ಇನಾಯತ್ ಖಾನ್ ನ ಸಾವು
| ಕಲಾವಿದ | ಬಾಲಚಂದ್ |
|---|---|
| ವರ್ಷ | 1618 |
| ಸ್ಥಳ | ಬೋಡ್ಲಿಯನ್ ಲೈಬ್ರರಿ |
'ಇನಾಯತ್ ಖಾನ್ ನ ಸಾವು' ಎಂಬುದು ಕಲಾವಿದ ಬಾಲಚಂದ್ ರಚಿಸಿದ ಮೊಘಲ್ ಚಿಕಣಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಹಾಂಗೀರ್ ನಿಯೋಜಿಸಿದರು.[೧]
ಹಿನ್ನೆಲೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ತನ್ನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಾದ ತುಜ್ಕ್-ಎ-ಜಹಂಗಿರಿ/ಜಹಂಗೀರ್ನಾಮದಲ್ಲಿ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಇನಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು "ನನ್ನ ಹತ್ತಿರದ ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು" ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಫೀಮು ಮತ್ತು ವೈನ್ಗೆ ವ್ಯಸನಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾದ ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅತಿಸಾರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳು ಸಹ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಇದರ ನಂತರ, ಅವರು ತೀವ್ರವಾದ ಹಸಿವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅವರು ಕ್ಯಾಚೆಕ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತು ಎಡಿಮಾ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲರಾದರು. ಖಾನ್ಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಹಕೀಮ್ (ಬಿರುದು) ಅನ್ನು ಆದೇಶಿಸಿದರೂ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ.[೧]
ಖಾನ್ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಊರಾದ ಆಗ್ರಾ ನಗರಕ್ಕೆ ತೆರಳಲು ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಿಂದ ಅನುಮತಿ ಕೋರಿದರು. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಮುಂದೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ಅದರಂತೆ, ಅವನನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು. ಖಾನ್ನ ಕೃಶ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಆಸ್ಥಾನ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅವನ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಖಾನ್ಗೆ ಧಿಕ್ರ್ ಅಥವಾ ದೇವರ ಸ್ಮರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದನು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ರಜೆ ನೀಡಿದನು. ಖಾನ್ ಮರುದಿನ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10, 1618 ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.[೨][೩][೪]
ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರವನ್ನು ಆಸ್ಥಾನ ಕಲಾವಿದ ಬಾಲಚಂದ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರದ ಮೇಲಿನ ಶಾಸನವು "ಆಸ್ಥಾನದ ಸೇವಕ ಬಾಲಚಂದ್ ಅವರ ಕೆಲಸ" ಎಂದು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.[೫] ಈ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ರೇಖಾಚಿತ್ರವು ಸಹ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಈಗ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಬೋಸ್ಟನ್.[೨][೬]
ವಿವರಣೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಇನಾಯತ್ ಖಾನ್ ಕೃಶ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಚಾಪೆ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾ, ಖಾಲಿ ಜಾಗವನ್ನು ಖಾಲಿ ಮುಖಭಾವದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ, ಆದರೆ ಅವನ ಮುಂಡವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಎರಡು ದಿಂಬುಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ದಿಂಬುಗಳಿಂದ ಆಸರೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಅವನ ತಲೆ, ಬೆನ್ನು, ಮೊಣಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಲೆ ದಿಂಬನ್ನು ಅವನ ಪಾದಗಳ ಕೆಳಗೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಖಾನ್ ತನ್ನ ಮುಂಡವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾ, ಆಸ್ಥಾನಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.[೧][೨][೬][೭] ಅವರು ತಮ್ಮ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಪಕ್ಕೆಲುಬಿನ ಗೂಡನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ತೆರೆದ ಕಡು ಹಸಿರು ಜಾಮಾ (ಕೋಟ್) ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲು ಕಟ್ಟಿದ ಡ್ರಾಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ನಿಂದ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ಸಾಲ್ಮನ್ ಬಣ್ಣದ ಸಲ್ವಾರ್ ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹಸಿರು ಟೋಪಿಯನ್ನು ಸಹ ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.[೨][೬][೭]
ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಗೋಡೆ ಇದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ದ್ವಾರ ಅದರ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡು ಗೂಡುಕಿಟಕಿಗಳಿವೆ.[೨]
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ↑ ೧.೦ ೧.೧ ೧.೨ Welch, Stuart Cary; N.Y.), Metropolitan Museum of Art (New York (1985). India: Art and Culture, 1300-1900 (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Metropolitan Museum of Art. ISBN 978-0-03-006114-1.
- ↑ ೨.೦ ೨.೧ ೨.೨ ೨.೩ ೨.೪ Smart, Ellen (1999). "The Death of Ināyat Khān by the Mughal Artist Bālchand". Artibus Asiae. 58 (3/4): 273–279. doi:10.2307/3250020. ISSN 0004-3648. JSTOR 3250020.
- ↑ C., A. (1923). "The Dying Man ('Inayat Khan)". Museum of Fine Arts Bulletin. 21 (126): 54. ISSN 0899-0344. JSTOR 4169870.
- ↑ Crill, Rosemary; Jariwala, Kapil (2010). The Indian Portrait, 1560-1860 (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Mapin Publishing Pvt Ltd. p. 82. ISBN 978-81-89995-37-9.
- ↑ Seyller, John (2011). "Balchand". Artibus Asiae. Supplementum. 48: 338. ISSN 1423-0526. JSTOR 23220236.
- ↑ ೬.೦ ೬.೧ ೬.೨ Goswamy, B. N. (2014). The Spirit of Indian Painting: Close Encounters with 101 Great Works, 1100-1900 (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Penguin Books. ISBN 978-0-670-08657-3.
- ↑ ೭.೦ ೭.೧ Balabanlilar, Lisa (2020-04-16). The Emperor Jahangir: Power and Kingship in Mughal India (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Bloomsbury Publishing. pp. 153–154. ISBN 978-1-83860-044-0.