ತುಳು
| ತುಳು () | |
|---|---|
| ಬಳಕೆ: | ಭಾರತ |
| ಪ್ರದೇಶ: | ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕೇರಳ |
| ಬಳಸುವ ಜನಸ೦ಖ್ಯೆ: | ೧,೯೪೯,೦೦೦ (೧೯೯೭ ಗಣತಿ) |
| Genetic classification: | |
| ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಾನಮಾನ | |
| ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ: | ಭಾರತ |
| ಮೇಲ್ವಿಚಾರ ನಡೆಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: | |
| ಭಾಷಾ ಕೋಡ್ | |
| ISO 639-1 | |
| ISO 639-2 | |
| SIL | |
| ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ: ಭಾಷೆಗಳು | |
ಭಾರತ ದೇಶದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಹಾಗು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆ. ತುಳು ಮಾತಾಡುವವರನ್ನು ತುಳುವರು (ಅಥವಾ ತುಳುವಲ್ಲಿ ತುಳುವೆರು )ಎ೦ದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಭಾಷೆಗೆ ಹಿಂದೆ ಸ್ವಂತ ಲಿಪಿಯಿತ್ತಾದರೂ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅದರ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲವಾಗಿದೆ.ಈ ಲಿಪಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವವರು ಈಗ ಕಡಿಮೆ. ಪುರಾತನ ತುಳುಲಿಪಿ ಮಲಯಾಳಂ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.ಪ್ರಸ್ತುತ ತುಳುಭಾಷೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಇದು ಪಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.ತುಳುವನ್ನು ತಮಿಳಿನಷ್ಟೇ ಪುರಾತನ ಭಾಷೆ ಎ೦ದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ತುಳುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಕೃತಿಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿ೦ದ ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯನ್ನು ಅ೦ದಾಜು ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ.
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಹುಪಾಲು (ಬ್ರಹ್ಮಾವರದವರೆಗೂ) ಜನರು ತುಳು ಭಾಷೆ ಮಾತಾಡುವುದರಿಂದ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ತುಳುನಾಡು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೂ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂಬೈ ಪಟ್ಟಣ, ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತುಳುವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು ೨ ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ತುಳು ಭಾಷೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಪರಿವಿಡಿ |
[ಬದಲಾಯಿಸಿ] ಪ್ರಮುಖ ಬರಹಗಳು:
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ತುಳು ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ 'ಭಾಗವತ'ವನ್ನು(ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ) ಬರೆದಿರುವ ಆಧಾರವಿದೆ. ಮಂದಾರ ಕೇಶವ ಭಟ್ ಎಂಬ ಸಾಹಿತಿ 'ಮಂದಾರ ರಾಮಾಯಣ' ಎಂಬ ಆಧುನಿಕ ತುಳು ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ನಂತರ ಬರೆದಿರುವ ಮಹನನೀಯರಲ್ಲಿ ಅ.ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ, ಕೆದಂಬಾಡಿ ಜತ್ತಪ್ಪ ರೈ, ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಂಞಣ್ಣ ರೈ, ಡಾ.ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ,ಪ್ರೊ.ಬಿ.ಎ.ವಿವೇಕ್ ರೈ, ಪ್ರೊ.ಚಿನ್ನಪ್ಪಗೌಡ, ಡಾ.ಶಿವರಾಮಶೆಟ್ಟಿ, ಪ್ರೊ. ಅಭಯಕುಮಾರ್, ಶ್ರೀಮತಿ ಜಾನಕಿ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ,ನಾ.ದಾಮೋದರ ಶೆಟ್ಟಿ, ಡಾ.ಮಾಧವ ಪೆರಾಜೆ, ಡಾ.ಮಹಾಲಿಂಗ ಭಟ್, ಶ್ರೀ ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರುಮಾರ್ಗ ಪ್ರಮುಖರು.
[ಬದಲಾಯಿಸಿ] ತುಳು ಭಾಷೆ
ತುಳು ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದಿ೦ದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮಾತನಾಡುವ ಶೈಲಿಯು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾತನಾಡುವ ಶೈಲಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ತುಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ೪ ವಿಧವಾಗಿ ವಿ೦ಗಡನೆ ಮಾಡಬಹುದು - ಶಿವಳ್ಳಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ, ಜೈನ, ಹಾಗೂ ಬುಡಕಟ್ಟು.
ಶಿವಳ್ಳಿ
ತುಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಾತಾಡುವ ಶೈಲಿ
ಜೈನ
ಉತ್ತರ ತುಳುನಾಡಿನ ಜೈನರು ಮಾತಾಡುವ ಶೈಲಿ
ಸಾಮಾನ್ಯ
ತುಳುನಾಡಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಮಾತಾಡುವ ಶೈಲಿ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ, ಕಲೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುಲಾಗುತ್ತದೆ
ಬುಡಕಟ್ಟು
ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜನರು ಮಾತಾಡುವ ಶೈಲಿ. ಈ ಶೈಲಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ತು೦ಬಾ ಹೋಲುತ್ತದೆ.
[ಬದಲಾಯಿಸಿ] ತುಳುನಾಡು
ಮಲಯಾಳ೦ ಕೃತಿ ಕೇರಲಳೊತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಗಮ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ತುಳುನಾಡಿನ ವಿಸ್ತಾರವು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಚ೦ದ್ರಗಿರಿ ನದಿಯಿ೦ದ (ಈಗಿನ ಕೇರಳ) ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಗೋಕರ್ಣದವರೆಗೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಈಗಿನ ತುಳುನಾಡು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಉಡುಪಿ (ಕು೦ದಾಪುರ ತಾಲೂಕು ಬಿಟ್ಟು) ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮು೦ಬಾಯಿ ಹಾಗೂ ಥಾಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ತುಳುವರು ಇದ್ದಾರೆ.
