ಅಂತರ್‌ಚತುರ್ಥಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ

ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅಂತರ್‌ಚತುರ್ಥಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಎಂದರೆ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚೆದರಿಕೆಯ ಮಾನ, ಅಂದರೆ ದತ್ತಾಂಶದ ಹರಡಿಕೆ.

ಚತುರ್ಥಕ ವಿಚಲನೆ ಅಥವಾ ಅರೆ ಅಂತರ್‌ಚತುರ್ಥಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅಂತರ್‌ಚತುರ್ಥಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅರ್ಧವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಚತುರ್ಥಕ ವಿಚಲನೆಯು ಹಲವಾರು ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಬೆಲೆಗಳ ಮಧ್ಯಮವನ್ನು (ಮೀನ್) ಕುರಿತಂತೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಲೆಗಳ ಚದರಿಕೆಯನ್ನು (ಡಿಸ್ಪರ್ಶನ್) ಅಳತೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ಮಾನಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು (ಕ್ವಾರ್ಟೈಲ್ ಡೀವಿಯೇಷನ್).

ಉದಾಹರಣೆ

ಉದಾಹರಣೆಗೆ A ಮತ್ತು B ಎನ್ನುವ ಇಬ್ಬರು ಆಟಗಾರರು 10 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಓಟಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೆಂದು ಭಾವಿಸೋಣ:

A	40	14	77	55	69	73	62	42	38	30
B	29	32	1	60	71	109	96	83	4	15

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನ ಸರಾಸರಿ ಓಟ 50. ಆದರೆ A ಯ ಗಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುಸಂಗತ; B ಯದಾದರೋ ಅಡ್ಡೇಟು ಹೊಡೆದಂತೆ ಯದ್ವಾತದ್ವಾ.  A ಗಳಿಸಿದ ಓಟಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ 30 ರಿಂದ 77 ರ ವರೆಗಿದೆ: B ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ 1 ರಿಂದ 109 ರ ವರೆಗಿದೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಕನಿಷ್ಠತಮ ಬೆಲೆಗಳನ್ನೂ, ಗರಿಷ್ಠತಮ ಬೆಲೆಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಉಳಿಯುವ ಭಾಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಇದರ ಮೇಲೆ ಎರಡು ತುದಿಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಲಂಶದಷ್ಟನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕೋಣ. ಅಂದರೆ ಕನಿಷ್ಠತಮ ಎರಡು ಬೆಲೆಗಳನ್ನೂ, ಗರಿಷ್ಠತಮ ಎರಡು ಬೆಲೆಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಆಗ A ಯ ಓಟಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ 38 ರಿಂದ 60 ರವರೆಗೂ, B ಯ ಓಟಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ 15 ರಿಂದ 83 ರವರೆಗೂ ಇರುವುದು. ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅಳತೆಗೋಲಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಚ್ಚಾ ಪದ್ಧತಿ. ಇದನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಚತುರ್ಥಕ ವಿಚಲನೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ.