ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ
| Mouth of the watercourse | ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ  |
|---|---|
| ದೇಶ | ಭಾರತ |
| ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ | ಕೇರಳಮ್ |
| ಸ್ಥಳದ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳ | ೧೧°೭′೦″N ೭೫°೪೯′೦″E, ೧೧°೮′೦″N ೭೬°೨೮′೦″E, ೧೧°೭′೦″N ೭೫°೪೯′೦″E |
| Commons category | Kadalundi River |
| ಕಡಲುಂಡಿ | |
|---|---|
 ಕಡಲುಂಡಿ ಸೇತುವೆ | |
 | |
| ಸ್ಥಳ | |
| ದೇಶ | ಭಾರತ |
| ರಾಜ್ಯ | ಕೇರಳ |
| ಜಿಲ್ಲೆಗಳು | ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್, ಮಲಪ್ಪುರಂ |
| ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು | |
| ಉಗಮ | ಚೆರಕೊಂಬನ್ ಮಲ |
| • ಸ್ಥಳ | ಕೇರಳ, ಭಾರತ |
| • ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳು | 11°08′N 76°28′E / 11.133°N 76.467°E |
| • ಎತ್ತರ | 1,160 m (3,810 ft) |
| ಮುಖಭಾಗ | ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ |
• ಸ್ಥಳ | ಕೇರಳ, ಭಾರತ |
• ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳು | 11°07′N 75°49′E / 11.117°N 75.817°E |
• ಎತ್ತರ | 0 m (0 ft) ಮೀ |
| ಉದ್ದ | 130 km (81 mi) |
ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಗಾತ್ರ | 1,122 km2 (433 sq mi) |
| ಹರಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣ | |
| • ಸ್ಥಳ | ನದೀಮುಖ |
| • ಸರಾಸರಿ | 36 m3/s (1,300 cu ft/s) |
ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ (ಕಡಲುಂಡಿಪುಳ) ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಮೂರು ಚಾಲಿಯಾರ್, ಭಾರತಪ್ಪುಳ ಮತ್ತು ತಿರೂರ್ ನದಿ.[೧] ಮಳೆಯಾಧಾರಿತ ಈ ನದಿಯು 130 kilometres (81 mi) ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.[೨] ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು ಕೇರಳದ ಆರನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿಯೂ ಆಗಿದೆ. ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು ಕರುವಾರಕುಂಡು, ತುವ್ವೂರು, ಮೇಲಾಟ್ಟೂರು, ಪಂದಿಕ್ಕಾಡ್, ಮಂಜೇರಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ, ಪನಕ್ಕಾಡ್, ಪರಪ್ಪೂರು, ವೆಂಗರ, ತಿರೂರಂಗಡಿ, ಪರಪ್ಪನಂಗಡಿ, ವಳ್ಳಿಕ್ಕುನ್ನು ಮೂಲಕ ಹಾದು, ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಳ್ಳಿಕ್ಕುನ್ನುನ ಕಡಲುಂಡಿ ನಗರಂನಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.[೩] ಇದು ಒಲಿಪ್ಪುಳ ನದಿ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.[೩] ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಮತ್ತು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.[೩] ಇದಕ್ಕೆ ಒಲಿಪ್ಪುಳ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳಿವೆ.[೩] ಒಲಿಪ್ಪುಳ ಮತ್ತು ವೆಳಿಯಾರ್ ಮೇಲಾಟ್ಟೂರು ಬಳಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯಾಗುತ್ತವೆ.[೩] ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು ಏರನಾಡ್ ಮತ್ತು ವಳ್ಳುವನಾಡ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.[೩] ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು 1274 ಚ.ಕಿ.ಮೀ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 120 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.[೪] ಚೇರ ರಾಜವಂಶದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಬಂದರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಟಿಂಡಿಸ್ ಬಂದರನ್ನು ಮುಝಿರಿಸ್ ನಂತರ, ಈ ನದಿಯ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಾದ ವಳ್ಳಿಕ್ಕುನ್ನು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.[೫] ಕಡಲುಂಡಿಪುಳ ನದಿಯು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವ ದ್ವೀಪಗಳ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.[೩] ಇಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 60 ಜಾತಿಯ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.[೬]
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಪ್ಪಾನ ದ ಲೇಖಕ ಪೂಂತಾನಂ ನಂಬೂದಿರಿ ಅವರು ಪೆರಿಂತಲ್ಮಣ್ಣ ಬಳಿಯ ಕೀಳಾಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.[೭][೮][೯]
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ವಲಿಯ ಕೊಯಿ ತಂಪುರಾನ್ (ಕೇರಳ ಕಾಳಿದಾಸ), ರಾಜ ರಾಜ ವರ್ಮ (ಕೇರಳ ಪಾಣಿನಿ) ಮತ್ತು ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮ (ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರ) ಇವರು ಪರಪ್ಪನಾಡ್ ರಾಜಮನೆತನದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದು, ಪರಪ್ಪನಂಗಡಿಯಿಂದ ಹರಿಪ್ಪಾಡ್, ಚಂಗನಾಶ್ಶೇರಿ, ಮಾವೇಲಿಕ್ಕರ ಮತ್ತು ಕಿಳಿಮಾನೂರಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು.[೧೦] ಪರಪ್ಪನಂಗಡಿಯು ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ.[೯] ದಿನಪತ್ರಿಕೆ "ದಿ ಹಿಂದೂ" ದ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ (1898 ರಿಂದ 1905) ಮತ್ತು "ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್" ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ದಿವಾನ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಕೊಳಿಶ್ಶೇರಿ ಕರುಣಾಕರ ಮೆನನ್ (1863–1922) ಸಹ ಪರಪ್ಪನಂಗಡಿಯವರಾಗಿದ್ದರು.[೧೧] ಒ. ಚಂದು ಮೆನನ್ ಅವರು ಪರಪ್ಪನಂಗಡಿ ಮುನ್ಸಿಫ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ "ಇಂದುಲೇಖಾ" ಮತ್ತು "ಶಾರದಾ" ವನ್ನು ಬರೆದರು. ಇಂದುಲೇಖಾ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಯೂ ಆಗಿದೆ.
ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯು ತನ್ನ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಅಳಿವೆ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, 125 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ ವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ—ಇದು ರಾಮ್ಸರ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ತಂಗುದಾಣವಾಗಿದೆ.[೧೨] ಈ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು ವಿಂಬ್ರೆಲ್, ಸ್ಯಾಂಡ್ಪೈಪರ್, ಹೆರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಕ್ರಾಬ್-ಪ್ಲೋವರ್ ಸೇರಿದಂತೆ 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಮತ್ತು ಕೆಸರು ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವ ಮತ್ತು ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.[೧೩] ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ನದೀತೀರ ವಲಯಗಳು ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ (ಅವಿಸೆನ್ನಿಯಾ ಅಫಿಷಿನಾಲಿಸ್ ಮತ್ತು ರೈಜೋಫೋರಾ ಮ್ಯೂಕ್ರೊನಾಟಾ), ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸುರಿನಾ ತೋಪುಗಳಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮಲ್ಲೆಟ್ ಮತ್ತು ಸೀಗಡಿಯಂತಹ ಮೀನು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ.[೧೪]
ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ನೀರು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಚಕ್ರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕರಾವಳಿ ಸವಕಳಿ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಬೆದರಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕೇರಳ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪರಿಸರ-ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನಿಯಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.[೧೫]
ಕಡಲುಂಡಿ ರೈಲು ಅಪಘಾತ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ ಕಡಲುಂಡಿ ರೈಲು ಹಳಿತಪ್ಪುವಿಕೆ ಈ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು-ಚೆನ್ನೈ ಮೇಲ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಮೂರು ಬೋಗಿಗಳು ನೀರಿಗೆ ಬಿದ್ದವು, 59 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು ಅಥವಾ ಕಾಣೆಯಾದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 300 ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಭಾರೀ ಮಳೆಯ ನಂತರ 140 ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಯ ಒಂದು ಕಂಬವು ನದಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರಿಂದ ಹಳಿತಪ್ಪುವಿಕೆ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತ ತನಿಖೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು, ಆದರೂ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ↑ "ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳು". Malappuram.net. Retrieved 13 October 2006.
- ↑ "ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ - ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು". ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ. Archived from the original on 2 November 2006. Retrieved 13 October 2006.
- 1 2 3 4 5 6 7 "ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳು". malappuram.nic.in. Retrieved 23 November 2019.
- ↑ NIC ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಾಲತಾಣ
- ↑ ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸದ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಎ. ಶ್ರೀಧರ ಮೆನನ್
- ↑ "ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ". keralaeverything.com. Retrieved 13 October 2006.
- ↑ I K K Menon. ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು. ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವಾಲಯ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. pp. 194–. ISBN 978-81-230-2188-1.
- ↑ ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ (1972). ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ - ಮಲಪ್ಪುರಂ (ಭಾಗ-ಸಿ) - 1971 (PDF). ತಿರುವನಂತಪುರಂ: ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ. p. 3.
- 1 2 ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ. ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ, ಮಲಪ್ಪುರಂ (PDF). ತಿರುವನಂತಪುರಂ: ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ.
- ↑ ವಿಶಾಖಂ ತಿರುನಾಳ್. [ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಸ್ಥಳ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ]: Duc. 2012. ISBN 978-613-9-12064-2. OCLC 940373421.
- ↑ ಕೆಲವು ಮದ್ರಾಸ್ ನಾಯಕರು. ಅಲಹಾಬಾದ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತ. 1922.
- ↑ "ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ". ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ. Retrieved 2025-11-02.
- ↑ "ಕಡಲುಂಡಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ". ಕೇರಳ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ. Retrieved 2025-11-02.
- ↑ "ಕಡಲುಂಡಿ ನದಿ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ". ಪರಿಸರ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಮಂಡಳಿ. Retrieved 2025-11-02.
- ↑ "ಪರಿಸರ-ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಿತಿಗಳು". ಕೇರಳ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ. Retrieved 2025-11-02.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
- "ಕೇರಳದ ನದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ". ಆಲ್ ಕೇರಳ ರಿವರ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್. Archived from the original on 16 ಜುಲೈ 2012. Retrieved 10 September 2009.