ಕೂಡ್ಲಿಗಿ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು: ಸಂಚರಣೆ, ಹುಡುಕು
ಕೂಡ್ಲಿಗಿ
India-locator-map-blank.svg
Red pog.svg
ಕೂಡ್ಲಿಗಿ
ರಾಜ್ಯ
 - ಜಿಲ್ಲೆ
ಕರ್ನಾಟಕ
 - ಬಳ್ಳಾರಿ
ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳು 14.9° N 76.38° E
ವಿಸ್ತಾರ
 - ಎತ್ತರ
 km²
 - 596 ಮೀ.
ಸಮಯ ವಲಯ IST (UTC+5:30)
ಜನಸಂಖ್ಯೆ (2001)
 - ಸಾಂದ್ರತೆ
21,855
 - /ಚದರ ಕಿ.ಮಿ.

ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ಕರ್ನಾಟಕಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ಪಟ್ಟಣ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ, ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಸ್ಥಳ.ಕೂಡ್ಲಿಗಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತ ಬಂದಾಗ ಮೌರ್ಯರು, ಶಾತವಾಹನರು, ಪಲ್ಲವರು, ಕದಂಬರು, ಚಾಳುಕ್ಯರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಈ ಭಾಗ ಒಳಪಟ್ಟದ್ದೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಅವರ ಸಾಮಂತರಾದ ಗಂಗರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ನಂತರ ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರು, ಹೈದರಾಲಿ, ಟಿಪ್ಪೂಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆ. ನಂತರ ಬ್ರಿಟೀಶರ ಅಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ೧೯೫೩ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಯಿತು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ್ಲಿಗಿಯ ಪಾತ್ರ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಜನತೆಯದೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಿದೆ. ಅನೇಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಈ ಮಹಾನ್ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಗಳಾದರು. ಕೊಟ್ಟೂರಿನ ಗೊರ್ಲಿ ಶರಣಪ್ಪನವರು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಕೊಟ್ಟೂರು ವ್ಯಾಯಾಮ ಶಾಲೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ೧೯೪೨ರ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದುದರಲ್ಲಿ ಬಣಕಾರ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಪ್ಪ, ಸುತ್ರಾವೆ ಗೋವಿಂದರಾವ್, ಗೊರ್ಲಿ ಶರಣಪ್ಪ, ಕೆಲಸಿಗರ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ, ಪರಶುರಾಮಪ್ಪ, ಅಡವಿಗೌಡ, ಯಲಿಗಾರ ಅಜ್ಜಯ್ಯ, ಸಿರಿಗೆರೆ ರಾಮಶೆಟ್ಟಿ, ಡಾ.ನಂಜಪ್ಪ, ಉಜ್ಜಿನಿ ಸಿದ್ದನಗೌಡ, ಅಯ್ಯನಹಳ್ಳಿ ಕೊಟ್ರಯ್ಯ, ಉಜ್ಜಿನಿ ಮರುಳನಗೌಡ, ಗೂಳೆಪ್ಪ, ರಾಟೆ ರುದ್ರಪ್ಪ, ಹಾರಕಬಾವಿ ಬಸಯ್ಯ, ಮುಂತಾದವರು ಪ್ರಮುಖರು. ದಿ.ಸುಮಿತ್ರಪ್ಪ ಎಂಬ ಹೋರಾಟಗಾರರು ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಶ್ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದವರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭೂಗತರಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಕೂಡ್ಲಿಗಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸರ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ತಾಲೂಕು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಉಳಿದಂತೆ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಂಪು-ಬಿಳಿ ಮಿಶ್ರಿತವಾದ ಮಣ್ಣನ್ನೂ ಭೂಮಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿದ್ದು, ಚಳಿಗಾಲ ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದಂತೆ ಉಷ್ಣತೆ ಹೆಚ್ಚು. ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳೆಂದರೆ ಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ನವಣೆ, ನೆಲಗಡಲೆ, ಹತ್ತಿ, ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು, ನೀರಿನ ಆಶ್ರಯವಿರುವಕಡೆ ಭತ್ತ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಈರುಳ್ಳಿ, ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ತಾಲೂಕು ಅನೇಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶ. ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಚಿತಾಭಸ್ಮ ಸ್ಮಾರಕವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತಿಹಾಸವಿದ್ದು, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಗಾಂಧಿ ಸ್ಮಾರಕ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಶರಾಗಿ ಶ್ರೀ.ಅಂಗಡಿ ಸಿದ್ಧಣ್ಣ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