[ಬದಲಾಯಿಸಿ] ತುಳು ಲಿಪಿ
ತುಳು ಭಾಷೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಹೊ೦ದಿತ್ತಾದರೂ ಈಗ ಈ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ತು೦ಬಾ ಕಡಿಮೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳು - ತುಳು ಲಿಪಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದಕಾರಣ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಲಿಪಿ ಬಾರದೇ ಉಳಿಯಿತು. ಇಂದಿಗೂ ಮಲೆಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಲಿಪಿಯು ಮೂಲತ: ತುಳುವಿನದ್ದು ಎಂಬ ವಾದವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನವೆಂಬಂತೆ ಮಲೆಯಾಳಂ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತೀಕಿರಿಯ ಭಾಷೆ. ಹಾಗಾಗಿ ತುಳುವಿನ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಬಳಸುತ್ತಲಿರಬಹುದು.
"ತುಳು ಸಿನಿಮಾ"
೧೯೭೧ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ತುಳು ಸಿನಿಮಾಲೋಕ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾಗಿ ಮೊದಲ ತುಳು ಸಿನಿಮಾ "ಎನ್ನ ತಂಗಡಿ"ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.ಮುಂದೆ ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦ ಸಿನಿಮಾಗಳು ತಯಾರಾದವು.
೧) ಎನ್ನ ತಂಗಡಿ.
೨) ದಾರೆದ ಬುಡೆದಿ.
೩) ಪಗೆತ್ತ ಪುಗೆ.
೪) ಬಿಸತ್ತಿ ಬಾಬು.
೫) ಉಡಲ್ದ ತುಡರ್.
೬) ಕೋಟಿ-ಚೆನ್ನಯ.
೭) ಕಾಸ್ದಾಯೆ ಕಂಡನಿ.
೮) ಯಾನ್ ಸನ್ಯಾಸಿ ಆಪೆ.
೯) ಏರ್ ಮಲ್ತಿನ ತಪ್ಪು.
೧೦) ಬಯ್ಯ ಮಲ್ಲಿಗೆ.
೧೧) ಸಾವಿರೋಡೋರ್ತಿ ಸಾವಿತ್ರಿ.
೧೨) ನ್ಯಾಯೋಗು ಜಿಂದಾಬಾದ್.
೧೩) ತುಳುನಾಡ ಸಿರಿ .
೧೪) ಬೊಳ್ಳಿದೋಟ.
೧೫) ಸಂಗಮ ಸಾಕ್ಷಿ.
೧೬) ಕರಿಯಣಿ ಕಟ್ಟಂದಿ ಕಂಡನಿ.
೧೭) ನ್ಯಾಯೋಗಾದ್ ಎನ್ನ ಬದುಕ್.
೧೮) ಬಾಗ್ಯವಂತೆದಿ.
೧೯) ಬದ್ಕರೆ ಬುಡ್ಲೆ.
೨೦) ದಾರೆದ ಸೀರೆ .
೨೧) ಪೆಟ್ಟಾಯಿ ಪಿಲಿ.
೨೨) ಬದುಕೊಂಜಿ ಕಬಿತೆ.
೨೩) ಸತ್ಯ ಓಲುಂಡು.
೨೪) ರಾತ್ರೆ ಪಗೆಲ್.
೨೫) ಬಂಗಾರ್ ಪಟ್ಲೆರ್.
೨೬) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-೮.
೨೭) ಬದ್ಕುದ ಬಿಲೆ.
೨೮) ಮಾರಿ ಬಲೆ .
೨೯) ಕಾಲ.
೩೦) ಒಂತೆ ಎಜ್ಜೆಸ್ಟ್ ಮಲ್ಪಿ.
೩೧) ತುಡರ್.
೩೨) ಕೋಟಿ-ಚೆನ್ನಯ -೨.
೩೩) ಕಡಲ ಮಗೆ .
೩೪) ಬಿರ್ಸೆ..
೩೫) ದೇವೆರ್.
೩೬) ಕಂಚಿಲ್ದ ಬಾಲೆ.
೩೭) ಒರಿಯರ್ದೊರಿ ಅಸಲ್.
ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗದಿರುವ ಸಿನಿಮಾಗಳು ೪
೧) ನಮ್ಮ ಭಾಗ್ಯ
೨) ಸರ್ಪ ಸಂಕಲೆ
೩) ನಿರೆಲ್
೪) ಬಂಗಾರ್ದ ಕುರಲ್.
[ಬದಲಾಯಿಸಿ] ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನ
ತುಳುವಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸ, ಐತಿಹ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವ ಹಲವು ಯಕ್ಷಗಾನಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕರಾವಳಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳಗಳು ಬಯಲಾಟದ ಮೂಲಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತವೆ.
[ಬದಲಾಯಿಸಿ] ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ
ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಟೆಸ್ಟ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಆಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಉತ್ಸಾಹಿ ಲೇಖಕರು ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸ ಬೇಕಾಗಿದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಕೊಂಡಿಗೆ ಗೆ ಬೇಟಿಕೊಟ್ಟು ಭಾಷೆ ಬೆಳೆಸಲು ಸಹಕರಿಸಿ. [೧]
[ಬದಲಾಯಿಸಿ] ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕ
Mangalore ಕುಡ್ಲ(Facebook Page)
Mangalore ಕುಡ್ಲ(Youtube Channel)