ಸರ್ಪಗಂಧ

? ಸರ್ಪಗಂಧ
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಂಗಡಣೆ
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ: ಸಸ್ಯ ವಿಭಾಗ: ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳು ತರಗತಿ: ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಪ್ಸಿಡ ವರ್ಗ: ಜೆಂಟಿಯಾನೆಲ್ಸ್ ಕುಟುಂಬ: ಅಪೊಸಿನಾಸಿಯೆ(Apocynaceae) ಪ್ರಜಾತಿ: ರೌವೋಲ್ಫಿಯ(Rauwolfia) ಜಾತಿ: R. serpentina
ದ್ವಿಪದಿ ನಾಮ
'''ರೌವೋಲ್ಫಿಯ ಸರ್ ಪೆಂಟಿನ''' (L.) Benth. ex Kurz

ಸರ್ಪಗಂಧ (Serpent wood)ಒಂದು ಔಷದೀಯ ಸಸ್ಯ.ಇದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಸ್ಯ.ಉಜ್ವಲ ಹಸಿರಿನ ಹೊಳಪಿನ ಎಲೆಗಳು.ಕೆಂಪು ಪುಷ್ಪ ಪತ್ರದ ಬಿಳಿಛಾಯೆಯ ಹೂಗಳು.ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತೇವ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಹಾಗೂ ಮಿಶ್ರಪರ್ಣಪಾತಿ ಅರಣ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವುದು.ಇದುಚೀನಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಔಷದೀಯ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಹಿಮಾಲಯ ಶ್ರೇಣಿ,ನೇಪಾಳ,ಶ್ರೀಲಂಕಾ,ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ

ಇದು ಅಪೊಸಿನಾಸಿಯೆ(Apocynaceae)ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿದೆ.ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ರೌವೋಲ್ಫಿಯ ಸರ್ ಪೆಂಟಿನ(Rauwolfia Serpentina).ತುಳು ಬಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗರುಡಪಾತಾಳ,ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪಾತಾಳಗಂಧಿ,ಹಡಕಿ,ಸರ್ಪಾಕ್ಷಿ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರೂ ಇದೆ.

ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು

ಇದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಸ್ಯ.ಉಜ್ವಲ ಹಸಿರಿನ ಹೊಳಪಿನ ಎಲೆಗಳು.ಕೆಂಪು ಪುಷ್ಪ ಪತ್ರದ ಬಿಳಿಛಾಯೆಯ ಹೂಗಳು.ಇದರ ಬೇರು ಔಷದೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸರ್ಪಗಂಧ

ಉಪಯೋಗಗಳು

ಇದರ ಬೇರಿನಲ್ಲಿ ರಿಸರ್ಪಿನ್ (reserpine)ಎಂಬ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರವಿದ್ದು,ಆಯುರ್ವೇದ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಹಾವಿನ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಔಷಧವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ರಕ್ತದೊತ್ತಡ,ರೋಗ ಭ್ರಾಂತಿ(Hypochondria)ಇವುಗಳ ಉಪಶಮನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಔಷಧ.ಶಾಮಕ(Sedetive)ವಾಗಿ ಕೂಡಾ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ವೈದ್ಯ ಪದ್ದತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು

೧.ವನಸಿರಿ:ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ. ೨.www.organoindia.org

ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕಗಳು

• [http://www.flickr.com/search/?ss=2&ct=6&w=all&q=Rauwolfia+serpentina&m=text Rauwolfia serpentina photos