೧.ಅಮರದೇವರಗುಡ್ಡ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸುಮಾರು ೩ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮ ಅಮರದೇವರಗುಡ್ದ. ಊರಿನ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಅಮರೇಶ್ವರಲಿಂಗವಿದ್ದು ಅದರಿಂದಲೇ ಊರಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವೆಂದು ಜನರ ನಂಬಿಕೆ. ಗ್ರಾಮದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಸುಮಾರು ೧.೭೧ ಎಕರೆಯಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಆವರಿಸಿದ ಆಲದ ಮರ ವಿಹಾರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈಗ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ವತಿಯಿಂದ ಅದೊಂದು ಸುಂದರ ವಿಹಾರ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಪಿರಾಮಿಡ್ ಧ್ಯಾನ ಕೇಂದ್ರ ಧ್ಯಾನಾಸಕ್ತರಾಗಿ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

೨. ಚಿಕ್ಕಜೋಗಿಹಳ್ಳಿ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕೂಡ್ಲಿಗಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೬ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಚಿಕ್ಕಜೋಗಿಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೩ರ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಮಾದರಿಗ್ರಾಮವೆನಿಸಿತ್ತು. ಚಿಕ್ಕಜೋಗಿಹಳ್ಳಿ ಮೊದಲು ಚಿಕ್ಕದಾದ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ದಿ.ಕೆ.ವೆಂಕಟಸ್ವಾಮಿಯವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದ ನಂತರ, ಅವರ ದೂರದರ್ಶಿತ್ವ, ಸ್ಥಳೀಯ ಜನತೆಯ ಸಹಕಾರ, ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಅದೊಂದು ಮಾದರಿ ಗ್ರಾಮವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ರೇಷ್ಮೇ ಸಂಕೀರ್ಣ, ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಪಶುವೈದ್ಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಶಾಲೆ, ಚಿತ್ರಮಂದಿರ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಕಂಬಳಿ ನೇಯ್ಗೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೀಗೆ ಹತ್ತು ಹಲವು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿರುವ ಗ್ರಾಮ. ಇಲ್ಲಿ ಈಗೆ ನವೋದಯ ವಸತಿ ಶಾಲೆಯೂ ಇದೆ.

೩. ಗುಡೇಕೋಟೆ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಪಾಳೇಗಾರರ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದ ಗುಡೇಕೋಟೆ ಅಭೇದ್ಯವಾದ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನಾನಂತರ ಉಂಟಾದ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪಾಳೇಗಾರರು ಪ್ರಬಲರಾದರು. ಹೈದರಾಲಿಯು ಚಿತ್ರದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಪರವಾಗಿ ಪಾಳೇಗಾರರು ಹೋರಾಡಿದರು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೭೭೭ರಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಲಿಯು ಗುಡೇಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. 'ಇಷ್ಟು ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಟ್ಟಿದ ಕೋಟೆಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಕಂಡಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಪ್ರಾಕ್ತನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಬ್ರೂಸ್ ಫುಟ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಶಿಥಿಲವಾದ ಕೋಟೆಯಿದೆ. ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ನಾಗರ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಸಿಗದ ಅಪರೂಪದ ಶಿವಪಾರ್ವತಿ ಮೂರ್ತಿಯಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಏಕಶಿಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಪಾರ್ವತಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಕಪ್ಪುಶಿಲೆಯ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಇತಿಹಾಸಲ್ಲಿ ವೀರ ಮಹಿಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿರುವ ಒನಕೆ ಓಬವ್ವಳ ತವರು ಮನೆ ಈ ಗುಡೇಕೋಟೆ.

೪. ಗುಣಸಾಗರ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕೂಡ್ಲಿಗಿಯಿಂದ ೨೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮ. ಸುಂದರವಾದ ಹಾಗು ಪುರಾತನವಾದ ಒಂದೆ ಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಶ್ರೀವೇಣುಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಮೂರ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಮಹಾನ್ ಶಿಲ್ಪಿ ಜಕಣಾಚಾರಿಯಿಂದ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ.

