ಇಂದಿರಾನಾ ಲೀಥೀ

Leith's leaping frog ಇಂದಿರಾನಾ ಲೀಥೀ
Female Indirana leithii from Matheran
Conservation status
Least Concern  (IUCN 3.1)
Scientific classification
Unrecognized taxon (fix):	ಇಂದಿರಾನಾ
Species:	ಇ. ಲೀಥೀ
Binomial name
ಇಂದಿರಾನಾ ಲೀಥೀ (Boulenger, 1888)
Synonyms
Rana leithii Boulenger, 1888 Ranixalus leithii (Boulenger, 1888)

ಲೀಥ್‌ನ ಜಿಗಿಯುವ ಕಪ್ಪೆ
Indirana leithii ಮಾದರಿ ಮಾಥೆರಾನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹೆಣ್ಣು Indirana leithii ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ ಕನಿಷ್ಠ ಕಾಳಜಿಯ ಅಗತ್ಯ (IUCN 3.1) ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಜಾಲ ವಂಶ ಕಶೇರುಕಧಾರಿ ವರ್ಗ ಉಭಯಚರ ಗಣ ಅನು್ರಾ ಕುಟುಂಬ ರಾನಿಕ್ಸಾಲಿಡೆ ಕುಲ ಇಂದಿರಾನಾ ಪ್ರಭೇದ I. leithii ದ್ವಿನಾಮ ಪದ್ಧತಿಯ ಹೆಸರು Indirana leithii (ಜಾರ್ಜ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಬೌಲಿಂಗರ್, 1888) ಪರ್ಯಾಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರುಗಳು

ಇಂದಿರಾನಾ ಲೀಥೀ Indirana leithii (ಲೀಥ್‌ನ ಜಿಗಿಯುವ ಕಪ್ಪೆ, ಲೀಥ್‌ನ ಕಪ್ಪೆ, ಬೌಲಿಂಗರ್‌ನ ಕಂದು ಕಪ್ಪೆ, ಮಾಥೆರಾನ್ ಜಿಗಿಯುವ ಕಪ್ಪೆ, ಅಥವಾ ಮಾಥೆರಾನ್ ಭಾರತೀಯ ಕಪ್ಪೆ) ಎಂಬುದು ರಾನಿಕ್ಸಾಲಿಡೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕಪ್ಪೆ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದರ ವಾಸಸ್ಥಳವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ದಾಖಲಿಸಲಾದ ಕಪ್ಪೆಗಳು ಬೇರೆ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.

leithii ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದ ಹೆಸರು ಆಂಡ್ರೂ ಹೆಂಡರ್ಸನ್ ಲೀಥ್ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದ ವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

ವಿವರಣೆ

ವಯಸ್ಕ ಗಂಡು ಕಪ್ಪೆಗಳು ಮೂತಿಯ ತುದಿಯಿಂದ ದೇಹದ ಹಿಂಭಾಗದವರೆಗೆ ೧೯–೨೯ ಮಿಮೀ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕ ಹೆಣ್ಣು ಕಪ್ಪೆಗಳು ೨೪–೩೬ ಮಿಮೀ ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ. ಕಿವಿತಮಟೆಯು ಕಣ್ಣಿನ ವ್ಯಾಸದ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಭುಜದವರೆಗೆ ಬಲವಾದ ಕಿವಿತಮಟೆ ಮೇಲಿನ ಚರ್ಮದ ಮಡಿಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಚಕ್ರಾಕಾರದ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾಗಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳು ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಜಾಲದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಬೆನ್ನಿನ ಚರ್ಮವು ಒರಟಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಚರ್ಮದ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಕಂದುಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಅನೇಕ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡ ಪಟ್ಟೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಹೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗ ಬಿಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಗಂಟಲಿನ ಭಾಗವು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಸಣ್ಣ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಜಾರ್ಜ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಬೌಲಿಂಗರ್ ಅವರ ಫಾನಾ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೃತಿಯಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ:

ವೋಮರಿನ್ ಹಲ್ಲುಗಳು ಎರಡು ಓರೆಯಾದ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿದ್ದು, ಕೋಆನೆಗಳ ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂದೆ ಇರುತ್ತವೆ. ನಾಲಿಗೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹೊರಚಾಚಿರುವ ಮೊನಚಾದ ಪ್ಯಾಪಿಲ್ಲಾ ಇರುತ್ತದೆ. ತಲೆಯು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಮೂತಿ ಮೊಂಡಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೂಗಿನ ರಂಧ್ರವು ಕಣ್ಣಿಗಿಂತ ಮೂತಿಯ ತುದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವು ಮೇಲಿನ ಕಣ್ಣಿನ ರೆಪ್ಪೆಯ ಅಗಲಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಿವಿತಮಟೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ಕಣ್ಣಿನ ವ್ಯಾಸದ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

ಬೆರಳುಗಳು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಮೊದಲ ಬೆರಳು ಎರಡನೆಯ ಬೆರಳಿನಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳು ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಜಾಲದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ತುದಿಗಳು ಸಣ್ಣದಾದರೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರುವ ಚಕ್ರಾಕಾರದ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಚರ್ಮದ ಕೆಳಗಿನ ಸಣ್ಣ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಣ್ಣ, ಅಂಡಾಕಾರದ ಮೆಟಾಟಾರ್ಸಲ್ ಗುಳ್ಳೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಟಾರ್ಸಲ್ ಮಡಿಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಬೆನ್ನಿನ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ, ಚದುರಿದ ಉದ್ದನೆಯ ನರಹುಲಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಭುಜದವರೆಗೆ ಬಲವಾದ ಮಡಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಕಂದುಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಸಣ್ಣ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಅಡ್ಡ ಪಟ್ಟೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಳಭಾಗ ಬಿಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಗಂಟಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಮೂತಿಯ ತುದಿಯಿಂದ ದೇಹದ ಹಿಂಭಾಗದವರೆಗೆ ಉದ್ದವು ೧.೨೫ ಇಂಚುಗಳಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

ಈ ಕಪ್ಪೆಗೆ ಮಾನವನಿಗೆ ಕೇಳಿಸುವ ಶ್ರವಣ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕೂಗು ಇಲ್ಲ.

ವಾಸಸ್ಥಳ

ಈ ಕಪ್ಪೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಭೂವಾಸಿ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದ್ದು, ಬಸಾಲ್ಟ್ ಬಂಡೆಗಳಿರುವ ಸದಾಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಅರೆ-ಸದಾಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹೊಳೆಗಳ ಸಮೀಪದ ನೆಲದಲ್ಲಿ, ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಬಿರುಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಉದುರಿದ ಎಲೆಗಳ ಪದರದಲ್ಲಿ ಈ ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೨೫ ರಿಂದ ೧೩೨೯ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಪ್ಪೆಗಳು ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟುಗೂಡುತ್ತವೆ. ಕಪ್ಪೆಯು ಒದ್ದೆಯಾದ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಬಂಡೆಗಳ ಬಿರುಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ಗೊದರುಗಳು ತಮ್ಮ ಬಾಯಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಬಂಡೆಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿ ಪಾಚಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಗೊದರುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಲಚರಗಳಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ಅರೆ-ಜಲಚರಗಳು. ಇತರ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಗೊದರುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇವುಗಳ ಹಿಂಬದಿ ಕಾಲುಗಳು ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.

ಈ ಕಪ್ಪೆಯ ವಾಸಸ್ಥಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ:

• ಭೀಮಾಶಂಕರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ
• ಕಲ್ಸುಬಾಯಿ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರಗಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ
• ತಮ್ಹಿಣಿ–ಸುಧಾಗಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ
• ಫಣಸದ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ
• ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ
• ವಾನ್ಸ್ದಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಆಹಾರ

ವಯಸ್ಕ ಕಪ್ಪೆಗಳು ಇರುವೆಗಳು, ಕೀಟಗಳ ಲಾರ್ವಾಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಮಿಪ್ಟೆರಾ ವರ್ಗದ ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಗೊದರುಗಳು ಪಾಚಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.

ಅಪಾಯಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕಪ್ಪೆ ಪ್ರಭೇದವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಳಿವಿನ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಾಸಸ್ಥಳ ನಷ್ಟದಿಂದ ಕೆಲವು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭೂಕುಸಿತ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಬಳಸುವ ಶಾಟ್‌ಕ್ರೀಟ್ ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಪ್ಪೆಗಳ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಬಿರುಕುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಈ ಕಪ್ಪೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಬಹುದು. ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮರಗಳ ಕಡಿತವೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಕೂಡ ಈ ಕಪ್ಪೆಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ಕಪ್ಪೆಗಳು ಒಣಗಿ ಸತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಕಪ್ಪೆಯ ಮೇಲೆ Batrachochytrium dendrobatidis ಎಂಬ ಶಿಲೀಂಧ್ರವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಶಿಲೀಂಧ್ರದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗಗ್ರಸ್ತತೆ ಅಥವಾ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ನಿಖರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ. Batrachochytrium dendrobatidis ಎಂಬ ಶಿಲೀಂಧ್ರವು ಕೈಟ್ರಿಡಿಯೋಮೈಕೋಸಿಸ್ ಎಂಬ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.