ಅಕಿ ಕಿಟಿ

ಅಕಿ ಕಿಟಿ

ಹೀಗೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ	Akikiti, Sümi kick fighting
ಗಮನ	ಒದೆಯುವುದು, blocking
ಗಡಸುತನ	ಅರೆ ಸಂಪರ್ಕ
ಮೂಲ ದೇಶ	ಭಾರತ
ನಿರ್ಮಾತೃ	[[ಸುಮಿ ನಾಗ]] ಜನರು
ಒಲಂಪಿಕ್ ಆಟಗಳು	ಇಲ್ಲ

ಅಕಿ ಕಿಟಿ ಕಾಲುಗಳ ಪಾದದ ಮೇಲೆ ಒದೆಯುವುದು ಮತ್ತು ತಡೆಯುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅರೆ-ಸಂಪರ್ಕ ಯುದ್ಧ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಸುಮಿ ನಾಗಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದೆ. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಸ್ಥಳದ ಒಳಗೆ ಆಡಲ್ಪಡುವ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಹೋರಾಟಗಾರರ ನಡುವೆ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಮೊಣಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಕೈಗಳಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಆಟದ ವಲಯದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವುದು ಇದರ ಗೆಲುವಿನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ

ಅಕಿ ಕಿಟಿ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ ಪರ್ವತಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಮುಖ್ಯ ಬೇಟೆಗಾರರಾದ ಸುಮಿ ನಾಗಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಮೂಲತಃ, ಇದು ಕೇವಲ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ, ಗೌರವವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಅಥವಾ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸದೆ ಬುಡಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರ ನಡುವೆ "ವ್ಯಾಜ್ಯ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುವ" ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜಾನ್ ಹೆನ್ರಿ ಹಟ್ಟನ್ ಬರೆದ ದಿ ಸೆಮಾ ನಾಗಾಸ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅಕಿ ಕಿಟಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಕಿ ಕಿಟಿ ಎಂದರೆ "ಒದೆಯುವ ಹೋರಾಟ" ಎಂದರ್ಥ.

ಕ್ರೀಡೆ

ಅಕಿ ಕಿಟಿಯಲ್ಲಿ, ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಮತ್ತು ತಡೆಯಲು ಪಾದದ ಅಡಿ ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಎಳೆಯಲಾದ ವೃತ್ತದ ಒಳಗೆ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರೆ ಸಂಪರ್ಕ ಆಟದ ಉದ್ದೇಶವು ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಮೊಣಕಾಲಿಗೆ ಬೀಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅವನನ್ನು ವೃತ್ತದಿಂದ ಹೊರಹಾಕುವುದು. ಮುಂಭಾಗದ ಒದೆತಗಳು ಅಥವಾ ಜಿಗಿತದ ಮುಂಭಾಗದ ಒದೆತಗಳನ್ನು ಎದುರಾಳಿಯ ಸೊಂಟ, ಬದಿ ಅಥವಾ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತರಬೇತಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಹೋರಾಟಗಾರರಿಗೆ ತ್ರಾಣ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ತರಬೇತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಆಟವಾಗಿದ್ದು, ತಜ್ಞರೊಬ್ಬರು ಬಯಸಿದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಕಿರಿಯರನ್ನು ಸವಾಲು ಮಾಡಬಹುದು. ಆಟದ ನಿಯಮವು ಎದುರಾಳಿಯು ಕೆಳಗಿಳಿದ ನಂತರ ಅವನನ್ನು ಒದೆಯುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಬೆರಳಿನಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೂ ಆಟವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಆಧುನಿಕ ಅಭ್ಯಾಸ

ಕಲೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಅಫುಯೆಮಿ ಅಕಿಕಿಟಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಆಟವನ್ನು ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ, ನವೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಪುಘೋಬೊಟೊದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಥುವುನಿ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಥುವುನಿ ಅಕಿಕಿಟಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‍ಶಿಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಕಿ ಕಿಟಿಯು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಮೂರು ಸುತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೈ ಬಳಸುವುದು ತಪ್ಪು. ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಕಿಸಾಮಾ ಹೆರಿಟೇಜ್ ವಿಲೇಜ್‍ನ ಹಾರ್ನ್‍ಬಿಲ್ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅಕಿ ಕಿಟಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.

೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ, ಇದು ಬಿಬಿಸಿ ಥ್ರೀ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಲಾಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‍ನ ಸರಣಿ ೧ರ ನಾಲ್ಕನೇ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಸುಮಿ ಕಿಕ್ ಫೈಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆರು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಬುಡಕಟ್ಟು ಚಾಂಪಿಯನ್ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತರು.

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ

• ಕಿಕ್ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್
• ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಾಗಾ ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ
• ಟೇಕ್ಯೋನ್
• ಟೇಕ್ವಾಂಡೋ