೫. ಕೈವಲ್ಯಾಪುರ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕೂಡ್ಲಿಗಿಯಿಂದ ಹೊಸಪೇಟೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ೪ ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿರುವ ಗ್ರಾಮ. ಇಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನ ಮೂರ್ತಿ, ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಕಪ್ಪುಶಿಲೆಯ ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸ ಸುಂದರವಾದುದು.

೬. ಜರಿಮಲೆ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕೂಡ್ಲಿಗಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೪ ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಳೇಗಾರರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ೮೦೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿನ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ಜರಿಮಲೆ ಪಾಳೇಗಾರರ ಶಿಥಿಲಗೊಂಡ ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷಗಳಿವೆ. ಜರಿಮಲೆ ಪಲೆಯ ಸ್ಥ್ಪಾಪಕ ಪೆನಪ್ಪ ನಾಯಕ . ಪಾಳೇಗಾರರ ಕೊನೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದಪ್ಪನಾಯಕರು ಈಗಲೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಜರಿಮಲೆಯ ಸೀತಾಫಲ ಹಣ್ಣು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಅದರಲ್ಲೂ ಉಪ್ಪರಿಗೆ ಹಣ್ಣುಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸಿಹಿಯಲ್ಲಿ ಮಧುರವಾದವುಗಳು.

೭. ಕಾನಾಮಡುಗು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕೂಡ್ಲಿಗಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿರುವ ಇಲ್ಲಿ ಶಿವಶರಣ ಶ್ರೀ ಶರಣಬಸವೇಶ್ವರರ ಯೋಗಸಮಾಧಿಯ ಗದ್ದುಗೆಯಿದೆ. ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ದಾಸೋಹ ಮಠದಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಹಿರಿಯರು ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಠದಿಂದ ನಡೆಯುವ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ದಾಸೋಹ ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲಿನ ಜನತೆಗೆ ಅಪ್ಯಾಯಮಾನವಾಗಿವೆ.

೮. ಕೊಟ್ಟೂರು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕೂಡ್ಲಿಗಿಯಿಂದ ಹರಪನಹಳ್ಳಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೧೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿರುವ ಕೊಟ್ಟೂರಿಗೆ ಆ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣ ಕೊಟ್ಟವ್ವೆ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದೇವತೆ ಎಂಬುದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಮತವಾಗಿದೆ. ಇದೊಂದು ದ್ರಾವಿಡ ದೇವತೆಯೆಂದು ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಮೊದಲು ಹರಪನಹಳ್ಳಿ ಪಾಳೇಗಾರರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಈಗ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು ಕೈಮಗ್ಗಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದದ್ದು. ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಈ ಊರು ಬಸವೇಶ್ವರರ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಊರಿನಲ್ಲಿ ೪ ಮಠಗಳಿದ್ದು, ಗಚ್ಚಿನ ಮಠ, ತೊಟ್ಟಿಲು ಮಠ, ಮೂರ್ಕಲ್ಲು ಮಠ, ಹಿರೇಮಠಳಿವೆ. ಕ್ರಿ.ಶ ೧೬೭೯ರಲ್ಲಿ ಬಸವಲಿಂಗ ಕವಿಯು ಬರೆದ ಕೊಟ್ಟೂರು ಬಸವೇಶ್ವರ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬಸವೇಶ್ವರ ಮಹಿಮೆ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ.

೯. ಉಜ್ಜಯಿನಿ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕೊಟ್ಟೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೫ ಕಿ.ಮೀ ಹಾಗೂ ಕೂಡ್ಲಿಗಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿರುವ ಉಜ್ಜಯಿನಿ ವೀರಶೈವರ ಪಂಚಪೀಠಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಉಳಿದ ನಾಲ್ಕು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಕೇದಾರ, ಕಾಶಿ, ಶ್ರೀಶೈಲ, ಬಾಳೆಹೊನ್ನೂರು. ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಶ್ರೀ ಮರುಳುಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. 'ಹಂಪಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ನೋಡು, ಉಜ್ಜಯನಿಯನ್ನು ಒಳಗೆ ನೋಡು' ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಜನಜನಿತ ಮಾತು. ದೇವಾಲಯದ ಮಹಾದ್ವಾರವನ್ನು ಉಚ್ಚಂಗಿಯ ಪಾಂಡ್ಯರು ಕಟ್ಟಿಸಿರುವರೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಬೃಹತ್ತಾಗಿರುವ ನಂದಿನ ಮೂರ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲಿನ ಆಕರ್ಶಣೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಒಂದು ಅಂಕಣವನ್ನೇ ನಂದಿ ಆವರಿಸಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ 'ಅಂಕಣದ ಬಸವಣ್ಣ' ಎಂದೇ ಹೆಸರು. ಎಪ್ರೀಲ್-ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ತಾಲೂಕಿನ ಈ ಸ್ಥಳಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಕಾಯುತ್ತಿವೆ.

