾಟರೊಂದಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಇಬ್ಬರೂ ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ನಿಧನರಾದರು.

ಒಮ್ಮೆ ಸಾಮ್ರಾಟರು ತಮ್ಮ ಪಲಂಕೀನಿನಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ, ರಾಜ್ಯದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ವ್ಯತ್ಯಯವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ಕಾನ್ಸಾರ್ಟ್ ಬ್ಯಾನ್ ಅದನ್ನು ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಹಾನ್ ಪಂಡಿತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದು, ಶಿ ಜಿಂಗ್ ಕಾವ್ಯಸಂಕಲನದ ಕವನಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಇತರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು.

ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಶ್ಯೂ ಹಾಗೂ ಕಾನ್ಸಾರ್ಟ್ ಬ್ಯಾನ್ ಯಾರಿಂದಲೂ ಸಾಮ್ರಾಟ ಚೆಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಜನಿಸದ ಕಾರಣ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ತಾಯಿ ವಾಂಗ್ ಝೆಂಗ್‌ಜುನ್ ಅವರು ಸಾಮ್ರಾಟರನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಪಪತ್ನಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 19ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಾಮ್ರಾಟರು ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಝಾವೋ ಫೆಯ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಅವಳ ಸಹೋದರಿ ಝಾವೋ ಹೆಡೆ ಅವರನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಉಪಪತ್ನಿಗಳಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಟರು ಅವರನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಶ್ಯೂ ಮತ್ತು ಕಾನ್ಸಾರ್ಟ್ ಬ್ಯಾನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚಿದರು.

ಕ್ರಿ.ಪೂ. 18ರಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಶ್ಯೂ ಮತ್ತು ಕಾನ್ಸಾರ್ಟ್ ಬ್ಯಾನ್ ಇಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ಮಂತ್ರತಂತ್ರ (witchcraft) ಆರೋಪಗಳು ಬಂದವು. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಶ್ಯೂ ಅವರನ್ನು ಅರಮನೆಯಿಂದ ದೂರವಿಟ್ಟು ಗೃಹಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕಾನ್ಸಾರ್ಟ್ ಬ್ಯಾನ್ ತಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ವಾದಿಸಿದರು. ಅವರು ಕನ್‌ಫ್ಯೂಷಿಯಸ್ ಅವರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅದು ಸಾಮ್ರಾಟರಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅವರಿಗೆ ಅರಮನೆದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಲು ಅನುಮತಿ ದೊರೆಯಿತು.

ನಂತರ ಅವರು ಸಾಮ್ರಾಟರ ಉಪಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವ ಬದಲು, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ತಾಯಿಯ ಸೇವಕಿಯಾಗಲು ತಾವೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 7ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಟ ಚೆಂಗ್ ಅವರ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಕಾನ್ಸಾರ್ಟ್ ಬ್ಯಾನ್ ಅವರನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಟರ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ನಿಧನರಾದರು.

ಕುಟುಂಬ

ಕಾನ್ಸಾರ್ಟ್ ಬ್ಯಾನ್ ಒಮ್ಮೆ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಬ್ಯಾನ್ ಝಿ ಅವರನ್ನು ದ್ರೋಹದ ಆರೋಪದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು. ಬ್ಯಾನ್ ಝಿ ನಂತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಬ್ಯಾನ್ ಬಿಯಾವ್ ಅವರ ತಂದೆಯಾಗಿದ್ದರು.

ಬ್ಯಾನ್ ಬಿಯಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ಇದ್ದರು — ಬ್ಯಾನ್ ಗು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾನ್ ಝಾವೋ. ಈ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿಯಾದ **ಹಾನ್ ಪುಸ್ತಕ (Book of Han)**ವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.

ಕವನಗಳು

ಅವಳಿಗೆ ಎರಡು ‘ಫು’ ಶೈಲಿಯ ಕವನಗಳು ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿರುವುದು ಅವಳಿಗೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವನವಾದ “ಯುವಾನ್ ಗೆ ಶಿಂಗ್” ಅಥವಾ “ವಿಷಾದದ ಗೀತೆ (Song of Resentment)” ಮೂಲಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಕವನದಲ್ಲಿ ಅವಳು ತಾನೇ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶರದೃತುವಿನ ಪಂಖೆಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಹೋಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಕವನವು ಸಾಮ್ರಾಟರಿಂದ ತಾನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದುದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ದುಃಖವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಯುಎಫು (yuefu) ಶೈಲಿಯ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಈ ಕವನವನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶಯಗಳು ಇವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಈ ಕವನದ ಉಲ್ಲೇಖವು ಅವಳ ಮರಿ ಮೊಮ್ಮಗನಾದ ಬ್ಯಾನ್ ಗು ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಅನುಮಾನ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ಅವಳಿಗೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ಅವಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಕವನಗಳು, ಅವಳ ನಿಧನದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿವೆ.

ಲಿಯೆನು ಝುವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳಿಕೆ

ಕಾನ್ಸಾರ್ಟ್ ಬ್ಯಾನ್ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕನ್‌ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥವಾದ “ಆದರ್ಶ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು” (Lienü Zhuan) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಹಾನ್ ವಂಶಾವಳಿಯ ಪಂಡಿತ ಲಿಯು ಶಿಯಾಂಗ್ ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 18ರಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು.

ಕಾನ್ಸಾರ್ಟ್ ಬ್ಯಾನ್ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಈ ಕೃತಿಯ ಒಂಬತ್ತನೇ ಸುರುಳಿ ಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ “ಪೂರಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು” (Supplemental Biographies; 新刊續列女傳) ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇದೆ.