ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಔಪಚಾರಿಕ ಶಬ್ದಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭಾಷೆ)

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ

ಸತ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು (ಟ್ರೂತ್ ಕಂಡೀಷನ್ ಗಳು)

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಒಂದು ಭಾಷೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಾಗ ನಿಮಗೆ ಏನು ಗೊತ್ತು ಎಂಬುದು ಔಪಚಾರಿಕ ಶಬ್ದಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವಾಕ್ಯದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅದರ ಸತ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಆ ವಾಕ್ಯ ನಿಜವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಜಗತ್ತು ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಊಹೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, "ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಸ್ಮೋಕ್ಸ್" ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಾಕ್ಯದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು, ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಿಗರೇಟ್ ಸೇದಿದಾಗ ಅದು ನಿಜ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ . [] []

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಔಪಚಾರಿಕ ಶಬ್ದಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಧಾನಗಳು ಸತ್ಯ-ಸ್ಥಿತಿ (ಟ್ರೂತ್-ಕಂಡೀಷನ್) ಗಳಿಗಿಂತ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. [] ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ (ಇನ್ಕ್ವಿಸಿಟಿವ್) ಶಬ್ದಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಬ್ದಾರ್ಥ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವಾಕ್ಯದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅದು ಯಾವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು (ಅಂದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು) ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ "ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ, ಆದರೆ ಅವಳು ಕುಡಿಯುತ್ತಾಳೆಯೇ?" ಎಂಬುದು ಹಿಂದಿನ ಉದಾಹರಣೆಯಂತೆಯೇ ಸತ್ಯ-ಷರತ್ತುಬದ್ಧ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಾಳೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸಹ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. [] ಇತರ ವಿಧಾನಗಳು ಸತ್ಯದ ಷರತ್ತುಬದ್ಧತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಎಪಿಫಿನೋಮಿನಲ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಡೈನಾಮಿಕ್ ಸಿಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವಾಕ್ಯದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ ಅದು ಒಂದು ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಹೇಗೆ ನವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [] ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸೂಚನೆಗಳಾಗಿ ಪಿಯೆಟ್ರೋಸ್ಕಿ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. []

ಸಂಯೋಜನೆ (ಕಾಂಪೊಜ಼ಿಷನಾಲಿಟಿ)

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಔಪಚಾರಿಕ ಶಬ್ದಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜನೆಯ ತತ್ವವು ಮೂಲಭೂತ ಊಹೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ತತ್ವವು ಸಂಕೀರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ (ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಷ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಶನ್ ಗಳು)ಯ ಸೂಚನೆ (ಡಿನೊಟೇಶನ್)ಯು ಅದರ ಭಾಗಗಳ ಸೂಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, "ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಸ್ಮೋಕ್ಸ್" ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಾಕ್ಯದ ಸೂಚನೆಯು "ನ್ಯಾನ್ಸಿ"ಯ ಅರ್ಥ, "ಸ್ಮೋಕ್ಸ್" ನ ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಶಬ್ದಾರ್ಥದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ವಿಷಯಗಳ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಆಖ್ಯಾತ (ಪ್ರಿಡಿಕೇಟ್) ಗಳ ಅರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸರಳೀಕೃತ ಶಬ್ದಾರ್ಥ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ, "ನ್ಯಾನ್ಸಿ" ನ್ಯಾನ್ಸಿಯನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಈ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ "ಧೂಮಪಾನ" ಎಂಬುದು ಕೆಲವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ x ಅನ್ನು ವಾದವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು x ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಿದರೆ "true" ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. "ನ್ಯಾನ್ಸಿ" ಮತ್ತು "ಸ್ಮೋಕ್ಸ್" ಪದಗಳು ಫಂಕ್ಷನ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಶಬ್ದಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಿದರೆ, ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ನ್ಯಾನ್ಸಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ವಾಕ್ಯವು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನಿಜವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸುತ್ತದೆ. [] [] []

  1. Lewis, David (December 1970). "General Semantics". Synthese (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). 22 (1/2): 18–67. doi:10.1007/BF00413598.
  2. Irene Heim; Angelika Kratzer (1998). Semantics in generative grammar. Wiley-Blackwell. ISBN 978-0-631-19713-3.
  3. Stefano Predelli (2013). Meaning without truth. Oxford Scholarship. ISBN 9780199695638.
  4. Ciardelli, Ivano; Groenendijk, Jeroen; Roelofsen, Floris (2019). Inquisitive Semantics (PDF). Oxford University Press.
  5. Veltman, Frank (1996). "Defaults in Update Semantics" (PDF). Journal of Philosophical Logic. 25 (3). doi:10.1007/BF00248150.
  6. Paul Pietroski (2018). Conjoining meanings. Oxford University Press. ISBN 9780198812722.
  7. Irene Heim; Angelika Kratzer (1998). Semantics in generative grammar. Wiley-Blackwell. pp. 2–3, 14–22. ISBN 978-0-631-19713-3.
  8. Kroeger, Paul (2019). Analyzing Meaning. Language Science Press. pp. 217–219. ISBN 978-3-96110-136-8.
  9. Coppock, Elizabeth; Champollion, Lucas (2019). Invitation to Formal Semantics (PDF). Manuscript. p. 42.