ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು: ಸಂಚರಣೆ, ಹುಡುಕು
ಅಗಸೆ ಪುಷ್ಪಗಳು
ಕಾಯಿ
ಅಗಸೆ ಬೀಜ
ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆ

ಅಗಸೆ ಅಥವಾ ನಾರಗಸೆ ಲಿನೇಸಿ/ಲೈನೇಸಿ ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಗಿಡ. ಗಿಡದ ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹೆಸರುLinum usitatissimum. ಈ ಗಿಡವನ್ನು ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ Linseed ಇಲ್ಲವೆ Flaxseed ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಗಸೆ ಬೀಜದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಣ್ಣೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ಬೀಜದ ಸಲುವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗಸೆ ಗಿಡದ ಹೆಸರು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಗಸೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು[೧][ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಗಿಡ ಮತ್ತು ಬೀಜ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಗಿಡ ನಾಲ್ಕು ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ[೨]. ಎಲೆಗಳು೨೦-೪೦ ಮಿ.ಮೀ.ಉದ್ದ,೩-೫ ಮಿ.ಮೀ.ಅಗಲ ಇರುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಕೊಂಬೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಗಿಡದ ಕಾಂಡ ಶೀರ್ಷಭಾಗದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಎಲೆಗಳು ಶೂಲ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.[೩] ಬೀಜದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಎರಡು ತರಹ ವರ್ಗಿಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವು ಸಣ್ಣ ಬೀಜದ ಗಿಡ, ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಬೀಜದ ಗಿಡ. ಸಣ್ಣ ಬೀಜಗಳು ಬ್ರೌನು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಬೀಜಗಳು ಮಂಜಿಲು/ಅರಿಶಿನ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಹೂಗಳು ನೀಲವರ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಮಳೆನೀರಿನ ಸಾಗುವಳಿ ಆದರೆ ಬೀಜದ ಇಳುವರಿ ಒಂದು ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ ೨೧೦-೪೫೦ ಕಿಲೋ ಬರುತ್ತದೆ. ನೀರಾವರಿ ಸಾಗುವಳಿ ಆದರೆ ಒಂದು ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ ೧೨೦೦-೧೫೦೦ ಕಿಲೋಗಳ ಬೀಜ ಇಳುವರಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಬೀಜದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯ ಶೇಕಡಾ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು ೩೩.೦% ,ದೊಡ್ದ ಬೀಜದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯ ಪ್ರತಿಶತ ೩೪-೩೬% ಇರುವ ಸಂಭವ ಇದೆ.

ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೀಜದಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಗಾಣದಲ್ಲಿ ಆಡಿಸಿ ತೆಗೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸವಿತ್ತು. ಗಾಣವನ್ನು ಎತ್ತುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಮೇಲೆ ರೋಟರಿ(Rotary) ಎನ್ನುವ ವಿದ್ಯುತ್ತು ಮೋಟಾರು ಚಾಲಿತ ತಿರುಗಾಡೊ ಗಾಣ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ರೋಟರಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ಎಕ್ಸುಪೆಲ್ಲರು(Expeller)ಎನ್ನುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತಿದ್ದಾರೆ [೪]. ಎಕ್ಸುಪೆಲ್ಲರಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೀಜವನ್ನು ಕ್ರಷಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಗಾಣದಿಂದ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ೫೦ ಕಿಲೋಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೀಜವನ್ನು ಆಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎಕ್ಸುಪೆಲ್ಲರು ಯಂತ್ರದಿಂದ ೧-೨೦ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಬೀಜವನ್ನು ಆಡಿಸಬಹುದು. ಎಣ್ಣೆ ತೆಗೆದ ಬೀಜವನ್ನು ಹಿಂಡಿ(cake)ಎನ್ನುತಾರೆ. ಹಿಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ೮-೧೦% ಎಣ್ಣೆ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಂಡಿಯನ್ನು ಸಾಲ್ವೆಂಟ್ ಎಕ್ಸುಟ್ರಾಕ್ಷನು ಪ್ಲಾಂಟ್ [೫] ಎನ್ನುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಿಸಿ, ಹಿಂಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ರೀತಿಯಾಗಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಎಕ್ಸುಪೆಲ್ಲರುನಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ತಂಪು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ(cold process), ಎರಡನೆಯದು ಬಿಸಿ(hot)ಅಥವಾ ಸ್ಟೀಮ್(steam) ರೀತಿ. ತಂಪು ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಜವನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡದೆ ಎಕ್ಸುಪೆಲ್ಲರುನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಹಾಕಿ ನಡೆಸಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ತೆಗೆದ ಎಣ್ಣೆ ಹಸಿ ಮಂಜಿಲು/ಹಳದಿ ವರ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಬೀಜಕ್ಕೆ ಸ್ಟಿಮನ್ನು ಕೊಟ್ಟು,ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಎಣ್ಣೆ ತೆಗೆಯುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಹಾಟ್ ಪ್ರಾಸೆಸ್ ಅನ್ನುತಾರೆ. ಈ ಹಾಟ್ ಪ್ರಾಸೆಸ್ ಎಣ್ಣೆ ವೊದಲು ಹಳದಿ ವರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಎಣ್ಣೆಯ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಲಿನೊಲೆನಿಕ್ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಶತ ದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಡ್ರೈಯಿಂಗ್ ಆಯಿಲ್(drying oil)ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆಯ ಭೌತಿಕ ಧರ್ಮಗಳು[೬]

ಲಕ್ಷಣ ಮಿತಿ
ತೇವ 0.25
ವಕ್ರೀಭವನ ಸೂಚಕೆ 400C 1.4720-1.4750
ಸಾಂದ್ರತೆ 300C/300C 0.923-0.928
ಸಪೋನಿಫಿಕೇಸನ್ ಮೌಲ್ಯ 188-195
ಅಯೋಡಿನ್ ಮೌಲ್ಯ 170 కనిష్టం.
ಅನ್ ಸಪೋನಿಫಿಯಬುಲ್ ಪದಾರ್ಥ 1.5-2.0%
Foots 1.0 గరిష్టం

ಎಣ್ಣೆ ಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳು(ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಎಣ್ಣೆ)[೭]

ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ ಶೇಕಡಾ
ಪಾಮಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ(C16:0) 4-16
ಸ್ಟಿಯರಿಕ್ ಆಮ್ಲ(C18:0) 0.-10.0
ಒಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ (C18:1) 13-38
ಲಿನೊಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ(C18:2) 7-18
ಲಿನೊಲೆನಿಕ್ ಆಮ್ಲ(C18:3) 35-67

ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವ ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ ಪ್ರತಿಶತ
ಪಾಮಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ(C16:0) 6.0
ಪಾಮಿಟೊಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ(C16:1) 0.0-0.5
ಸ್ಟಿಯರಿಕ್ ಆಮ್ಲ(C18:0) 2.0-3.0
ಅರಚಿಡಿಕ್ ಆಮ್ಲ(C20:0) 0-0.5
ಒಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ(C18:1) 10.0-22.0
ಲಿನೋಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ(C18:2) 12.0-18.0
ಲಿನೊಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ(C18:3) 56.0-71.0

ಎಣ್ಣೆಯ ಬಳಕೆ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  • ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ೫೫% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೂರು(3)ದ್ವಿಬಂಧಗಳಿದ್ದ ಲಿನೊಲೆನಿಕ್(Linolenic) ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ ಇರುವ ಕಾರಣ, ಇದು ಒಳ್ಳೆ ಡ್ರೈಯಿಂಗ್(drying)ಎಣ್ಣೆ. ೩ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದ್ವಿ ಬಂಧಗಳಿದ್ದ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅವು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪಾಲಿಮರ್(polymer)ಆಗಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಈ ತರಹ ಎಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಡ್ರೈಯಿಂಗ್ ಎಣ್ಣೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ದ್ವಿ ಬಂಧಗಳಿದ್ದ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳಿದ್ದ ಎಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಡ್ರೈಯಿಂಗ್ ಎಣ್ಣೆಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡ್ರೈಯಿಂಗ್ ಎಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ವಾರ್ನಿಷ್ (varnish), ಬಣ್ಣಗಳು(paints)ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
  • ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಆಯಿಲ್ ಪೇಯಿಂಟ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.[೮]
  • ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಣ್ಣಗಳ ತಿನ್ನರ್(thinner)ಆಗಿ ವಿನಿಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.[೯]
  • ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಔಷಧ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.[೧೦]

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]