ಬೊಮ್ಮಘಟ್ಟ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಇಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೀ ಹುಲಿಕುಂಟೇರಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ , ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಪಾಲ್ಗುಣ ಶುಕ್ಲ ದ ದಶಮಿಯಂದು ರತೋತ್ಸವ ಇರುತ್ತದೆ.

ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಯುವ ಬರಹಗಾರರು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಯುವ ಬರಹಗಾರರು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

೧. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಗೌಡ ತೂಲಹಳ್ಳಿ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಇವರು ಶರೀಪನ ಬೊಗಸೆ ಎನ್ನುವ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಗೌಡರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.ಅವರೀಗ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದ ಅನೇಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರಾಗಿದ್ದು, ಈ ನಾಡು ನುಡಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

೨. ಸಿದ್ದು ದೇವರಮನಿ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕೊಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿ ಲೂಬ್ರಿಕೆಂಟ್ಸ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಾವ್ಯಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ಅಪರೂಪದ ಯುವ ಸಾಹಿತಿ ಇವರು. ಇವರ ಬರುವ ನಾಳೆಗಳಿಗೆ ರಾತ್ರಿಗಳೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಹೊಸ ರೂಪಕ ಹೊಸ ನುಡಿಗಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಕಾವ್ಯವೇ ಹೊಸ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

೩. ಡಾ. ಅರುಣ್‌ ಜೋಳದ ಕೂಡ್ಲಿಗಿ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಇವರು ತಾಲೂಕಿನ ಜೋಳದ ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯ ಮಗ. ಇವರು ಈ ತನಕ ನೆರಳು ಮಾತನಾಡುವ ಹೊತ್ತು (ಕವನ ಸಂಕಲನ) ಸಂಡೂರು ಭೂ ಹೋರಾಟ (ಸಂಶೋಧನ ಕೃತಿ) ಅವ್ವನ ಅಂಗನವಾಡಿ(೨ನೇ ಕವನ ಸಂಕಲನ) ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಇವರು ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ಬವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನದ ತಾತ್ವಿಕ ನೆಲೆಗಳು (೧೯೫೦ ರಿಂದ ಈಚಿನ ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಅನುಲಕ್ಷಿಸಿ) ಎಂಬ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡ ವಿವಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್‌ ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಇವರ ಕಾವ್ಯವೂ ಅಪರೂಪದ ಮೆಟಾಫರ್‌ಗಳಿಂದಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಎರಡನೆ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಅವ್ವನ ಅಂಗನವಾಡಿ ಅನೇಕ ಹೊಸ ರೂಪಕ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನಿ ಶೋಧಿಸಿದಂತಿದೆ. ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅರುಣ್‌ ಕಾವ್ಯ ಕಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಸೋತಿದ್ದಾರಾದರೂ ಕಾವ್ಯದ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಕಾವ್ಯದ ಶೋಧವನ್ನು ಅವರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸೊಂಡೂರು ಭೂ ಹೋರಾಟ ಕೃತಿಯು ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ಸಂಡೂರಿನ ಘೋರ್ಪಡೆ ರಾಜ ವಂಶದ ವಿರುದ್ಧ ಭೂಮಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ರೈತರ ಕಥನ ವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಭರವಸೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಕವಿ, ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ ಕನ್ನಡ ವಿದ್ವತ್‌ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ.

೪. ನಾಗರಾಜ ಬಣಕಾರ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಈಚೆಗೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರಹ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಚುಟುಕು ಹನಿಗವನ ಕಾವ್ಯ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮೊದಲ ಕವನ ಸಂಕಲನ' ಕನಸು ಕರಗುವ ಸಮಯ'ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧೀಕಾರ ಯುವ ಬರಹಗಾರರ ಮೊದಲ ಕೃತಿಗೆ ಕೊಡುವ ಧನ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಜೀವನ ಪ್ರೀತಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.ಪ್ರೀತಿಯ ಕಾವ್ಯ ನವಿರಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಕವಿ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ.

೫.ಭೀಮಣ್ಣ ಗಜಾಪುರ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಇವರು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಅನೇಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿದ್ಯವನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮೊದಲ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರಾದರೂ ಕಾವ್ಯ ತುಂಬಾ ಜಾಳು ಜಾಳಾಗಿದೆ. ಪತ್ರಿಕಾ ಬರಹದ ಪ್ರಭಾವವೇ ಅವರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲೂ ಮೂಡಿದೆ.

೬. ಹುಡೇಂ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಇವರು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಚಳುವಳಿ ಮುಂತಾಗಿ ಲವಲವಿಕೆಯಿಂದ ಓಡಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಾವ್ಯ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವವರು.ಬಿಡಿ ಬಿಡಿಯಾಗಿ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರಾದರೂ ಇನ್ನೂ ಕೃತಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲ.

೭. ನವೀನ ಕುಮರ್ ಕಲ್ಯ್ನಣ್==[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಇವರು ಸೀನಿಮಾ ರ೦ಗದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ಥಿಯನ್ನು ಹೊ೦ದಿದ್ಧರೆ. ಭವಿಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಢ ಛಿತ್ರರ೦ಗಕ್ಕೆ ಉತ್ಥಮವಾದ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ತನು ಮನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲು ಸೀದ್ಧರೀದ್ಧರೆ. RN

ಇನ್ನೂ ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ತಾಲೂಕು ತುಂಬಾ ಹಿಂದುಳಿದ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ತಾಲೂಕಿನ ಗುಡೆಕೋಟೆ, ಹೊಸಹಳ್ಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೇಸ ನಾಯಕ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗಾಗಿ ಅಂತಹ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪಾಳೆಯಗಾರ ಮನೆತನಗಳಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಜರಿಮಲೆ ಪಾಳೆಯಗಾರರು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಇತಿಹಾಸ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದವರಲ್ಲಿ ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಪೂಜಾರಹಳ್ಳಿಯ ವಿರುಪಾಕ್ಷಿ ಪೂಜಾರಹಳ್ಳಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಹಂಪಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನಾಯಕ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಧರಿಸಿರುವುದು ಮಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಕೊಟ್ಟೂರು ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಯಲು ಸಾಹಿತ್ಯ ವೇದಿಕೆಯು ಈಗ್ಗೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ನಿವೃತ್ತ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರಾದ ಈರಗಾರ, ಲಿಂಗಾರೆಡ್ಡಿ ಶೇರಿ, ಜೆ.ಬಿ ನಾಗನಗೌಡರ್‌, ಅಂಚೆ ಕೊಟ್ರೇಶ್‌ ಮುಂತಾದವರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ತುಂಬಾ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಯ ಯುವ ಬರಹಗಾರರಾದ,

  • ಎಚ್‌.ಎಮ್‌. ನಿರಂಜನ್‌,
  • ಡಾ. ಟಿ.ಎಮ್‌.
  • ಉಷಾರಾಣಿ,
  • ಸಿದ್ದು ದೇವರಮನಿ,
  • ಡಾ. ಅರುಣ್‌ ಜೋಳದ ಕೂಡ್ಲಿಗಿ

ಮುಂತಾದವರು ಸೇರಿಕೊಂಡು ನಾವು-ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಎನ್ನುವ ಯುವ ಬರಹಗಾರರ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದರು. ಈ ವೇದಿಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯುವ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈಚೆಗೆ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ೧೦, ೧೧, ೨೦೧೦ ರಂದು ವರ್ತಮಾನದ ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಯು.ಆರ್‌.ಅನಂತಮೂರ್ತಿ, ಭಾನು ಮುಷ್ತಾಕ್‌, ರಹಮತ್‌ ತರಿಕೆರೆ, ಶಿವಸುಂದರ್‌, ಅಶೋಕ ಹೆಗಡೆ, ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಕನ್ನಡದ ಚಿಂತಕರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ನಾವು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಏಳನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ನವೀನ ಕುಮರ್

"http://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=ಕೂಡ್ಲಿಗಿ&oldid=368544" ಇಂದ ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